Ауа райы
Мерекелер
Сіз емшіге қаралдыңыз ба?

АДАМ ЖАНЫНЫҢ ЖАНАШЫРЫ


Жаңадан бой көтерген аудандық емханада кісі қарасы көп екен. Анықтамадан діттеген жеріміздің қайда орналасқанын біліп, солай қарай бет алдық. Тіс дәрігерінің алдында кезекте тұрғандардан рұқсат сұрап, ішке ендік. Бибігүл Амантайқызы жылап тұрған алты жас шамасындағы балғынға ауыртпай емдейтінін айтып, психологиялық тұрғыда дайындап жатты. Осыдан-ақ, дәрігердің өз ісінің нақ маманы екенін аңғардық. Бастысы, жылап кірген бала күлімдеп шықты...
Иә, адам баласының ең асыл құндылығы денінің саулығы, жанының амандығы екені рас. Алайда, адам жанын уақытылы қадағалап, оның ауруға шалдығуының алдын алу дәрігерлердің міндетіне жүктелген үлкен жауапкершілік екені тағы бар. Осы тұста, аудан тұрғындарын салауатты өмір салтын ұстануға шақыратын дәрігердің өмір жолына тоқтала кетсек.
Бибігүл Матешова Алматы облысының тумасы. 1992 жылы С.Асфендияров атындағы медициналық институтты «стоматология» саласы бойынша бітірген. Алғашқы еңбек жолын Қызылорда облыстық стоматологиясында бастап, білікті мамандардың ортасында тәжірибе алмасып, шыңдалады. Одан кейін Жаңақорған аудандық емханасына ауысып, содан бері жиырма алты жыл медицина саласында абыройлы қызмет етіп келеді.
– Дәрігерлік үлкен жауапкершілікті талап ететін мамандық. Елбасы «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауында айтқандай, медицинаны аурудың алдын алуға бағыттап, халыққа әр алты ай сайын уақытылы тексерістен өтудің маңыздылығын түсіндіріп жатырмыз. Әсіресе, ана мен бала денсаулығы басты назарда. Күніне міндетті түрде 10-15 минут жүкті әйелдерге кеңес беріп, ағзаға керекті дәрумендер тізімін ұсынып отырамыз, – дейді тіс дәрігері.
Бір күнде кемінде 50-60 науқасқа дейін қабылдап, сапалы қызметін ұсынатын дәрігер біліктілігін арттыру мақсатында әрдайым ізденіс үстінде жүреді. Ол жыл сайын бірнеше оқуға барып, стоматология саласына келген жаңалықтар мен жаңа аппараттардың тілін меңгеріп отырады. Мәселен, осыған дейін жалпы стоматологияны, балалар стоматологиясын, хирургиялық стоматологияны оқып, әр елдің мамандарымен тәжірибе алмасқан.
– Біз бес жыл сайын міндетті түрде деңгей көтеру мақсатында оқуға барып отырамыз. Әр оқу 286 сағаттан тұрады. Оқу барысында медицина саласында болып жатқан жаңа өзгерістерді игереміз. Тәжірибе алмасу дәрігерлер үшін өте маңызды. Өткен жылы Алматыда Германия, Корея мен Қытайдың білікті мамандарымен тәжірибе алмастым. Сондай-ақ, Қытайда екі апта болып, ол жақтың медицинасындағы артықшылықтарды көріп, өзіме қажеттіні алып қайттым. Жалпы, дәрігерлерге қанша ізденсе де артықтық етпейді. Өйткені, адам жанына араша түсу білімділік пен біліктілікті талап етеді, – дейді ол.
Дәрігердің айтуынша, бүгінгі денсаулық сақтау саласы аурудың алдын алу бағытында жұмыстар атқарып жатыр. Әсіресе, ауданның бас дәрігері Сәулебек Ысқақов осы мақсатта тапсырмалар беріп, орталық емханаға білікті дәрігерлердің басын қосып, арнайы жиындар өткізіп отырады екен.
Стоматологтың сөзінше, ақпарат заманындағы жаңа технологияның арқасында тіс емдеу барысындағы бұрынғы ауырсынулар жойылған. Соның нәтижесінде тұрғындар дәрігер алдындағы үрейден арылып, сапалы ем алып, уақытылы тексерілуден өтіп жүр.

P.S.: Бибігүл Амантайқызымен дидарласу барысында дәрігердің үнемі білімін жетілдіріп, уақыт ағымына сай біліктілікті арттырып отырса кәсіби маман ретінде сыйлы болатынын көрдік...

Айсұлу АЛДАНАЗАР.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/kogam/500-adam-zhanyny-zhanashyry.html

МҮРДЕЛЕР «МЕКЕНІ»

 

Қытай мәдениетіне оптимистік дүниетаным, өмір мен өлімге табиғи тұрғыдан қарау тән. Адамдар жер бетінде тіршілік етеді, ондағы тірілер мен өлілер өзара тығыз байланыста. Бұл – барлығы үшін ортақ дүние, ортақ тылсым. Бұл – философиялық даналық. Қытай халқының салт-дәстүрлерінде, наным-сенімдерінде кеңінен көрініс тапқан, еуропалықтарды таңғалдырған дәстүр – қатты ауруға шалдыққан адамға сыйға табыт тарту. Бұл ауырған адамға құрмет көрсету мен оған деген шынайы сезім белгісі болып табылады, өйткені өліп бара жатқан адам алыс сапарға шығып бара жатқан жолаушымен пара-пар. Біздегі мәңгі өмірге аттанып кеткен адамдардың уақытша тұрағы саналатын мәйітханалардың жай-күйі қай деңгейде? Әсіресе, табытқа дейінгі зерттеулерді қажет ететін мүрделердің «мекені» - сот-медициналық сараптама орталықтарындағы ахуал «аһ» ұрып тұрғандай. Маман тапшылығын айтып оң жақ, мардымсыз жалақыны айтып сол жақ бетіңізді шымшырсыз-ау, одан арғысын естісеңіз, бетіңізді қос алақанмен жабуға тура келеді. Катастрофа. Жағдай мәз емес. Мәселе қандай?

Сот-медициналық сараптама дегеннен бастап мәйітті тіліп, зерт­теп жатқан көрініс көз алдыңызға келеді. Рас, солай. Алайда «катас­трофа» деп жаға ұстайтындай не болып­ қалды деуіңіз мүмкін. Ай­тайы­қ. Бұл саладағы маман тап­шылығын еліміздегі 175 ауданның 92-сінде сот-медициналық сарапшының жоқтығынан топшылау қиын емес. Осыдан бірнеше жыл бұрын сот сараптамасы мен сот медиц­инасы орталықтары бірік­тірі­ліп, денсаулық министрлігінен Әділет министрлігінің қарамағына өткені белгілі. Сол кезде дәрігерлерге мәйітпен жұмыс істеп және иммун жетіспеушілігі вирусын жұқтырғандар үшін төленетін үстемақ­ыны соттың алып тастағанын Үкімет сағатында айтқан ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Нұрлан Әбдіров «осы мәселені Үкімет неге шешпей отыр?» деп тамамдады.­

- Еңбекақыны атқарған жұмысына қарап төлеу бірден бірнеше кадрлық мәселені шешуге мүмкін­дік береді. Сарапшылар штаттық қызметкер ретінде өзінің атқарған жұмысының көлеміне қарамастан, белгіленген жалақы алып келді. Бұл қызметкердің кәсіби өсуіне деген ынтасын жоғалтады. Жаңа жалақы төлеу жүйесі әлсіз мамандарды ығыстырып, жұмыс істейтін адамдарды іріктейді деп ойлаймын, - деп жауап берді ҚР Әділет министрі М.Бекетаев.

Мәселенің мәнісіне осылай жылы жауып ғана жауап қатқан минист­р мәйітхана төңірегіндегі жайттарға миын қатырғысы келмейтін сыңайлы. Әйтпесе, түсін­генге мүрдеге сараптама жасау – психологиялық жүктеме, ал канцерогенді және улы химиялық зат­тармен жұмыс істеу – адам денсаулығына аса қауіпті жұмыс. Ал канцерогендік заттардың ағзада қатерлі ісік ауруларын және әртүрлі қатерлі, қатерсіз ісіктерді туғызушы химиялық қосылыстар екенін жақсы білеміз. Демек, сот-медициналық сараптама орта­лығындағы әр сарапшы маман кез келген сәтте денсаулығына қауіп туғызып, кез келген мезетте ауру жұқтыруы ықтимал. Мұндай жағдай да жоқ емес.

- Соңғы бес жылда сараптамалық мекемелерде 56 дәрігер, медби­ке мен тазалықшы тубер­кулез, 26 қызметкер әртүрлі вирус­ты гепатит жұқтырған. Мұндай жағдай Ақмола, Қарағанды және Маңғыстау облыстарында ғана тіркелмеген, - деп мәлімдеді ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Н.Әбдіров.

Үш облыста ғана тіркелмегені анық болған соң Қызылорда об­лысы бойынша сот сараптамалары инс­ти­тутына сауал жолдадық. «Апатты» жағдай бізде де бар. Бірақ...

- Мекемедегі сот-медициналық сарапшыларға республикалық бюджет есебінен және Үкіметтің 31.12.2015 жылғы №1193 қаулысына сәйкес еңбекақы төленеді. Денсаулыққа зиянды зертханалық жұмыстар жүргізулеріне байла­нысты тегін сүт өнімдерімен және қауіпсіздік шараларын сақтау мақсатында арнайы медициналық халат,­ бас киім, алжапқыш, бетперде және резиналы қолғаптармен қамтамасыз етілген. Қазіргі таңда институтта жұмыс жасайтын ме­дициналық қызметкерлер арасынан 1 сарапшы туберкулез ауруымен ауырып есепте тұрады. Бірақ бұл қызметкердің туберкулез ауруы­мен ауырғандығын «кәсіби ауруға» байланыстыруға негіз жоқ, - деп жауап берді аталмыш институ­т директорының сот-медициналық сараптамасы бойынша орынбасары Рақымжан Әліп.

ҚР Парламенті Мәжілісінің вице-спикері В.Божко қаңтар айын­дағы Үкімет сағатында елдегі мәйітхана ғимараттарының талап­қа сай еместігін айтып, жиынға келген ҚР Әділет министрі М.Бекетаевты тұрған жерінде «тұқыртты». Зерттеу жұмыстарына қажетті қондырғылардың ескілігі өз ал­дына бөлек әңгіме.

- Біздегі сараптама жасауға қажетті қондырғылар әзірге жет­кілікті. Дегенмен соңғы техноло­гиялық құрылғылардың қажеттігі барлық жерде білінеді. Сондықтан 2018-2021 жылдарға жаңа жаб­дықтар мен қондырғылар алу үшін министрлікке ұсыныс бердік. Әрине, ескі қондырғылар да бар, жылына біреуден болса да жаңаланып тұрады. Мәселен, орталыққа соңғы рет 2014 жылы бір қондырғы берілген, - деді Қызылорда об­лысы бойынша сот сараптамалары инс­титутының директоры Бақытбек Ержанов.

Дегенмен, Мәжіліс депутаты Балайым Кесебаеваның сөзіне сенсек, елімізде толықтай стандартқа сәйкес жабдықталған сот сарап­тама орталықтары жоқтың қасы да емес, жоқ! Бұл мәселені Әділет минис­трлігінің тарапынан шешу үшін де қомақты қаражат керек. Ежелгі 15-16-ғасырларда туындаған «Өлілер тіршілік етеді» фразасын естеріне түсірген мәжілісмендер Үкіметке, облыс әкімдеріне тиісті ұсыныстар беретін болды.

Н.ҚҰДАЙБЕРГЕН

http://www.halyk-gazeti.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=8552:-lr&catid=6:2011-11-18-09-03-06&Itemid=6

АҚ ХАЛАТТЫЛАРДЫҢ 2017 жылғы межесі


Былтыр Аққұм, Еңбек, елді мекенінде медициналық бекеті халық игілігіне берілсе, кентте ауысымына 250 науқасты қабылдайтын типтік жобадағы жаңа емхана жұмыс жасауда. бұл 2017 жылы денсаулық сақтау саласында атқарылған ілкімді істердің бірі. Одан бөлек мамандардың біліктілігін арттыруда және заманауи медициналық аппараттарға қол жеткізілді. Бұл жөнінде аудандық орталық ауруханасының бас дәрігері Сәулебек Ысқақов дәрігерлердің басын қосқан жиында баяндады.
Есептік кездесуге облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Баян Бұрамбаева, аудан әкімінің орынбасары Бақытжан Айтбембет және «Нұр Отан» партиясы аудандық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Мәжит Балқожаев қатысты.
– Тұрғындарға көрсетілген медициналық қызмет сапасын арттыру бағытында денсаулық сақтау саласы бойынша бекітілген Жол картасы аясында жұмыстар жүргізілді. Емдеу және алдын алу ұйымдарындағы мамандарды қайта даярлау және біліктілігін арттырудың 2016-2018 жылдарға арналған преспективалық жоспарына сәйкес былтыр 74 дәрігер, 236 орта буын медицина қызметкері білімін жетілдірді. Облыстық, республикалық бюджеттен бөлінген қаражатқа керекті құрал-жабдықтар алынып, толық игерілді. Былтыр 61 543 мемлекеттік қызмет көрсетілсе, оның ішінде «электронды үкімет» веб-порталы арқылы 15 192 қызмет тұрғындарға ұсынылды, – деді бас дәрігер.
Сала басшысының сөзіне қарағанда, былтыр аудан бойынша бала туу көрсеткіші жоғарылап, 1875-ке жеткен. Алайда, өлім-жітімнің саны кемімей тұр. Мәселен, 2017 жылы 370 ауыр жағдай орын алды. Жалпы, қайтыс болудың салдарының көбі жүрек және қан-тамыр ауруларынан болған. Тыныс алу, қатерлі ісіктерден де қауіп көп.
Бас дәрігер «Жіті миокард инфарктісі мен ми қанайналым жіті бұзылыстары», «Жедел ми қан айналымы бұзылуы» кезіндегі медициналық көмек көрсетудің біріктірілген үлгісін енгізу жөніндегі» және «Жарақаттану кезіндегі медициналық көмек көрсетудің біріктірілген үлгісін енгізу жөніндегі» Жол картасы аясында атқарылған жұмыстарды талдады. Сондай-ақ, Онкологиялық ауруларды бақылаудың біріктірілген үлгісін енгізу жөніндегі Жол картасы бойынша былтыр 82 науқас тіркеліпті.
– Былтыр ОДСБ-ның бұйрығы негізінде емханада арнайы жүкті әйелдерге арналған «Жасыл дәліз» және «Отбасын жоспарлау бөлмесі» ашылды. Отбасын жоспарлау бөлмесі арқылы 2017 жылы 5508 әйелге кеңес беріліп, 317-сі контрацепциямен қамтылды. Жалпы, ауданда жүктілікпен есепке алынғандар саны 1990-ға жетті, – деді Сәулебек Есхожаұлы.
Сонымен қатар, жүктілік кезінде қателікке жол берген ауылдар да жеке-жеке аталды. Одан кейін Баян Рүстемқызы денсаулық сақтау саласындағы кемшіліктермен жұмыс істеуді қатаң талап ететіндігін ескертіп, суицид, онкологиялық аурулардың алдын алу жолында атқарылған жұмыстарды саралай кетті. Әсіресе, ана мен бала денсаулығына бақылауды күшейту керектігіне жіті тоқталды.
Келесі кезекте облыстық ересектерге арналған туберкулезге қарсы санаториясының бас дәрігері Ерғабит Ильясов 2017 жылы атқарылған жұмыстарын сөз етті. Есептік кездесуді қорытқан басқарма басшысының орынбасары Ерғабит Орманұлының баяндамасын мұқият тыңдап, жақсы деген баға берді. Әрі, «ұрпақ саулығы ұлт болашағы» ұстанымын берік ұстаған басшы келешек үшін адал қызмет етуге шақырды.

Әлібек ЖАРЫҚБАЕВ.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/zanalyk/539-a-halattylardy-2017-zhyly-mezhes.html

ЖАҢА ЕМХАНАНЫҢ ЖҰМЫСЫМЕН ТАНЫСТЫ


Жауапты адам қашанда іс басында. Мың естігеннен бір көргенге жетпейді. Сол себепті аймақ басшысы әрбір ауданның тыныс-тіршілігін, әлеуметтік ахуалын назардан тыс қалдырған емес. Бұл жолы да қарбалас жұмыс кестесінен уақыт табылды.
Облыс әкімі Қырымбек Көшербаев жұма күні Жаңақорған кентіндегі жаңа емхананың тынысы мен медицина қызметкерлерінің жұмысымен танысты.
Жаңа жыл қарсаңында пайдалануға берілген әлеуметтік нысанның ішкі мүмкіндігін таныстырмақ ниетте аудан әкімі Ғалым Әміреев, облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Ақмарал Әлназарова мен сала басшысы Сәулебек Ысқақов жол бастады. Әуелі, бірінші қабаттағы профилактикалық ем-дом шараларын жүргізетін бөлімге тоқталды. Аймақ басшысы алдында:
– Медицина қызметкерлеріне мемлекет тарапынан жасалынып жатқан қолдау шарасы қомақты. Бұған емдеу мекемесіндегі білікті мамандар мен мекеменің заманауи медициналық қондырғылармен толығуы дәлел, – деген сала басшысы Сәулебек Ысқақов, бұл блокта профилактикалық және әлеуметтік психологиялық көмек беру бөлімі орналасқанын және де функциональды диагностика (рентген, УДЗ), кардиофункционалды диагностикасы бар екендігін жеткізді. Сондай-ақ, Елбасы Жолдауында айтылған жеделдетілген технологияның тың үдерістері бізге де келгенін айта келе, тұрғындар облыс орталығына бармай-ақ осы емханада қажетті диагностикалық сараптамасын алуға мүмкіндік мол екендігіне сендірді ауданның бас дәрігері.
Одан әрі «Жас аналар» кабинетін аралап көрген облыс әкімі Қырымбек Елеуұлы ауданның демографиялық ахуалын сұрады. Бұл жөнінде облыстың бас дәрігері Ақмарал Әлназарова: «Ұлт саулығы – мемлекет байлығы. Сондықтан бүгінгі таңда аурудың алдын алу біз үшін өте өзекті болып табылады. Келешек ұрпақтың баянды болашағының кепілі болып табылатын денсаулық мәселесін жетілдіру – біздің дәрігерлік борыш. Бұл бағытта Жаңақорған ауданының демографиялық ахуалы қалыпты. Өсім бар. Жылына 2000-нан аса нәресте дүние есігін ашады. Ал, жаңа туылған нәрестелердің шетінеуі бойынша республикалық көрсеткіштен төмен. Нақты айтқанда, соңғы 3 жылда 25,4 пайызға төмендеген» – деді.
Аймақ басшысы Елбасының «100 нақты қадам» Ұлт жоспарынан туындаған басым бағыттың бірі Ұлт жоспарының 80-қадамында айтылған Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінің жүзеге асуына белсенділік танытуға шақырды. Жалпы бұл денсаулық сақтаудағы халықтың мүддесін әлеуметтік қорғаудың бір түрі екенін айтқан облыс әкімі негізгі мақсат – қоғам мен халық арасында аурудың алдын алумен қатар, ұлт денсаулығының сапасын арттыру, яғни, профилактикалық шараға аса мән беруімен түсіндірді.
Мұнан кейін Сәулебек Ысқақов пациенттердің күту дәлізіндегі арнайы слайд арқылы ауданның денсаулық саласындағы атқарылып жатқан жұмысын қысқаша баяндады.
– 2013-2017 жылдары ауданда сегіз медициналық нысан бой көтерді. Оның үшеуі дәрігерлік амбулатория. Екеуі фельдшерлік-акушерлік және үш медициналық бекет. Оның қатарында ауысымына 250 адам қабылдайтын аудандық емхана бар. Ал, 2018 жылы М.Нәлібаев, Қожамберді ауылдық округінде 2-ФАБ, Талап, Қанқұдық елді мекенінде медициналық бекет салу жоспарда тұр. Оған қоса, мемлекеттік жекеменшік әріптестік аясында Бірлік, Өзгент ауылына 2 дәрігерлік-амбулатория салуға конкурстық құжаттарын дайындаймыз, – деді сала басшысы.
Өз кезегінде облыс әкімі Қырымбек Көшербаев: «Ұлт саулығы бүгінгі таңда басты назарда екені айқын. Сондықтан медицина қызметкерлерінің алдында халықтың денсаулығын жақсарту, ана мен бала өлімін азайту міндеті тұрғаны белгілі» дей келе, басшыларға ақ халаттылардың жауапкершілік жүгін арттыруды тапсырды.

Самат ОҢҒАРҰЛЫ.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/zanalyk/399-zhaa-emhanany-zhmysymen-tanysty.html

ЖАҢА ҚҰРЫЛҒЫЛАРМЕН ЖАБДЫҚТАЛҒАН САЛА

Медицинаның қазіргі таңдағы даму үдерісіне ілесу - сала мамандарының басты міндеті. Қашанда адам өміріне араша түсетін ақ халаттылар жұмысын жүйелендіру арқылы жыл сайын жаңа қызмет түрлерін жетілдірілуде. Аудан халқына сапалы медициналық көмек ұсыну арқылы сенімге ие болу абзал жандардың негізгі кәсіби мүмкіндіктерін арттыратыны мәлім. Биылғы жылғы Жолдауда көрсетілген басым бағыттар сала мамандарының еңбек бөлінісін айқындап, халыққа тиімді жұмыс көзін жасауға жағдай туғызады.
Амбулаториялық емханалық қызметі бар аудандық орталық ауруханасының қабылдау бөлімі ҚР ДСМ–ның 2017 жылғы 3 шілдедегі №450 бұйрығына сәйкес Қазақстан Республикасында жедел медициналық көмек көрсету қағидаларын бекіту туралы бұйрық негізінде арнайы құрал-жабдықтармен жасақталды. Аталмыш бөлімде реанимациялық шараларға арналған төсек орындар қарастырылған. Ауыр науқастарды аман алып қалу шаралары жүргізіліп, жедел түрде тексе- ру нәтижелері шығарылады. Сынама сараптамалары алынып, тиісті орындарға жіберіледі. Бақылау және диагностика палатасы ауыр жағдайда келіп түскен науқасты сауықтыру шараларына жедел кіріседі. Қауіпті диагноздар арнайы технологиялардың көмегімен анықталады. ЗН (Триаж) жүйесі қарау қабинетінде жедел келген науқасты жатқызып, дәрігерлер азаматтардың ауырсыну белгілеріне қарай ем тағайындайды. Сонымен қатар тексерулер нәтижесіне байланысты дәрігерлер кеңестер беріп, өз қадағалауына алады. Манипуляциялық бөлмеде медбикелер дәрігер тағайындаған дәрі-дәрмекті, ерітінділерді даярлап, науқасқа егу жұмыстарын жүргізеді. Түрлі жарақат алған пациенттердің жарақатын қарап, оның қаншалықты ауыр, жеңілдігіне қарай бөліп, оған алғашқы көмек көрсетіп отырады. Бұдан бөлек аса қауіпті жұқпалы инфекциялық ауруларға және күмәнді науқастарға арналған изолятор қарастырылған. Мұнда арнайы тіркеуде тұратын науқастарды қарап, тексеріп, тиісті орындарға жіберіледі. Инфекционист мамандардың кеңесіне жүгініп, вирустық аурушаңдық белгілері бар азаматтарды қатаң қадағалауда ұстайды. Аталмыш бөлімде ана денсаулығын қалыпты жағдайда ұстауға аса мән берілген. Арнайы технологиялардың көмегімен жас босанғалы отырған аналарға жедел қызметтер ұсынылады. Жүктілік жағдайында қатерлі факторларды болдырмау мақсатында акушерлік- гинекологиялық жедел көмек көрсету қызметтері жүзеге асырылады.
Бүгінде қабылдау бөлімшесінде 12 қызметкер мен 1 дәрігер жұмыс жасайды. Күніне жоспарлы және жедел түрде жиырмаға жуық науқастарға көмек көрсетіліп отырады. Түнгі уақытта ауысымдық жүйеде мамандар пациенттердің денсаулығын қадағалауға алады. Жақсарған бойда үйге шығарылып, аймақтық дәрігердің бақылауына бару ұсынылады. Аталған кабинеттердің ашылуы халық денсаулығының жақсаруына себепкер болатыны анық. Ендігі жерде тәжірибелі мамандар тарапынан сапалы жұмыс жа- сау керектігі басты бағдарға алынады.

Б.АЯБЕКҰЛЫ

https://tirshilik-tynysy.kz/zanalyk/1051-zhaa-rylylarmen-zhabdytalan-sala.html

ҒАЛЫМДАР АУЫР ӨТЕТІН ЕТЕККІРДІҢ (МЕНСТРУАЦИЯНЫҢ) СЕБЕБІН ТАПТЫЭдинбург университетінің ғалымдары оның жетіспеуі күшті қан кетумен бірге ауыртпалы етеккірге жетелейтін ақуызды (белокты) тапты. Бәлкім, келешекте бұл жаңалық ауыртпалы етеккірді емдеуге арналған гормондық емес препараттарды жасауға негіз болатын болар.

 

 

Зерттеушілер ұрықтың (эмбрионның) енуіне қолайлы орта болып табылатын жатырды қаптайтын шырышты қабықты – эндометрийді зерттеді. Егер аналық торша ұрықтанбаса, эндометрийдің жоғарғы қабаты сырылып түседі де бұл оның қалдықтарын организмнен жуып тастайтын қан кетуге әкеледі. Етеккір аяқталғаннан соң эндометрий қайтадан өсіп, қалпына келеді.

Эндометрийдің сырылатын кезінде гипоксия (оттегі жетіспеген) фонда эндометриалдық қабаттың қалпына келу үдерістерін іске қосатын HIF-1 ақуызының өндірілуі ынталандырылатын болып шықты. Бірақ, егер HIF-1 ақуызы тым аз болса, онда біріншіден, қан кету аса күшті болады, екіншіден, қалыпқа келу үдерістері өте баяу дамиды. Ал бұл нәтижесінде ауыр, ұзаққа созылған ауыртпалы және күшті қан кетумен бірге жүретін етеккір сияқты көрінеді.

Тышқандарға жүргізілген тәжірибелер HIF-1 деңгейінің артуы қан кетуді төмендететінін және етеккірден кейінгі эндометрийдің қалпына келуі үдерісін жеделдететінін көрсетті. Енді ғалымдар бұл ақуызды негізге алып жер шарындағы мыңдаған және миллиондаған әйелдің өмірін жеңілдетуге ерік беретін гормондық емес дәріні жасау нұсқасын қарастыруда.

 

«Сыр медицинасы» газеті.

 

Дереккөз:https://medaboutme.ru/zdorove/publikacii/novosti/meditsina/uchenye_nashli_prichinu_tyazhelykh_menstruatsiy/
МИ ОБЫРЫН (РАГІН) ЕМДЕУДІҢ ЖАҢА ТӘСІЛІ ҰСЫНЫЛДЫ

Егер оны молекулярлық терапияның жаңа әдістерімен толықтырса, глиобластоманы дәстүрлі тәсілдермен емдеу барынша ықпалды болады.

Глиобластома– обырлық ісіктердің ішіндегі барынша проблемасы молдардың бірі. Ол ерекше озбырлығымен, көршілес тінерге күшті енуімен және сәтті өткізілгендей емдеу курсынан кейін жиі қайталаулармен (рецидивтермен) ерекшеленеді. Терапияның стандартты тәсілдері: хирургиялық операция, сәулелік терапия, химиотерапия. Диагноз қойылғаннан кейінгі бір жылдан соң бәрібір пациенттердің тек жартысы ғана, 2 жылдан соң - тек 15%-і ғана тірі қалады. Мұндай пациенттердің орташа өмір сүру ұзақтығы 15 айдай.

Вюрцбургуниверситеттікауруханасының (Германия) ғалымдары глиобластоманы емдеудің жаңа әдісін ойластыруда. Ол ісіктің ми тіндеріне таралуын шектеуге бағытталған. Зерттеушілер ісік торшаларының миграциясын және инвазиясын реттейтін: Hsp90, PI3K жәнеmTOR ақуыздарын анықтады. Бұл ақуыздарды глиобластома торшалары мол көлемде синтездейді. Ғалымдар аталған ақуыздардың әсерін бөгеу (блоктау) ісіктің таралуын тоқтататынына және қазіргі қолда бар емдеу әдістерін барынша ықпалды ететініне сенімді.

 

«Сыр медицинасы» газеті.

 

Материалдың дереккөзі:https://www.medikforum.ru/news/medicine_news/66483-predlozhen-novyy-metod-lecheniya-raka-mozga.html

ЗАТ АЛМАСУДЫҢ БҰЗЫЛУЫ ЖҮРЕК ТАПШЫЛЫҒЫНА ЖЕТЕЛЕЙДІНеміс ғалымдары дерт себебінің жүрек бұлшықеттеріне арналған қуаттың негізгі қайнар көзінің ауысуы екенін анықтады.


Хайделберг университетінің медициналық факултетінің (Германия) профессоры Андреас Фишер дегенмен бұл жөнінде кейбіреу білгенімен, зат алмасудағы өзгерістердің жүрек тапшылығына жетелеуі мүмкін екенін хабарлады. Сау жүрек қуатқа қажетінің 75%-ін май қышқылдары есебінен өтейтін болса, әлсіз жүрек негізінен көмірсуларды тұтынуға көшеді. Алайда, зерттеулер дәл осы қоректенудің жаңа режіміне өту жүректік тапшылықтың себебі екенін көрсетті.

А. Фишердің әріптестері Хайделберг университеттік ауруханасыныңқызметкерлерімен бірлесіп, бұл эффекттің биохимиялық кілтінің Notch-1 рецепторлықмолекула екенін анықтады. Ғалымдар терапевттік антиденелердің жәрдемімен зертханалық тышқандарда Notch-1-дің дабылдық (сигналдық) жолын бөгеді. Нәтижесінде бұл жануарларда жүректік тапшылық дамыды. Оны жүрекке барарда бөгеген кезде май қышқылдарының қажетті көлемі түспейді және жүрек қуаттың сапасы аздау басқа көзіне ауысуға мәжбүр. Бұл кезде mTOR-дың дабылдық жолы белсенді етіледі. Ол жүрек бұлшықеттерінің өсуіне және жүректік тапшылықтың дамуына жетелейді.

 

«Сыр медицинасы» газеті.

 

Материалдың дереккөзі:https://www.medikforum.ru/news/medicine_news/66480-narushenie-obmena-veschestv-privodit-k-serdechnoy-nedostatochnosti.html

«Халықберді» халыққа қызмет көрсетеді

Еңбекқор әкенің тәрбиесінде өскен Қарлығаштың қолынан көп іс келеді. Кішкентайынан қара жұмыстың қиындығынан қашпай, ер балаға тән ауыртпалықты арқалағанын әңгіме ауанынан аңғаруға болады. Мал қайырып, қой баққан қыздың қасиетті есімі де өзіне жарасымды. Қазақ халқы қарлығашты киелі құс ретінде бағалап, ол ұя салған шаңырақты бұзбайтынын сонау Қазыбек би туралы әңгімелерден білеміз. Тек қазақ халқы емес, әлем ғалымдары қарлығаштың сағатына 30 шақырымдай жерді ұшып өтетін жылдамдығына таң қалған. Сондай-ақ, қарлығаш оба тараған жерге келмейді. Оба, тырысқақ, шешек, безгек секілді жұқпалы аурулардың беті қайтып, ел сауыға бастағанын қарлығаштың қайта оралуына қарап білгенін орта ғасырлардан келе жатқан аңыздардан білеміз.
Біздің кейіпкеріміз де сол қарлығаш құсы секілді қаншама сырқатты ауруынан жазып, жақсы хабармен көңіл қуантып жүр. Ақ ниетті абзал дәрігер болуды қалаған Қарлығаш Халықбердіқызы 2010 жылы Астана қаласында акушер-гинеколог резидентурасын бітіреді. Дайын маман иесі Жезқазған қаласында ТОО «Жүрек» клиникасында акушер-гинеколог болып қызмет атқарады. 2011 жылдың ортасына дейін осы жерде жұмыс жасап, кейін Қызылорда қаласына қоныс аударады. Бала күннен еңбекке жақын өскен қыз бұл жерде де қарап отырмайды. 2012 жылы Қызылорда қаласындағы №6 емханаға қызметке орналасып, біліктілігін жетілдіре түседі. Одан әрі жеке клиникаларда да жұмыс жасайды.
Үздіксіз ізденіс үстінде жүретін Қар­лығашты медицина саласының басқа қырлары да қызықтырады. Нағыз білікті маман болу үшін білімді шыңдай түсу керек екенін түсініп, Қарағанды қаласында УЗИ мамандығының 4 айлық курсын оқиды. Сол жерде үйреніп, көрген-түйгенін іс жүзіне асыру үшін Шиелі ауданындағы «Ултрамед»-ке жұмысқа орналасады. «Алайда, 4 айлық оқу курсы медицина қызметкері үшін тым қысқа уақыт. Сондықтан, білгенімнен білмегенім көп екенін түсініп, әлі де іздену керек деп шештім» – дейді кейіпкеріміз.
Қарлығаштай қанатын жайып, қырағы көзімен көп дүниені шалып жүрген дәрігер шет ел мамандарымен де байланыс орнатады. Өзбек елінің Ахат есімді уролог УЗИ маманынан ақылы түрде сабақ алып, тәжірибесін арттырады. УЗИ-ге түсірудің қыр-сырына қаныққан Қарлығаш Халықбердіқызы жеке клиника ашуды көздейді. Себебі, Шымкент, Түркістан, Байқоңыр сынды қалалардан науқастар арнайы іздеп келіп, ем алу үшін қонақ үй жағалап кететін. Тіпті, кейбірі жеке клиника ашу туралы пікірлерін де білдірген көрінеді. Ойлана келе, игі іске білек түре кіріседі.
Бүгінгі таңда Қызылорда облысындағы аудандар арасында тұңғыш рет ашылған «Халықберді» клиникасы жаңа заманға сай технологиялармен жабдықталған. Іші таза. Емделушілер де дән риза. Бағасы да қолжетімді. Күніне бес мезгіл диеталық тағамдар беріледі. Бастысы емделушілердің жағдайы жасалған. Сондай-ақ, жаңа аппараттар арнайы шет елден тапсырыспен әкелген. Ең қымбат «LOGIOT 8» маркалы Узи аппараты жүкті әйелдің босану уақытын, баланың жағдайын анық көрсетіп береді. Тіпті 4D суретін шығаруға да мүмкіндік бар. Ал, «Матрикс-Влок» сәуле аппараты жүйке жүйесін тыныштандырып, қан қысымын қалпына келтіруге көмектеседі. Сонымен қатар, қанды тазартып, жүкті әйелдің таксикозын да осы аппарат арқылы емдеуге болады екен. Бәрінен бұрын күйік шалған теріні із қалдырмай қалпына келтіретін мүмкіндікке ие.
«Қарлығаштай қанатымен су сепкен» Қ.Халықбердіқызы Астана қаласындағы «Ана мен бала» орталығында «балалардың қан тамырларының қоректенуі» жайында арнайы курс оқиды. «Себебі, мұндай маман Шиелі ауданында тапшы. Тіпті, Жаңақорған ауданынан келіп түсіп жатқан адамдар да бар» – дейді. Халыққа қызмет жасау үшін тынбай еңбектеніп жүрген маманның еселі еңбегі елеусіз қалған емес. Өйткені, дертін дөп басып, емін тапқан Қарлығашқа сырқатынан айыққан адамдар алғысын білдіріп жиі келіп жатады. Ал, ауданнан ашылған «Халықберді» клиникасына ешқандай жарнама жасаған емес. Оны науқасынан айыққан адамдардың айтуымен, үмітін арқалап келген адамдардан естідік.
«Денсаулық зор байлық» деп бағамдаған халық үшін дәрігерлердің білімі мен білігі маңызды. Дертіңе дерт қоспай, ауруыңнан айықтырар мейірім күтетін дәрігердің кейбірі қабағын қатып, жөнін айтпайды. Жаның қысылып, күнің түссе мұрнын көкке көтеретін мамандарға тәуелді болмайтындай күнге жеттік. Елбасы Н.Назарбаев: «Төртінші өнеркәсіптік революция дәуіріндегі дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты кезекті Жолдауында үздік денсаулық сақтау ісін қалыптастыруымыз қажет деген болатын. Сондай-ақ, жаңа технологияларды меңгеріп, қағаз қолданбайтын ауруханаға айналатынымызды жеткізді. Сондықтан, аудан орталығында жеке клиникалар бой көтеріп, бәсекелестікті арттыра түспек. Бұл, ауруханалардың қызмет көрсету сапасын да көтереді.
«Халықберді» халыққа қызмет көрсетедіНегізгі мамандығы акушер-гинеколог болғандықтан бойына бала бітпей жүрген әйелдерді емдеуді де қолға алу ойында бар. Бұйыртса, әйел затына ана бақытын сезіндіріп, бедеулік пен белсіздікті емдейтін үлкен клиникаға айналады деп сенеміз. Халыққа дауа берген Қарлығаш мұқым бір қазақ елінің демографиясын көтеруге сеп боларлық іс жасауға бел буса, біз де оны қолдауға даяр­­­­­мыз.
Гүлнәр Дүйсебай.

https://osken-onir.kz/okigalar/1057-halyberd-halya-yzmet-krseted.html

Сауатты дәрігер Сабира

Сабира Дүйсенбекова 1992 жылдың 1-қыркүйегінде Шиелі ауданы, Тартоғай ауылында дүние есігін ашады. Сол ауыл­дың №153 Ш.Есенов атындағы мектебінде білім алып, алғыр қыз білім ордасын «Алтын белгімен» аяқтайды. Бала күнгі арманын болашағымен байланыстырып, Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан Мемлекеттік медицина университетіне «Жалпы тәжірибелі дәрігер» мамандығын иеленеді. Ең алғашқы еңбек жолын 2017 жылы Сұлутөбе дәрігерлік амбулаториясында жалпы тәжірибелі дәрігер маманы болып бастайды.
Ауыл тұрғыны Серікбай Кентбаев: «Ба­сымыз ауырып, балтырымыз сыздаса бі­рінші ақ халатты абзал жан Сабира Дүй­сенбековаға хабарласамыз. Медицина қызметкері деген кең ұғым, қастерлі ма­мандық. Бұл мамандық иелерінің жа­уап­кершілігі де мол, атқаратын жұмыстары да баршылық. Дәрігерлердің мысқылдап кірген ауруды сылып тастау үшін қаншама тер төгіп, ұйқысыз түндер өткізетінін бірі білсе, бірі білмейді» – дейді. Әрине, еңбекті адал бағалай білген кісілерге медицина қызметкерлерінің тұғыры таймас биік тұлға. Жалпы, медицина қызметкері адам өміріне жарық сәуле сыйлап, үміттің шамын жағатын жандар.
Таңғы сағат 8-де Сұлутөбе дәрі­герлік амбулатория­сында барлық медицина қыз­­меткерлері 5 минуттық жиналысқа кір­­ді. Жұмыс уақытының бір минутын да же­мейтін Сабира Дүйсенбекова бүгінде өз ісіне сақадай сай. Тапсырма берілді. Халықты түрлі аурулардың алдын алу үшін скринингтен, флюрографиялық, 65 жастан асқан қарттарды профилактикалық тексеруден өткізу, туу жасындағы әйел­дер­ді алдын-ала жүктілікке дайындау сынды күйбең тірлік басталып кетті. Науқастарды жылы шыраймен қабыл­дап, жандарын жақсы сөзімен емдеген бас дәрігер Сабира Сейтқанқызына ем­делушілер де дән риза. Ақ ниетпен ті­лектерін жаудырып, ұзақ ғұмыр тілеуде. Біршама істің басын қайырған дәрігер енді диспансерлік есепте тұрған науқастарға қарай жол тартты.
Жол-жөнекей жиі ауыратын балаларға соғып, жағдайын білген бас дәрігердің қырағы көзінен ешкім де тасада қалмады. Ауыл тұрғындарының хал-жағдайын бес саусақтай білетін дәрігер үшін бұл үй­реншікті жағдай. «Бірінің қан қысымы жоғары, енді бірі қант диабетімен ауырады» деп санай жөнелді. Таң қалдық. Өз мамандығын сүйетін дәрігердің сөзі мен ісі үйлесім тауып, айналасына жылулық шашып тұрды. Көше бойындағы Әбсаттар қарияның үйіне тоқтап, күнделікті тексеруін жалғастырды. «Бұл кісі Паркинсон, қант диабеті ауруына шалдыққан. Жақында ота жасатқандықтан үнемі хабарласып, жағдайын біліп тұруға тырысамын» – дейді Сабира Сейтқанқызы.
Дәрігердің бір күні әлі біте қойған жоқ. Енді таусылмайтын қағаздарға зер салып, анализ қорытындыларын талдауға кірісті. Сұлутөбе ауылындағы амбулаторияда білікті мамандар жетерлік. Атап ай­тар болсақ, Д.Балтаев, С.Байманов, Г.Жармаханова, Ү.Жаңабаева т.б субор­ди­­наторлар мен аяжандар тынымсыз еңбек етіп, ел алғысына бөленіп жүр. «Дәрігердің жақсысы дертіңе дерт қос­пағаны» дейді дана халық. Расында, медицина қызметкерлері алдында ха­лықтың денсаулығын жақсарту, бала өлімін азайту, ауру-сырқаудың алдын алу секілді міндеттер тұрады. Себебі, ұлт сау­лығы бас­ты мәселе. Сондықтан, ем іздеп келген адамға кішіпейілділік танытып, жағымды әңгіме қозғаса дертін демде ұмытып кетеді. Жылы сөйлеп, түзу жүрген маманның абыройы да биік болары анық. Ендеше, адам жанын жара қылатын да, жазатын да сөз екенін естен шығармайық.
Гүлнәр Дүйсебай.

https://osken-onir.kz/okigalar/1058-sauatty-drger-sabira.html