Ауа райы
Мерекелер
ЕМХАНА ҚЫЗМЕТІНЕ КӨҢІЛІМІЗ ТОЛМАЙДЫ
Өткенде  ауылдық  округ  әкімшілігі  ұйымдастырған  қоғамдық  кеңес  отырысының  біріне  қатысқан едік.  Сол  жиында  айтылған жергілікті  қоғамдық кеңес және  халық  алдында  ауылдағы мекеме басшылары есеп беретіні  қуантарлық  жағдай. Осы жылғы ақпан  айында  ауылдық  емхананың  есебі тыңдалатыны  жадыма жазылып, маза бермей келеді. «Дені саудың – жаны  сау»  демей  ме қазақ атамыз. Қай жерің ауырса, жаның сол жерде деген де бар. Алайда қынжылтатыны  сол, даңғарадай  ғимараты  бар, барлық  жағдайы  жасалған  ауылдық емхана қызметінің өте төмен деңгейде  болуы еді. Нақты айтар болсақ, осыдан екі ай бұрын қайғылы жағдай орын алды.  Бәрі де бір Құдайдың қолында шығар, бірақ бұл – қателік. Себебі ауылдық емхана қызметкерлерінің  салғырттығы,  шақырту кезінде бірінші кезекте  жеке басының жұмыстарын қоюы. «Қолым тимей жатыр», «қонақ келіп қалды», «үйде адам жоқ» деген жайттарды жиі естиміз. Олай болмаған жағдайда келген дәрігердің қолында дәрісі немесе құралы жоқ, тек тамыр ұстаушылар келеді. Тамыр ұстаудың заманы өтті, алғашқы медициалық көмек көрсететін арнайы қолсөмке бар емес пе, ол қайда?
Науқастың жанына келген медбикелер көп жағдайда дәрігеріне қоңырау шалып жатады: температурасы бар немесе жоқ, «ана жерім дейді», «мына жерім дейді, не істейін» деп. Осы кезде арғы жақтан «ана дәріні салып көр» деген дауысты  естиміз, сонда ауру адам сынақ жүргізетін сынақ алаңы болғаны ма?
Соңғы кезде ауыл тұрғындары арасын­да  «бірден  қалаға  көрінейік»  деген­ сөз туындауда. Жолдама алу үшін амалсыз­ ауылдық емханаға келеміз. Сонда ауылдық емхана кеңес дәуірінде жұмыс істегеніміздей жүргізушілерге­ жолдама (путевка)  беретін диспетчер­дің қызметіне  айналғаны  ма?
Дәрі жоқ! Бөлінген дәрі қайда? Емхан­а жанында дәріхана бар, онда дәрі де бар. Бұл дәріхана қалай ашыл­ған? Жеке біреулердің дәрісін сатуға арнайы­ маман бекіткен бе? Әлде бөлінген дәрі саудаға шыға ма? Ең бірінші дәрігер науқасты жүрегімен емдейт­іні қайда? Басы ауырып, бал­тыры сыздағандарға жылы сөз, оң көз­қарас қажет емес пе? Жақында болған­  қайғылы  жағдайдан соң, қателігі бар дәрігердің оның отбасына барып: «Өлетін адам өлді, енді не қыласың­дар?» дегені қалай? Гиппократтың  алдындағы ант қайда? Осыдан 2-3 жыл көлемінде ауыл тұрғынының әлеуметтік  желіде  жариялаған  мақаласы елді елең еткізді. Себебі емханаға барсаң, шай болмаса, қарамай ма деген. Бұл не сонда­, шай беру, шай ішу үрдіс пе? ҚР ҚК-інде медицина қызметкерлерінің осы кәсiпқой қателіктері үшін қыл­мыстық­  жауапқа  тартылады  де­лінген. Сол  шектеулі  тізімдегі «Заңсыз сыйлық  берудi  алу»  деген  бапқа жатпай ма?  Демек,  бұл –  дәрігерлік қате­ліктің пайда­ болуы­.  Анығырақ  ашып  айта­йық.
Дәрігерлік  қателіктің  пайда  болуы­ның себебі,  бірінші – дәрiгердiң  құзырлы  еместiгi,  емделушіге енжар қатынас, бұл – ең ауыр жағдайлар. Кейбір кезде ең сирек кездесетін ауруды­ң пайда болуы дәрiгердiң төмен бiлiктiлiгiне тікелей байланысты. Төменде көрсетілген тізімдер бойынша ҚР ҚК-нің баптарымен медицина қызметк­ерлері  осы  кәсiпқой  қателіктері  үшін  қылмыстық  жауапқа  тар­ты­лады:
- байқаусыздық бойынша өлтiрiп алу;
- алып қоюға мәжбүр ету немесе адамның мүшелері және кездеме­лерi­нiң заңсыз алып қоюы;
- дәрiгерлiк және фармацевтикалық  қызметкерлердiң кәсiби  мiндеттерiн  лайықсыз  орындауы;
- клиникалық зерттеу­лердiң жаңа әдiстер мен профи­лактика бойынша диагно­стика, емдеу және медици­налық оңалтудың өткiзуiндегі қолдану ретiн бұзу;
- түсiктiң заңсыз өндiрiсi;
- ауру адамға көмек көр­сетпеу;
- қауіпті жағдайда қал­дыру;
- психиатриялық стационарға  заңсыз  жатқызу;
- адамдармен  сауда;
- бөпені ауыстырып жiбе­руi;
- бала асырап (қыз бала асырап алу) алудың жасырын сырдың  ашылуы;
- дәрiгерлiк жасырын сырдың­  ашылуы;
- заңсыз сыйлық берудi алу;
- есiрткi заттарды заңсыз жасау, өңдеу, алу, сақтау, тасыма­лдау немесе өткiзуi;
- заңсыз дәрiгерлiк немесе­ фармацевтикалық қызмет;
- рецепттердi заңсыз беруi немесе басқа құжаттардың жалғаны­.
Осы мәселелерге байланысты дәрігердің кінәлі әлде кінәлі еместігін сот шешеді.
«Айта-айта Алтайды, Жамал­ апам қартайды». Бұл не? Түсінбей қалсаңыздар, айтайық. Ауылдың ұйыған ауызбірлігіне кері әсерін туғызар­, ағайындық араға жік түсер, бірақ айтпасқа бол­майды. Бұл мәселе бұрын­дары да туындап, өзгеріссіз қалған жедел жәрдем көлі­гінің  уақытында келмеуі, кешігуі, бұзылдым деп сылтау айтуы, науқастан бензинім жоқ деп жанар-жағармай тала­п етуі. Басқа салғасын амал жоқ, табасың, болмаса, өле бер. Неге өлу керек осындай заманда? Бөлінген қаржы қайда? Жедел жәрдем жүргізушісінің үйінен сататын жанар-жағармайы не май? Осыған үңіліп көрдіңіздер ме? Қарақұм беткейінен мал  тасу, өзінің немесе басқа біреудің сойылған малы­н­ың етін тарату не деген сұмдық немесе жеке жұмыстарға жалдануы қалай? Санитарл­ық талаптар қайда? Қасқырға қой бақтырғанымыз ба? Тұрғындардың емделемін деп жүріп, ауру жұқтыр­масына кім кепіл? Жедел  жәрдем көлігі үнемі дайын болуы­ керек емес пе? Әлде дәрігердің жиналысқа қатынайтын немес­е жүр­гізушінің жалдан­ып пайда тауып, шаруа­сын  бітіретін  жеке  көлігі  ме?
Білмесеңіздер, анықтап көрейік.
Жедел  медициналық жәрдемнің міндетіне  мыналар  кіреді:
1. Ауруханаға дейінгі кезеңде нау­қастың немесе оны қоршаған адам­дардың денсаулығына және өміріне қауіп төнген жағдайда, кенеттен болған­ аурулар және созылмалы аурулардың асқынуы, бақытсыз жағдайлар, жара­қаттар, уланулар, жүктіліктің және босану­дан кейінгі асқыну жағдайлары.
2. Науқастарды емдеу профилактикалық мекемелерге тасымалдау.
3. Табиғат, төтенше жағдайлар, жол апаттарын жоюға белсенді араласу.
Негізгі  талаптары:
1. Тәуліктің барлық уақытында ЖМЖ-ге тұрғындардың толық қолы жетуі.
2. Ауруханаға дейінгі түрлі медициналық қызметтің шапшаң, әрі дер кезінде­ көрсетілуі.
3. Барлық санаттағы жарақаттан­ғандар мен науқастарға қажетті ЖМЖ көлемін көрсету үшін жоғарғы білікті медициналық мамандармен қамтамасыз  етілуі.
4. Нақтылы медициналық мекемелерге кідірусіз жатқызуды қамтамасыз ету.
5. ЖМЖ-мен жеткізілген жарақаттанғандар мен науқастар аурухананың қабылдау бөлімінде шұғыл қаралып, қажет болса, ауруханада бос орынның бар-жоғына қарамастан жатқызылады.
6. Аурухананың  қабылдау  бөлімінде ЖМЖ 10 минуттан артық кідіруге немес­е кідіртуге болмайды. (Науқас немес­е жарақаттанғандарды ауруха­наның  кезекш­і дәрігеріне өткізетін уақыт).
Шұғылдылық:
Сыртқы және ішкі факторлардың әсерінен болған барлық шұғыл пато­ло­гиялық жағдайларды жою және оларды ауырлық дәрежесіне қарай тез арада анықтау және ем шараларын жүргізу.
Шұғыл  жағдайлар:
Адам денсаулығын күрт нашарлатып және өміріне қауіп төндіретін ағзадағы патологиялық өзгерістер.
Бұл кезде күттірмейтін шұғыл емдік шараларды жүргізу қажеттігі туындайды.
Шұғыл көмекті қажет ететін пато­логиялық  жағдайлар:
1. Жедел медициналық жәрдемсіз өлімге әкелетін өмірге қатер төнуі жағдайлары.
2. Өмірге қаупі жоқ, бірақ патоло­гиялық жағдайға байланысты, түрлі уақытта қатер төнуі мүмкін.
3. Өміріне қаупі жоқ, бірақ науқастың  қасіретін жеңілдету.
4. Науқас өміріне қауіп жоқ, бірақ айнала қоршаған адамдарды сақтан­дыру  үшін  көмек  қажет.
ЖМЖ  дәрігерінің  жауапкершілігі:
1. ЖМЖ дәрігері заңмен қарастырылған тәртіп бойынша жауапты.
2. ЖМЖ жұмысын ЖМЖ дәрігерлері үшін бекітілген салалық өлшемдерге, ережелер мен стандарттарға сәйкес сапалы ұйымдастыруға.
3. Науқастың денсаулығына нұқсан келетін немесе оның өліміне әкелетін құқыққа қарсы әрекеттер мен әрекет­сіздіктерге.
ЖМЖ  шақыртылу  тәртібі:
ЖМЖ телефон немесе өз бетінше шақыртылуы мүмкін.
ЖМЖ ЖМК көрсету үшін келесі жағдайларда  жіберіледі:
1. Төтенше жағдайларда.
2. Өмірге қауіп төндіретін кенеттен болған ауруларда.
Келесі  жағдайларда  көмек  көрсетіп, арнайы  медициналық  мекемелерге  тасы­малд­айды:
1. Босану және жүктілік ағымының асқынуында.
2. 1 жасқа дейінгі балаларға.
3. Жіті және денсаулығының күрт нашарлап кетуіне байланысты әртүрлі созылмалы аурулардың асқынуында.
4. Емдеу дәрігерінің шақыртуымен денсаулығына қарай, зембілмен, санитарлы автокөлікпен тасымал­дауды қажет ететін жол-жөнекей медицина­лық көмек қажет ететін науқаста­рға.
Ауруханаға жатқызу үшін тасы­малдау:
1. Емдеу дәрігерінің шақыртуымен жіті жарақаттануларда, жіті хирургиялық, акушер-гинекологиялық ауруларда. Жүрек-қантамыр жүйесінің ауруларында жол бойы медициналық көмекті қажет ететін және зембілмен тасымалданатын жағдайларда.
2. Ауыр жағдайдағы жұқпалы ауруларды жұқпалы аурулар ауруханасына.
3. Жоспарлы түрде ауруханаға жолдама алған науқастарды, егер жағдайы санитарлық көмекті қажет етсе.
Әлқисса, қандай  міндеттері бар  екенін  білдік. Жиналысқа немесе жеке шаруаға пайдалануға еш негіз жоқ. Сонда­ бекітілген ережені белінен бас­қаны­ ғой. Түсінбедік, елдің иесі қайда? Ауыл  әкімінің  жұмысы от жағушыларды  тексеру  ғана ма?
Құрметті қоғамдық кеңес мүшелері мен ауыл әкімі, бұл – ел аузында айтылып, наразылық туғызып жүрген жағдай. «Ел болам десең, бесігіңді түзе» деген, бұл мәселе шешімін таппай, алға басу қиын. Көп жағдайда біреудің өзі, біреудің көзі жақсы дейміз. Биліктегілерге келсек, «бақсыға айтып бақ­тыртам, балгерге айтып қақтыртам» деумен­ сиырқұйымшақтанып жоқ болады.­ Ал сондағы нәтиже қандай: «баяғы  жартас – бір  жартас».
Қорытындылай келсек, емделуші де өз денсаулығына жауапты болуы абзал. Яғни адамның өз денсаулығына салғырт қарауы да қателікке әкеліп соқтыруы әбден мүмкін. Мысал келтірсек, емделушілердің аурудың нақты белгілерін жасыруы, немесе өз-өзін емдеумен айналы­суы... Соған қоса тағы бір негізгі мәселе бар. «Дәрігер-емделуші» қатынастарында  құқықтық  сауаттылықтың орны ерекше. Егер емделуші өз құқық­тарын жеткілікті білсе, ол өз денсаулығына қатысты барлық тиісті қызметті талап етер еді. Мүмкін осындай жағ­дайда ғана көптеген қайғылы қателіктер  болмас  еді.
 
Бұл мәселе шешімін таппаған жағ­дайда, жоғарғы тұрған құзырлы орган­дарға, әлеуметтік  желіге, аймақ басшысы  Қырымбек Елеуұлына, облыстық ден­саулық басқармасының басшысы Ақмарал­  Шәріпбайқызына   жолдана­тын­дығы  ескертіледі.
Жанқожа  батыр  ауылының
бір  топ  тұрғындары,
Қазалы  ауданы
 
 
РЕДАКЦИЯДАН:  Аталмыш хат газетіміздің электронды поштасы­на  келіп түскеннен кейін, әдепкіде нақты бір адамдардың аты-жөндері көрсетіліп, қолы қойылмағандықтан, бейтарап қалуға тырысып едік. Бірақ, тиісті орындар мәселеге мән беріп, құлақ аспағаннан кейін соңғы үміті ретінде БАҚ-қа арқа сүйеп, пана іздейтінін ескеріп, хат мәтінін барынша өзгертпей, сол күйінде бергенді жөн санадық. «Халық» газетіне үміт артып, жолдаған хатында: «Ел болам десең, бесігіңді түзе» демей ме? Айып етпессіз, елдің арасындағы ренішін ашығынан жеткізейін. Бұл мәселе ауыл әкімшілігі ұйымдастырған жергілікті қоғамдық кеңес отырысына ұсынылды. Халық алдында оқып беру сұралды. Алайда ауыл әкімінің бұл мәселені жасырып қалғаны қалай? Ауыл тұрғындарының жанай­қайы емес пе? Оны қараусыз қалдырғаны несі? Тура бидің бүйрегі басқа жаққа бұрғаны ма, ханның алдында қара халық тартынб­ай сөйлеу керек дегендері қайда? «Ханның сөзін қара да айтады, бірақ аузының дуасы жоқ» деген рас болғаны ма? Ауыл халқы­ атынан жазылған өтініш қараусыз қала бере ме? Анығына үңіліп көрерсіз, кімдікі дұрыс, кімдікі бұрыс екенін» депті.
Ендеше, бір топ ауыл тұрғындары көтеріп отырған мәселеге тиісті орындар атүсті қарамай, оңтайлы шешім қабылдайды деп ойлаймыз. Сондай-ақ, қарсы тараптың уәжі болса, тыңдауға, басылым­ бетінен орын беруге дайын екенімізді де айта кетейік.
 

АҚСАҚАЛДАРДЫ АМАЛ МЕРЕКЕСІМЕН ҚҰТТЫҚТАДЫ

Облыс әкімі Қырымбек Көшербаевоблыс орталығында «Қауышу күні» мерекесінеорай облыстың қоғам қайраткерлерімен, еңбек ардагерлерімен кездесті. Көктемніңкелуін бейнелейтін, Наурыз мейрамықарсаңында атап өтілетінбұл мереке «Амал» немесе «Көрісу күні» деп те аталады.
Кездесу барысында аймақ басшысы ақсақалдарды мерекеменқұттықтап, өңірдің дамуынақатысты сұрақтарды талқылады.
«Қауышу - тек адамдардыңбір-біріне амандасып, жақсылықтілейтін, бір-бірімен қауышатынмерекесі ғана емес, сондай-ақ, жасы үлкендерге ізет көрсетіп, ілтипат білдіретінкүн. Біздің аймақ ата-бабаларымыздың салт-дәстүрлерімен әдет-ғұрыптарынқатаң сақтаған, біз осы мәдениетті сақтауымызкерек. Бүгін осындайкеремет күні бас қосып отырмыз. Өздеріңізгемықты денсаулық, отбастарыңызға береке-бірлік, жақындарыңызға амандықтілеймін»,-деді ҚырымбекКөшербаев.
Кездесуде облыстың танымалқоғам қайраткерлері ТұрғанбайМаханов, Оразғали Бекпанов, ФайзуллаСахиев және басқаларсөз сөйледі. Олар облыстыңдамуына қатысты ойларымен, «Рухани жаңғыру» бағдарламасын іске асыру аясындағыидеяларымен бөлісті.
«Соңғы жылдары облысымызқарқынды дамып келеді.Республикабойынша біздің аймақ үздік үштікте. Бұл мақтанатындай көрсеткіш.Осында отырған әр ардагердің өңірдіңдамуына сіңірген еңбегі зор. Ата-салтымызжаңғырып жатқан уақыттакөрген-білгенімізді жастарғажеткізу біздің парызымыздеп есептеймін»,- деді қоғам қайраткері, облыстың Құрметтіазаматы, медицина ғылымдарының кандидаты Тұрғанбай Маханов.
Сондай-ақ, ақсақалдар Сырдарияныңсол жағалауына барып, жаңа қала құрылысыментанысты, «Қауышу күні» мерекесінеорай «Сыр сүлейлері» аллеясындағы мерекелікіс-шараларға да қатысты.

http://syrboyi.kz/negizginews/18720-asaaldardy-amal-merekesmen-ttytady.html

Болашақтың бағбаны – балалар дәрігері


Жарқын елдің болашағы саналатын сәбилердің, яғни, қоғамның басты байлығы адам өмірінің сақшысы бола білген дәрігерлердің ерен еңбегі, атқарған істері әрқашан елеулі. Баланы ұрпақ жалғастырушы, елдiң болашағы деймiз. Сол балдырғандардың денсаулығына қатты мән береміз. Бүгінгі тақырып бала денсаулығының кепілі ақ халатты балалар дәрігері жайында болмақ...

Бала жаны жұмбақ әлем. Кішкентай сәбидің, естияр баланың саулығын білу үшін сезімталдық қасиет те керек. Ал, өмір үшін күреске толы мамандықты игеруге екінің бірі келмейтіні анық. Осы орайда, аудандық орталық аурухананың балалар бөлімінде тек нәзік жанды, өз ісінің хас мамандары жұмыс жасайтынына куә болдық. 8 наурыз – халықаралық қыз-келіншектер мерекесі қарсаңында нәзік жанды жаратылыс иелерінің елеулі еңбектерін ескерусіз қалдырмауды жөн санадық.
Сырқатын айтуға тілі жоқ сәбидің ауруын табу үшін байқампаз, қырағылық қажет. Ол үшiн баланың тәнi мен жанын жақсы бiлуiң керек. Ал, бала дәрiгерiнiң болмысы бөлек. Елбасы Н.Назарбаевтың «Төртінші өнеркәсіптік революция дәуіріндегі дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауында ұлт денсаулығы басты жолға қойылған. Бұл ретте мемлекет тарапынан медицина саласына айрықша көңіл бөлінуде. Мақсат – халыққа сапалы медициналық көмек көрсету. Осы орайда, өңірдегі балалар дәрігерлерінің беделі төмен деп айта алмаймыз. Балаларға көрсетілетін медицина­лық көмектің қолжетімділігі артты. Қазіргі таңда балалар бөлімінде 30-ға жуық қызметкер жұмыс жасайды. Солардың ішінде 1 дәрігер және 15 аяжан, 10 кіші медициналық қызметкерлер сапалы қызмет көрсетеді. Атап айтар болсақ, бөлімше меңгерушісі Сәуле Исмайлова, дәрігер Балжан Абдрашова, аға мейіргер Жұлдызай Байбұраева және Алтынкүл Арыс­танова, Нұржамал Меңлібаева, Сәулеш Исмайлова, Райхан Құдайбергенова сынды білікті мамандарды кезіктіруге болады. Жалпы, балалар бөлімі 30 төсек орынға арналған.«Кішкентайлардың өмірін арашалап қалуда мамандарымыз қолдан келгенді аямайтыны анық. Оған қызметкерлердің біліктілігі де, мекеменің техникалық базасының қуаты да жетеді» – дейді бөлімше меңгерушісі С.Исмайлова.
Қазақстанда балалар денсаулы­ғын сақтау ісі қашанда басты назарда тұратын маңызды істің бірі десек, жауапкершілігі үлкен, зор біліктілікті талап ететін балалар медицинасы елімізде жақсы дамыған. Соның нақты көрінісі 1991 жылдан бері балалар бөлімінде үздіксіз жұмыс жасап келе жатқан С.Киікбайқызы. Оның 27 жыл ішінде ауырып келген баланың сырқатын таппай сандалған кезі болған емес. Керісінше, дерті жанына батқан баланы дем арада жұбатып, тез тіл табыса кетеді. Кішкентайлардың ине салдырудан қорқатыны белгілі. Сондықтан, бір сәт баламен бала болып, ойын ойнап көңілін аулай отырып, инені қалай салғанында аңғартпайды. Бұл әрине, тәжірибелі дәрігердің әдісі. Сондай-ақ, біліктілігі мен білімін де жұмыс барысында байқауға болады. Адам өмірін оның ішінде бала денсаулығын сақтауда аянбай еңбек еткен С.Исмайлова 2014 жылы «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталады.
Иә, дәрігер мамандығы қашан да үлкен жауапкершілікті талап етеді. Әсіресе, жұмысың балғын балақайлармен байланысты болса, тіпті, оңай болмасы анық. Кішкентайлардың ауырған жерін анықтау, дертіне шипа табу аса ұқыптылықты қажет етеді емес пе, – деген сұрағымызға кейіпкеріміз: «Балаларға ана ретінде барынша сүйіспеншілікпен қарауға тырысамын. Сәбилер – өте пәк, жұмбақ болады. Олардың тілін табу, бабын жасау әрине, қиынның-қиыны. Әйтсе де, қиналғанын жүрегіңмен сезу, аурудың алдын алуға кеңес беру біздің басты міндетіміз» – деп жауап қатты. Олай болса, міндетіне адал жан Сәуле Исмайлова бастаған балалар бөлімінің, жалпы барша нәзік жанды ақ халатты дәрігерлерді мерейлі мерекелерімен құттықтай отырып, жұмыстарына табыс тілейміз.

Гүлнәр ӘБДІХАНИҚЫЗЫ.
Фото Б.БӘЙІМБЕТТІКІ.

https://osken-onir.kz/kogam/1794-bolashaty-babany-balalar-drger.html

ТУБЕРКУЛЕЗ ТЕГІН ЕМДЕЛЕДІ

Дүниежүзілік экономикалық форумның 2017-2018 жылдарға арналған жаһандық бәсекеге қабілеттілік туралы есебіне сәйкес Қазақстан 2017 жылдың қорытындысымен туберкулездің таралуы бойынша өзінің жағдайын 2016 жылмен салыстырғанда 2 позицияға жақсартып, 138 елдің ішінен 90-орын алды.

Қазақстанда туберкулез бойынша тұрақты эпидемиологиялық жағдай байқалады. Соңғы 10 жылда бұл дертке шалдығу жағдайы 2,4 есеге төмендеп, 2017 жылы 100000 адамға шаққанда (2007 жылы 126,4) 52,2-ні құрады. Өлім-жітім жағдайы 100000 тұрғынға шаққанда 6 есеге төмендеп 3,0-ді құрады.

Ал біздің облыста аурушаңдық көрсеткіші өткен жылмен салыстырғанда 100000 тұрғынға шаққанда 64,9-дан 59,2-ге, ал өлім-жітім көрсеткіші 3,4-тен 3,2-ге төмендеді.

Қазақстанда және облысымызда туберкулезді біріккен (интеграцияланған) бақылау стратегиясы жүзеге асырылуда. Соған сәйкес, облысымызда аурушаңдықтың азаюына байланысты төсек-орын саны 400-ге дейін қысқартылды. Арал, Жалағаш, Шиелі, Жаңақорған аудандық туберкулезге қарсы ауруханалары жабылып, үнемделген қаржы диагностикалық зерттеулерді жетілдіруге, жаңа құрылымдар алуға жұмсалды. Ал, барлық аудандардағы туберкулезге қарсы диспансерлер жергілікті аудандық аурухананың құзырына берілді. Мұндағы мақсат – туберкулезді анықтау және емдеуде науқастарды бір жерден қарап, кеңес беру, аудандық аурухана құрамындағы диспансер мамандарының науқастарға медициналық көмекті барынша жақсартуы болып отыр.

Аймақта туберкулезді ерте анықтау үшін диагностиканың халықаралық стандарттарға сәйкес заманауи әдістері қолданылуда. Облыстық туберкулезге қарсы диспансерінің бактериологиялық зертханасында ауруды және оның көптеген дәрілерге көнбейтін түрін тез анықтау (2 сағаттан 2 күнге дейін) бойынша алдыңғы қатарлы инновациялық технологиялар енгізіліп жұмыс жасауда. Бұл әдістер БАКТЕК қондырғысы, Хайн-тест, Джейн-эксперт әдістері арқылы іске асырылуда.

Туберкулезді анықтауды жетілдіру мақсатында 3 ауданға (Арал, Шиелі, Сырдария) жылжымалы флюоромашина алынды. 2 флюороқондырғы жаңадан алынып, облыстық перинаталдық орталық пен №1 емханаға орнатылды. Науқастардың қосымша ауруларын емдеуге 41561630 теңгеге жаңа үлгідегі аппараттар мен құрал-жабдықтар алынып, жұмыс жасауда. Туберкулез уақытылы анықталып, дұрыс емделген жағдайда, одан толық айығып кетуге болады.

Туберкулез микобактерияларын бөлмейтін және айналасындағыларға қауіп төндірмейтін пациенттер, егер үй жағдайында емделуге ынталы болса, тұрғылықты мекен-жайы бойынша емханаларда амбулаториялық ем қабылдай алады. Мысалы, облысымызда 2017 жылы туберкулез микобактериясын бөлмейтін 462 науқастың 152-сі немесе 32,9 проценті емін амбулаториялық жағдайда бастады. Әрбір науқасқа әлеуметтік қаржылай көмек берілуде. Өткен жылы 1490 науқас 185768,8 мың теңге (2016 жылы 1219 науқас – 139745,9 мың теңге) әлеуметтік көмек алды.

Ауруды емдеуде де өзгерістер бар, яғни көптеген дәріге төзімді туберкулезбен ауыратын науқастар бұрын 24 ай емделсе, қазір жаңадан дәрілердің емге қосылуына байланысты емнің ұзақтығы 9-12 айға дейін қысқарды.

Туберкулез бактерия бөліп шығаратын науқастан ауа арқылы беріледі. Туберкулезге шалдыққандардың тек 40 проценті ғана бактерия бөліп шығаратын және жұқпалы ауруы бар науқас болып табылады. Ол науқас адамдардың тек 10 процентінде ғана дамиды, ал қалған 90 проценті иммунитеті жоғары болса, туберкулез микобактериясын жұқтырғанмен ауырмайды. Дер кезінде анықталып, ем шаралары қабылданатын болса, туберкулезден толықтай айығуға болады.

Туберкулезді анықтау мен емдеу тегін және ол мемлекет есебінен жүргізілетіндігін ескерте кету қажет. Тез диагностикалау әдістері мен тиімділігі жоғары дәрі-дәрмектер арқасында туберкулезді толығымен емдеуге болады. Туберкулезді еңсеріп, айығып кеткен адамдар оқып, еңбек етіп, дүниеге дені сау сәбилер әкеліп, мәнді де мағыналы өмір сүре алады.

Әсіресе, кәсіпкерлердің туберкулездің бизнеске ықпал ету қаупінің жоқ екендігін объективті түрде бағалауы еліміздің бәсекеге қабілеттілік рейтингінің өсуіне және инвестиция тартудағы өзіндік тартымдылығының арттыруына септігін тигізеді.

 

Әбдіғабит ӘБЛӘЗІМ,

облыстық туберкулезге

қарсы диспансерінің бас дәрігері.

http://syrboyi.kz/negizginews/18635-tuberkulez-tegn-emdeled.html


Дәрігерлік мамандық бірнеше салаға бөлінетінін білеміз. Соның ішінде балалар дәрігері, яғни, педиатрия саласы өте күрделі екенін бәріміз мойындаймыз. Себебі, тілі шықпаған сәби қай жері ауырып тұрғанын айта алмайды, мазасызданғанын тек жылап ғана жеткізеді. Сондықтан да аналар қауымы «бала ауырғанша өзім ауырайын» деп жатады. Шақалағымыз шырылдағаннан жанымызды қоярға жер таппай, алып-ұшып дәрігерге жетеміз. Өзінің 35 жылдық еңбек жолында талай сәбидің саулығын сақтауға үлес қосып, дертіне дауа тапқан абзал жан №6 қалалық емхана дәрігері Бақыт Оразбақованың есімі аналар қауымына жақсы таныс.

Алматы мемлекеттік медицина институтының педиатрия факультетін бітірген ол Қызылорда қалалық бірік­кен балалар ауруханасында интернатурадан өтеді. Еңбек жолын аймақтық педиатр-дәрігері болып бастайды. Онан соң қалалық бірік­кен балалар ауруханасында еңбек етіп, 1982-1989 жылдары осы ауруханада бөлім меңгерушісі қыз­метін атқарды. Дәрігерлік маман­дықтың қиындығын басынан өткен адам ғана жақсы түсінеді. Алдыңа келген әр адамның тағдыры сол ақжелеңдінің біліктілігіне, жауап­кершілікті сезінуіне, науқасқа деген жанашырлығына байланысты болып жатады. Дәрігердің жылы сөзінің өзі ем дейтіні сондықтан. Бақыт Оразбақованың да көпжылдық қыз­метінде талай қиындықтар, періште тағдыр үшін қауіпке толы оқиғалар жиі ұшырасты. Солардың бірін әлі күнге дейін есіне алып айтып отырады. Балалар ауруханасының педиатрия бөлімінің меңгерушісі болып тұрған кезінде ауруханаға өте ауыр халде сәби түседі. Бірнеше күн ақжелеңділер әлгі баланың өмірін сақтап қалу үшін барын салады. Әйтсе де, баланың атасы аурухана рұқсатынсыз әл үстінде жатқан баланы үйіне алып кетеді. Бақыт дәрігер баланы іздеп үйіне барды. Барса, бала ақ матаға ораулы жатыр екен. Дәрігер мән-жайды сұрағанда әлгі баланың үй-іші үміттерін үзген­діктен, осылай жасағандарын айтады. Сонда дәрігер баланы қайтадан ауруханаға жатқызу керек екенін айтады. Ал атасы немересінің жазы­лып кететініне кепілдік берсе ғана ауруханаға қайта апаратынын айтып, табандап тұрып алады. Бақыт Жұмабайқызы сонда: «көшеде аман-сау келе жатқан адамға да еш кепілдік жоқ» деп баланы әй-шәйға қарамай алып кетеді. Сонан өзі жіті қадағалап, бар ем-домын жасайды. Әуелі Алланың, сосын Бақыт дәрігердің емі дертіне шипа болған баланың 2-3 күнде беті бері қарады. Не керек, бала аяғынан тұрып, отбасына аман-есен оралады.

1989 жылы ол №6 қалалық ем­ха­наға қызмет ауыстырады. Мұн­да дәрігер-иммунолог болып еңбек етеді. Яғни, балалар мен ере­сектердің вакцинамен егілуіне жауапты маман. Сонан күні бүгінге дейін осы ұжымда абыройлы еңбек етуде. Зейнеткерлік жасқа әлдеқашан жеткенімен, Бақыт Жұмабайқызы әлі де ұжым басшылығының, әріп­тестерінің қалауымен жұмыс іс­теп жүр. Бұл, әрине, білікті маман­ның қадірін білгендік. Ұйым­дас­­тырушылық қабілеті жоғары, талап­шыл әрі ізденімпаз маман ретінде сыйлы дәрігер өзінен кейінгі жастарға білгенін үйретуден жалыққан емес, ақыл-кеңесін айтып, бай тәжірибесімен бөлісіп отырады. Емхананың ішкі қоғамдық жұмыстарына да белсене араласып, ұжымның бірлігін, ынтымағын жарастырып жүрген үлкендігі тағы бар.

Майталман маманның еңбегі еленіп, талай марапат та алған. 2017 жылы «Алтын дәрігер» төсбелгісін таққаны сөзіміздің бір ғана мысалы. Бақыт Оразбақова білікті, абыройлы маман ғана емес, сонымен бірге, ардақты ана, немерелерінің сүйікті әжесі. Ендеше, берекелі, мерекелі, базарлы ғұмырыңыз тарқамасын демекпіз.

Айнұр БАТТАЛОВА,

«Сыр бойы».

http://syrboyi.kz/zedelnews/18582-balalardy-babyn-blgen-drger.html

ҚАЗАҚТЫҢ ИБАЛЫ КЕЛІНІ АТАНДЫМ


Қазақ ұлтының дархан-кеңпейіл халық екен­дігін бала күнінен біліп өстім. Достарымның көпшілігі қазақ балалары болды. Әрқашан көр­шілерімізбен тату-тәтті тұрып, бірлігіміз жарасқан күйде кент орталығында тұрдық. Ұлтым кәріс болғанымен, өзім қазақтың келінімін. Отбасында балаларыма ұлттық тәрбиенің маңызын үнемі айтып отырамын. Үлкенге ізет көрсетіп, шаңырақ шаттығын берік сақтаймын.Үнемі әдет-ғұрпымызды ұрпақтарымызға айтып отырамыз. Жолдасым екеуміздің ойымыз бір жерден шығып, отбалысылық қиындықтарды жеңуге күш саламыз. Шүкір, қазақтың ибалы келіні атанып, ана бақытын сезінген жандардың қатарындамын.
Он алты жылдан бері «Амбулаториялық емханалық қызметі бар Сырдария аудандық орталық ауруханасында» медицина саласының статистика маманы ретінде жұмыс жасап келемін. Әр кез мамандығымды мақтан тұтып, кәсібіме адалдық танытып келемін
Жалпы биылғы жылы медицина саласына айрықша мән беріліп, Елбасы Жолдауында адами капиталды жақсартуға байланысты нақты тапсырмалар жүктелді. Міне, басым бағыттарды жүзеге асыруда біздер жұмысымызға тиянақты қарап, жаңа технологияларды меңгеріп, сапалы қызмет көрсетуге бет бұрудамыз. Медицина саласында қызмет атқарғандықтан көпшілікпен тығыз қарым-қатынаста боласың. Сонда үлкен кісілердің ақ батасын алып, ізгілікті көрсетуді ниет қыласың. Негізінен Қазақстанның өзге этнос өкілдеріне деген қамқорлығы ерекше. Кейде өзімнің осындай Тәуелсіз мемлекетте тұрғанымды мақтан етемін. Достығымыз жарасқан күйі бір-бірімізді бөліп-жармай, еркін пікір алмаса білеміз. Тіліміз басқа болса да тілегіміз бір екендігіне кәміл сенеміз.
Көктемнің шуақты мерекесі 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күні қарсаңында барша нәзік жандыларды мерекесімен шын жүректен құттықтаймын. Әрбір ананың жүрегіне мейірім ұялап, шаңырақ шаттығын сезініп, бақытты ғұмыр кешсін.

 

Юлия ПІРЖАНОВА,
«Амбулаториялық емханалық
қызметі бар аудандық орталық ауруханасының» статистика маманы

https://tirshilik-tynysy.kz/kogam/1607-azaty-ibaly-keln-atandym.html

БІЛІКТІ ДӘРІГЕР

Ана мен бала денсаулығы үшін уақытпен санаспай қалтқысыз қызмет етіп жүрген ақ халатты абзал жандардың бірі – Ләйла Елібаева. Бүгінде ол амбулаториялық емханалық қызметі бар аудандық орталық аурухананың перзентхана бөлімінде акушер-гинеколог дәрігері қызметін абыроймен атқарып жүр.

 

Ләйла Рахатқызы 2000 жылы М.Оспанов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина академиясының «емдеу ісі» факультетін бітірген. Содан кейінгі жылдары Ақтөбе мемлекеттік медицина академиясында акушер-гинеколог мамандығы бойынша білімін жетілдірді. Алғашқы еңбек жолын Қызылорда қалалық перзентханада акушер-гинеколог дәрігері болып бастаған ол бүгінгі таңда аудандық перзентханада ана мен бала денсаулығына жауапты қызметте жүр.
– Ана мен бала денсаулығын нығайту жолында мемлекетімізде барлық жағдайлар жасалып келеді. Әйел жүкті болғаннан бастап есепке алынып, дәрігерлердің қарауында болады. Егер барлық жүкті келіншектер дәрігердің нұсқауларын мүлтіксіз орындап, ақыл-кеңесін дер кезінде пайдаланып отырса, сәбиін аман-есен босанады. Мұнда жұмыс жасағаныма 12 жылдан асыпты. Осы уақыт аралығында мыңдаған сәбидің кіндік шешесі атандым. Бұл мен үшін зор мәртебе, – дейді Л.Елібаева.
Шығармашылық топ өкілдері перзентхана бөліміне барғанда енді ғана босанып, баласын бауырына алған жас аналармен тілдесіп, хал-жағдайын сұрастық. Барлығы да перзентхана дәрігерлері мен қызметкерлеріне алғыстарын жаудырып жатыр.
– Осынау көктемнің шуақты күні баға жетпес ана бақытына ие болып отырмын. Аналар мерекесі қарсаңында аудан әкімі келіп, жаңа босанған аналарды құттықтап, сый-құрметін көрсетті. Барша жас аналардың атынан аудан әкіміне, аурухана дәрігерлеріне, перзентхана қызметкерлеріне алғыс айтамын. Акушер-гинеколог Ләйла Рахатқызы аналарға ерекше мейіріммен қызмет көрсетеді. Мінезі сабырлы, кішіпейіл жанның жұмсақ сөзінің өзі де жаныңа демеу, дертіңе ем болатындай, – дейді жас ана Таңшолпан Нұрғали.

 

Н.АЛПЫСБАЙҰЛЫ,
М.ТАБЫСБЕКҰЛЫ (сурет).

https://zhalagash-zharshysy.kz/kogam/1381-blkt-drger.html

Балалар дәрігері Болтай

Халқымызда «Бірінші байлық – денсаулық» деген жақсы сөз бар. Сондай-ақ, «Қай жерің ауырса – жаның сол жерде», «Денсаулық – зор байлық» деп те бекер айтылмаса керек. Себебі, бір жерің ауырса саған ешқандай байлығың да, жинаған бақ-дәулетің де көмектесе алмайды. Бұл мезетте сіздің қасыңыздан табылып, жаныңызға жалау болатын дәрігер ғана. Шын мәнінде, ақ халатты абзал жандардың біздің ортамыздағы алар орны ерекше.

Дәрігер өмір сақшысы, олар – қолын жүрекке қойып, адам өмірі үшін күресуге ант берген арашашы жандар. Бірақ, дәрігердің де дәрігері бар. Ерінбей еңбек етіп, зор ізденіс үстінде тәжірибе жинақтап, өз білгенін науқасқа қолданатын кіршіксіз пәк жүректі абзал азаматты нағыз маман деп білеміз.

Бала күнінен дәрігер болуды армандаған Болтай әрдайым басы ауырып, балтыры сыздаған жандардың жанынан бірінші болып табылады. Оның медицина саласына келгеніне 20 жыл уақыт болыпты. Жанқожа батыр ауылынан түлеп ұшқан бұрымды қыздың арман жетегінде жүріп, Ақтөбе қаласындағы медициналық институтқа түскені әлі күнге дейін есінде. Оқуын жақсы деген бағамен бітірген жас маман алғашқы еңбек жолын Ақтөбе қаласындағы №1 қалалық емханасында аймақтық балалар дәрігері болып бастайды. Осы жерде табан аудармай 10 жыл жұмыс істеген соң, туған жерге оралуды ойға алады. Қазалыға келген Болтай Серікқызы Әйтеке би кентіндегі "Жетес би" ауылдық емханасында жұмысын жалғастырды. Ал, 2015 жылдан аудандық орталық ауруханада балалар бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарып келеді.

Балалар дәрігері Болтай туралы аудандық орталық аурухананың бас дәрігері Күншығар Әбіловтен сұрағанымызда: «Қай кезде болмасын науқастарды ілтипатпен қарсы алып, олардың шағымын ықыласпен тыңдайды. Алдына барған әрбір жанға мейірім төге қарап, ыждағаттылықпен емдеп, ақыл-кеңестерін береді. Қажет кезінде күн демей, түн демей қызмет орнынан табылады», – деген лебізін жеткізді.

Дәрігер Болтай Нұрмаханова қарапайымдылығымен бірге адалдығымен, орнықты мінезімен, еңбексүйгіштігімен көптің құрметіне бөленуде. Ол көп ізденеді, көп оқиды, мамандығын үздіксіз жетілдіреді. Осындай бiлiм мен еңбекқорлықты ұштастыра бiлген ақ халатты абзал жанды 8 наурыз – Халықаралық әйелдер мерекесімен құттықтап, деніне саулық, отбасына бірлік, береке тілейміз.

Жеңісбек АЙЫМҚҰЛОВ.

https://qazaly.kz/kogam/1967-balalar-drger-boltay.html

МӘСКЕУЛІК ДӘРІГЕРЛЕРГЕ ПАЦИЕНТТІҢ КӨҢІЛІН АУЛАУДЫ ҮЙРЕТЕДІ

 

Тәуелсіз мамандардың пікірінше, дәрігердің пациентпен қарым-қатынас процесінің тура өзі таңдалған терапияның ықпалдылығынан маңыздылығы кем емес. Бұл олқылықтың орнын толтыру үшін денсаулық сақтау саласының ресейлік шенеуніктері ерекше курстар ұйымдастырды. "Ремедиум"-ның хабарына қарағанда 5000-нан астам мәскеулік терапевт, педиатр, жалпы практикалық дәрігер мен астаналық емхана бөлімше меңгерушісі пациенттермен сауатты қарым-қатынас жасау бойынша оқытудан өтеді.

Оқытуды Мәскеу денсаулық сақтау Департаментінің корпоративтік даму Орталығы өз мойнына алады. Атап айтқанда, медиктер қандай сөздердің пациентке теріс (негативті) реакция шақыратынын, оны емделуге қалай ынталандыруға болатынын, дәрігердің өзінің кәсіби титықтаудан қалай құтыла алатынын айтып береді.Нәтижесінде пациентпен қарым-қатынас жасау сапасының артуы тиіс. Шенеуніктер пациенттерге бағытталған корпоративтік мәдениеттің дамуын қолдайды.

Курстар медқызметкердің дамуын ескеретін болады. Сарапшылар мысалы, педиатрға баланың ата-анасына ғана емес, баланың өзіне дұрыс жол таба білуі тиіс деп есептейді. Жалпы практикалық дәрігерлер үшін курстың негізі – түрлі жас шамалық топтармен және науқастардың түрлі жай-күйімен жұмыс істеу. Бөлімше меңгерушілеріне – басқару ерекшеліктері басшылыққа алынады.

 

«Сыр медицинасы» газеті.

 

Дереккөз:www.meddaily.ru

pan>

 

«Сыр медицинасы» газеті.

 

Дереккөз:naked-science.ru