Ауа райы
Мерекелер
Сіз емшіге қаралдыңыз ба?

Денсаулық саласында серпіліс бар

Қазақ қоғамында адам өмірінен қымбат нәрсе жоқ. Бүгінгі қоғамда да қазақстандықтардың өмірі мен денсаулығы ұдайы назарда. Елбасы «Дағдарыстан жаңару мен дамуға» атты Қазақстан халқына жолдауында денсаулық сақтау ұйымдарының жаңартылуына, ауруханаларға жөндеу жұмыстарын жүргізуге, олардың заманауи құралдармен жабдықталуына, білікті мамандар даярлауға ерекше мән берді. Сондай-ақ, жолдауда отандық медицина саласына жаңа технологиялық әдістерді қолдануды ұйымдастыру жұмыстарын қолға алу керектігі айтылған.

ХХІ ғасырдың технологиясын медицина саласына енгізу – адамның өмір сүру жасын ұзартудың кепілі. Қазақстандықтардың орташа өмір сүру ұзақтығын 75 жасқа жеткізгені де еліміздегі медицина саласының жыл санап дамып келе жатқанын аңғартады. Соның ішінде Сыр елінің денсаулық сақтау саласында да серпіліс бар. Соңғы жылдары өңірімізде аталған саланың материалдық-техникалық базасы нығайып, науқастарды диагностикалау мен емдеуге бөлінетін қаржының көлемі де ұлғайды.
Аймақ басшысының биылғы жылы халыққа берген есебін тыңдаған Сыр жұртшылығы медицина саласындағы оң өзгерістер мен толымды жетістіктерді естіп көңіл тоғайтқан болатын. Мәселен, 2017 жылы денсаулық сақтау саласындағы маңызды басымдықтың бірі – апаттық нысандардың мәселесін шешу және олардың материалдық-техникалық базасын нығайту болды. Соңғы 5 жыл ішінде салынған 57 нысанның 49-ы апатты нысандардың орнына қайта салынып, жаңғыртылды. Ал, қалған 8 нысанның екі жыл ішінде аяқталатыны айтылды. Өткен жылы Қазалы ауданының Әйтеке би кентіндегі 150 орындық орталық аудандық аурухананы іске қосылса, биыл Арал ауданындағы 150 орынға арналған орталық аудандық аурухана пайдалануға беріледі. Жаңақорған кентіндегі 250 адамға арналған орталық аудандық емхана да толық іске қосылады. Сол секілді жыл аяғында Шиелі ауданындағы орталық аудандық аурухананың құрылысы аяқталып, Жалағаш ауданындағы аурухананың құрылысы басталады. Ауданымыздың орталығындағы тоқырау жылдары асар әдісімен салынған орталық аурухана тұрғындарға заман талабына сай жоғары дәрежеде медициналық қызмет көрсете алмай отыр. Міне, биыл аудан орталығынан типтік жобадағы жаңа аурухананың құрылысы басталатынын естіген жергілікті тұрғындардың қуанышында шек болмады. Медицина саласының кем-кетігін тізбелегенде жетістіктерін де айналып өтуімізге болмайды. Қазіргі уақытта бас ауырып, балтыры сыздамайтын адам жоқ. Науқас ауруханаға жатпас бұрын алдымен емхана арқылы диагностикалық тексеруден өтеді. Ал, бұрын біздің аудандағы емхананың жағдайы да мәз емес еді. Дәрігердің қабылдауына келіп қуықтай тар дәлізде тұрып сағаттап сарылып кезегін күткен науқастардың өкпе-назы көп болатын. Бүгінде ол мәселе де түбегейлі шешімін тапты. 2015 жылы аудан орталығынан жаңадан бой көтерген ауысымына 250 келушіге арналған үш қабатты типтік жобадағы емхана ғимараты ел игілігіне пайдалануға берілді. Бұл медицина орталығы заман талабына сай жаңа медициналық құрылғылармен жабдықталды.
Аймағымыздағы медицина саласында атқарылған жұмыстар мұнымен шектеліп қалған жоқ. 2016 жылдың тамызынан бастап Байқоңыр қаласында облыстық медициналық орталықтың филиалы ашылса, 2018 жылғы қаңтардан бастап 30 мың қазақстандық азаматтарға медициналық қызмет көрсететін емхана жұмыс істей бастады. Сонымен бірге биыл мемлекеттік-жекешелік әріптестік (МЖӘ) аясында Арал ауданының Бекбауыл, Қазалы ауданының Өркендеу және Сырдария ауданының Ақжарма ауылдарында 3 дәрігерлік амбулаторияның құрылысын бастау жоспарланып отыр. Ал, Қазалы ауданында 250 орынға арналған жаңа емхананың және Қызылорда қаласында онкологиялық бөлімі бар 100 келушіге арналған емханасымен 300 төсекке арналған көпсалалы аурухана құрылыстарының жобалары әзірленетіні айтылды. Мемлекеттік-жекешелік әріптестік аясында 15 дәрігерлік амбулаторияның, 3 емхана құрылысының жобалары әзірленіп, құрылысы басталуға таяу. Сондай-ақ, медициналық жабдықтарды сатып алу бойынша 6 жоба жүзеге асатынын да айта кетуге тиіспіз. Қазалы орталық аудандық ауруханасының негізінде Арал, Қазалы, Қармақшы аудандары мен Байқоңыр қаласының тұрғындары үшін 3 тері асты қантамырлары орталығын ашу жоспарланып отыр.
2018 жылы денсаулық сақтау мекемелерін заманауи медициналық құрал-жабдықтармен қамтуды 90 пайызға жеткізетін боламыз. Салыстырсақ, 2015 жылы бар болғаны 43 пайыз болса, 2017 жылы бұл көрсеткіш 76,5 пайызға жеткен. Бірнеше жыл қатарынан біздің аймақта орта республикалық көрсеткіштерден жоғары және өлім жағдайларына жиі кездесетін ауру түрлері бойынша арнайы «жол картасын» іске асыру тәжірибесі енгізілді. Қазір тұрғындардың өлім көрсеткішінің 52 пайызын анықтайтын аурудың 5 тобы бойынша 5 «Жол картасын» жүзеге асырылып келеді. Нәтижесінде, 2017 жылдың қорытындысы бойынша қан айналымы жүйесі ауруларынан өлім көрсеткіші 2,2 пайызға, сәби өлімінің көрсеткіші - 10,5 пайызға, туберкулезден өлім көрсеткіші - 17 пайызға, қатерлі ісіктен өлім көрсеткіші 8 пайызға төмендеді. Ал, өткен жылы ана өлімі тіркелмеген.
Міне, өңіріміздегі денсаулық сақтау саласының бүгінгі жетістіктері мен көрсеткіші осындай. Ал, бүгін жаңа жүйеге көшіп, медициналық нысандар заманауи жабдықтармен жаңартылып жатқан аймағымыздың денсаулық сақтау саласының көрсеткіші алдағы уақытта көтерілмесе, төмендемесі анық.

 

Қ.АХЕТОВ.

https://zhalagash-zharshysy.kz/kogam/1679-densauly-salasynda-serpls-bar.html

 БЕС МЕДИЦИНАЛЫҚ ЖАҢАЛЫҚ ТОПТАМАСЫТЕХНИКАЛЫҚ ИННОВАЦИЯЛАР


БЕС МЕДИЦИНАЛЫҚ ЖАҢАЛЫҚ ТОПТАМАСЫ

1. АЛҒАШ РЕТ АДАМ ЭМБРИОНЫ СӘТТІ «РЕДАКЦИЯЛАНДЫ»

АҚШ-да генетиктер тобы оның геномынан гипертрофиялық кардиомиопатияның дамуына жауапты MYBPC3 генін кесіп алып, адами эмбрионды сәтті «редакциялады». Жұмыс CRISPR технологиясын қолданумен өтті. Эксперимент барысында 12 дені сау әйел мен геномында MYBPC3 гені бар еркектен генетикалық материал алынды. Жасанды ұрықтандырудан соң 58 эмбрион қолға тиді. Зерттеушілердің манипуляциясының нәтижесі ересек адамға айналуы мүмкін 42 дені сау эмбрион болды.

2. АЛЦГЕЙМЕР КЕСЕЛІН УЛТРАДБЫСПЕН ЕМДЕУДІҢ ҮМІТ СИЛАР НӘТИЖЕЛЕРІ АЛЫНДЫ

Квинсленд ми институтының австралиялық ғалымдары иммундық терапиямен бірге ултрадыбыстық толқындарды қолдану Алцгеймер дертінің пайда болуына жауапты уытты ақуыздардан организмнің арылуына ерік беретінін пысықтады. Әдістеменің оңды әсері егеуқұйрықтарда дәлелденген және 2017 жылы адамдарды клиникалық зерттеу басталған. Жаңа әдістеме кеселді емдеуде серпінділік иеленіп оны емделуге болатын ете алады.

3. АИТВ ВИРУСЫН БӨГЕУДІҢ СӘТІ ТҮСТІ

Темпл халықаралық зерттеу университетінің ғалымдары тышқандардағы АИТВ вирусының әсерін бөгей алды. Зерттеушілер CRISPR әдістемесінің көмегімен cas9 ақуызын вирустық кодты тануды үйренетіндей етіп өзгертті. Тышқандардан қан алынып, оғанcas9 ақуызы қосылды. Ақуыз АИТВ ДНК-сын иммундық жасушалардан тауып, вирустардың бір бөлігін аластады, одан кейін сау модифицирленген торшалар тышқандарға кері құйылды. Тышқандарға жүргізілген эксперименттер 95% ықпалдылық көрсетті. Келесі қадам – мұны приматтарда сынау.

4. РОБОТТАРДЫ ҚОЛДАНЫП АЛҒАШҚЫ СУПЕРМИКРОХИРУРГИЯЛЫҚ ОПЕРАЦИЯ ЖАСАЛДЫ

Нидерланды еліндегі Маастрихт университетінің Медициналық орталық хирургтары лимфедеманы емдеу үшін Microsure технологиясын қолданып алғашқы супермикрохирургиялық операция жасады. Роботқа өлшемі 0,3 мм болатын аса кішігірім қан тасушы және лимфатикалық тамырларды тігуге тура келді. Бүгінде бұл роботталған хирургия саласындағы серпінділік, бірақ көп кешікпей оның кәдуілгі жұмысқа айналуы ықтимал.

5. АҒЗАЛАРДЫ МҰЗДАТУ МЕН ҚАЙТА ЕРІТУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНДАҒЫ СЕРПІЛІС

Миннесота штаты (АҚШ) Университетінің бір топ ғалымдары шошқаның бірнеше жүрек қақпағы мен артериясын сәтті мұздатып және қайта ерітті. Ондағы температура минутына жүздеген градус болған еріту процесінен соң жасушалардың өміршеңдігі 100%-ке жетті. Технология әзірше тек тіннің аздаған көсегінде жұмыс істейді, алайда ғалымдар жуық арада оны үлкен нысандар үшін бейімдеуді жоспарлауда. Сол кезде трансплантацияға арналған ағзаларды сақтау мәселесі шешілетін болады.

Сурет medwb.ru сайтынан алынып, өңделді.

Дайындаған: Наталья СЕГЕН.

Қазақшалаған: Серікбай СМАҒҰЛҰЛЫ.

Украина елінің «Участковый врач» журналынан.

ТОРШАЛЫҚ ТЕРАПИЯ ЕКІ ПАЦИЕНТКЕ ЖАНАРЫН ҚАЙТАРДЫ

 

Ұлыбританияның мамандары жас шамалық макулярлық дегенерацияны емдеудің төңкерістік әдісін алғаш қолданды. 80 жасар еркек пен 60 жастағы әйел тіпті көзілдірік арқылы да оқи алмайтын. Бірақ діңдік торшалар қолданылған терапияның нәтижесінде пациенттердің жанары қалпына келді деп хабарлайды The Daily Mail.

Процедураны денсаулық сақтау саласындағы зерттеулердің Ұлттық институты қызметкерлерінің көмегімен Лондонның Университеттік колледж ғалымдары ойлап тапқан. Ол жергілікті анестезия арқылы бар болғаны 45 минутте атқарылады. Бір ғана эмбрионалдық діңдік торшадан тор қабықтың 100000 пигменттік жасушасы бар 6 миллиметрлік телім алынады.


Одан соң телімді орап, жұқа түтікке айналдырып кішкене есік арқылы көзге енгізеді. Кейін орау ашылып, жарамсыз жасушаны алмастырады. Бұл тор қабықтың ар жағына орналастырылады. Телімді тор қабықтың астына қою үшін арнайы жобаланған хирургиялық аспап қолданылды. Пациенттер 12 ай бойына бақыланды.Олардың жанары елеулі түрде жақсарды.Емнің нәтижесінде еркек пен әйел енді оқуға арналған көзілдірік арқылы минутына 60-80 сөз оқи алады.

 

«Сыр медицинасы» газеті

 

Дереккөз:http://www.meddaily.ru ://www.meddaily.ru/article/21mar2018/zamvrdiag">http://www.meddaily.ru

 

АҚЫЛДЫ КОМПЮТЕРЛІК БАҒДАРЛАМА ДИАГНОСТ-ДӘРІГЕРЛЕРДІҢ ОРНЫН БАСУҒА УӘДЕ БЕРЕДІ

 

Қытай ғалымдары ауру адамның тін (ткан) үлгілерін сау адамнан ажыратып, аталық без (простата) обырын (рагін) нақтылауға қабілетті өзі оқитын жасанды интеллектті ойлап тапты. Жүйенің бақылау дәлдігі шынайы дәрігердің нақтылығымен теңесе алады деп хабарлайды The Deccan Chronicle.

Келешекте жүйе диагнозды қою процесін толығымен автоматтандырады деп есептейді құрастырушылар. Мұндай жүйеге қажеттілік аса жоғары, өйткені простата рагі – ерлер арасында кең тараған онкологиялық дерт (жылына миллионнан астам жаңа оқиға диагностикаланады). Диагнозды дәлелдеу үшін оны кейін дәрігер зерделейтін материал алынатын биопсия қажет болады.

Алайда жаңа жүйеде бәрі өзгереді.Ол қатерлілік дәрежесін дәл сыныптайды. Жүйе 283 пациенттен алынған патологиялық тіннің 918 үлгісін сынақтан өткізді делінеді. Деректер өз жұмысын ұдайы жетілдірген және диагноз туралығын арттырған жүйе арқылы сүзгіден өткізілген. Нәтижесінде 99,38% дәлдікке қол жетті.

 

«Сыр медицинасы» газеті

 

Дереккөз: http://www.meddaily.ru

0

БІЛІКТІ ДӘРІГЕР АУЫЛҒА ДА КЕРЕК


Досбол Жұмашевтың медицина саласында қызмет еткеніне сегіз жыл болды. Осы уақыт аралығында Оңтүстік Қазақстан облысында тәжірибе жинақтаған дәрігер 2017 жылы туған өлкеге қайта қоныс аударып, еңбек жолын Қандөзде жалғастыруда. Ауыл тұрғындарының сауықтыру және емдеуге жауапты маманды әңгімеге тартқан едік.
Қандөз ауылында туып-өскен Досболдың бала кезгі арманы дәрігер болу болатын. Осы жолдан адаспаған ол өзі қалаған мамандық иесі атанды. 2002 жылы Ғ.Мұратбаев атындағы мектепті бітіргеннен кейін Ахмет Яссауи атындағы Қазақ-Түрік университетінің медицина факультеті, емдеу ісі мамандығы бойынша білім алады. Одан кейін, 2009 жылы бітіреді. Алайда, тағы бір жыл өзі тәмамдаған оқу орнының Шымкент қаласындағы филиалында интернатура бойынша білімін шыңдайды. Оқу бітіргеннен кейін ОҚО, Ордабасы ауданында еңбек жолын бастайды. Аудандық емханада дәрігер-хирург болып қызметке орналасып, өзінің кәсіби деңгейін көрсете бастайды.
– Ең алғашқы емделушім Қасымбек деген ел ағасы болатын. Әлі есімде ол кісінің батасы жылы лебізі маған үнемі жігер сыйлап жүреді. Өмірден озған шағына дейін ақылын айтып, жол сілтейтін жанның бірі еді. Осындай ағалардың ақ батасымен қызметте өстім, өндім, – деді білікті дәрігер.
Жалпы, дәрігер-хирург бас дәрігердің нұсқауы бойынша науқастарға түрлі дәрежедегі оталар жасап, әрі қарай да бақылап, қажетті емін қолданып, олардың толық сауығып кетуін қамтамасыз етеді. Шұғыл ота жасау олардың басты міндеті. Кейіпкеріміз мұндай жауапкершілікті сезініп келеді. қызметтегі жауапкершілігі мен адалдығын бағалаған басшылық оны 2011 жылдың «Ең жас үздік дәрігері» атайды.
Осындай білікті дәрігерді ауылдағы ағайын кіндік қаны тамған жерде қызмет етуді ұсынады. Мұны ауылдық әкімдік қолдай кетеді. Ағайынның тілегін дәрігерде қуаттайды. Үнемі біліктілігін арттыруды мұрат еткен дәрігер былтыр Алматы қаласында үш айлық оқуға барып, тәжірибе алмастырып, білімін жетілдірді.
– Әрбір жанның арманы туған өлкенің өрістеуіне еңбек етуінде деп білемін. Иә, кіндік қаны тамған ауылыңа, ондағы тұрғындарға қызмет ету үлкен абырой. Әрі, жауапкершілік жүгін арттыра түседі. Сондықтан, былтыр Қандөзге қайта қоныс аударып, осында қызметке кірістім, – деді ол.
Қазір ол ауылда жалпы тәжірибелік дәрігер қызметінде. Бүгінде екі баланың әкесі Досбол Жайылұлының алға қойған мақсаты медицина саласында абыройлы еңбек ету.
Түйіндей айтқанда, медицина саласында еңбек етіп жүрген Досбол Жұмашевтің бойынан қызметке деген адалдықты ғана емес, туған өлкеге деген сүйіспеншілікті, сағынышты байқадық. Мұндай ізгі қасиет адал қызмет етуге жетелейтіні анық...

Әлібек ТЕМІРБЕК.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/zanalyk/1198-blkt-drger-auyla-da-kerek.html

КҮНДІЗГІ ЕМДЕУ БӨЛІМІНІҢ ТЫНЫСЫ


Басымыз ауырып, балтырымыз сыздай қалса, ақ халатты абзал жандарға жүгінетініміз ақиқат. Адам жанының арашасысы деген қастерлі мамандық иелерін қаншалықты айтсақта артық етпейді. Оған қоса, медицина қызметкерлеріне мемлекет тарапынан жасалынып жатқан қолдаудың өзі қомақты. Бұған емдеу мекемесіндегі білікті мамандар мен мекеменің заманауи медициналық қондырғылармен толығуы дәлел.
Бүгінгі таңда елімізде медицина саласының алдына қойған міндетінің бірі – тұрғындарға қолжетімді әрі сапалы медициналық қызмет көрсетумен қатар, олардың ауруханаларда емделмей-ақ күндізгі стационарлар арқылы ем алуын қамтамасыз ету. Яғни, қазіргі таңда ауылдағы ағайын облыс орталығына сабылмай-ақ аудан орталығынан қажетті ем-домдарын ала алады. Осы тұста, Жаңақорған аудандық емханасындағы күндізгі емдеу бөлімінің жұмысы қашанда қарбалас. 30 төсектік емдеу бөлімінде, күніне 50-60 адам жолдама арқылы ем қабылдайды. Дертіне дауа іздеген әрбір емделушінің көңілін тауып, жылы сөзін аямайтын ақ халаттылардың жұмысымен таныстық. Жаста болса, бас болып бөлім меңгерушілік қызметін абыройлы атқарып жүрген жас дәрігер Мерей Жұмаш алдына келген әрбір емделушінің саулығын бүге-шүгесіне дейін сұрап, диагнозын дөп қоюға бейімделген. Әріптесі Мейірман Дүйсенбай екеуі келушілердің қан қысымын өлшеп, хал-жағдайын сұраудан еш жалыққан емес. Бір айта кетерлігі, Мерей мен Мейірман Алматы қаласындағы С.Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінде қатар оқыған. Екеуі де медициналық білімді тәмамдағаннан кейін, туған жерге қызмет етуге оралған.
– Ұлт саулығы – мемлекет байлығы. Тәні саудың – жаны сау екендігі айтпасада түсінікті. Сондықтан бүгінгі таңда аурудың алдын алу біз үшін өте өзекті болып табылады. Келешек ұрпақтың баянды болашағының кепілі болып табылатын денсаулық мәселесін жетілдіру – біздің дәрігерлік борыш. Біз халықтың бізге деген сенімі артатындай, қажетті кәсіби көмек алатындай халыққа қызмет көрсетсек одан артық абырой жоқ. Бұл бағытта біздің бөлімде 7 қызметкер еңбек етуде. Яғни, екі дәрігер, аға мейірбике, үш медбике, бір тазалықшы бар. Оның үстіне емдеу бөліміндегі қызметтер тегін, кепілді медициналық қызмет көлемінде 8 күн бойы ем қабылдайды, – деді бөлім меңгерушісі Мерей Сейдахметұлы.
Біз барғанда күндізгі емдеу бөлімінде бірнеше емделуші бар екен. Соның бірі – жаңақорғандық Аманкүл Қияқбаева. «Ем қабылдап жатқаныма екі күн болды. Осындағы Ақмарал, Сағыныш, Махаббат есімді медбикенің қызметі көңіл қуантады. Ал, дәрігер мен аға мейірбике қашанда қасымнан табылып, саулықтың қадірін білуге негіздейтін кеңестерін аямайды» дейді кент тұрғыны Аманкүл Қияқбаева.
Әрине, емдеу ісімен қатар, жаңа талаптарға сай, білімін арттыру – бүгінгі күн талабы. Бұл бағытта бөлімнің аға мейірбикесі Шолпан Сүлейменова түрлі оқыту семинарлары мен курстарда біліктілігін арттырған. Ол елдегі маңдайалды медициналық университет базасы жанындағы тәжірибе алмасу басқосуларына қатысып, тың тәсілді ауданның денсаулық саласында ұтымды өндіріске енгізуде. Талай сырқаттың сауығуына себепші болған Шолпан Сүлейменова ізінен ерген жас медбикелерге қашанда ақыл-кеңесін аяған емес. Оларды үнемі өзіне жақын тартып, әрбір пациентті жылы жүзбен қарсы алуды қайталап айтып отырады.
– Негізі ауруды асқындырып алғаннан гөрі, алдын алған әлдеқайда абзалырақ. Қазақта мақал бар ғой: «Ауырып ем іздегенше, ауырмаудың жолын ізде» деген. Ол үшін күнделікті тұрақты түрде спортты серік ету керек. Үнемі денесі шыныққан жанның иммунитеті берік болады. Ең болмағанда, таңертең ұйқыдан тұрғанда жаттығу жасау тиіс. Соның өзі саулыққа тигізер пайдасы мол» деген аға мейірбике тұрғындарды салауатты өмір салтын ұстануға шақырды.
Иә, жас пен кәріге көмек қолын созып, жанына дауа, дертіне шипа боларлық ем жасауға қашанда даяр тұратын ақ халатты абзал жандар ел үшін еңбек етіп, халықтың алғысын арқалап жүргені белгілі. Бұл бағытта аудандық емхананының күндізгі емдеу бөліміндегі қызметкерлердің еңбегі елеулі.

Самат ОҢҒАРҰЛЫ.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/zanalyk/1197-kndzg-emdeu-blmn-tynysy.html

МАМАНДЫҒЫНА АДАЛ ЖАН

 

Абилмажит Нысанов 1955 жылдың қаңтар айында Арал ауданының «Қамыстыбас» стансасында дүниеге келген. 1971 жылы сондағы №21 орта мектепті бітіргеннен кейін Қызылорда медициналық училищесінде оқыды. Одан соң жолдама бойынша Арал аудандық жедел жәрдем стансасында фельдшер мамандығы бойынша жұмыс істеді.

Жоғары медициналық білімді игеруді мақсат еткен ол 1981-1987 жылдары Ақтөбе мемлекеттік медициналық институтында оқып, «педиатрия» мамандығы бойынша дәрігер дипломын иеленді. Бір жыл Қызылорда облыстық ауруханасында «анестезиология және реанимация» мамандығы бойынша интернатураны бітірді. Интернатурадан кейін Қызылорда қалалық перзентханасының реанимациялық–анестезиологиялық бөлімшесіне дәрігер анестезиолог-реаниматолог ретінде қабылданып, кейін сол қиын да жауапкершілігі мол бөлімшенің меңгеруші болып он жыл қызмет етті.

2007-2012 жылдары ҚР ДСМ «Медициналық қызметтің сапасын бақылау» Комитетінің Қызылорда облысы бойынша филиалының бас маманы, ҚР ДСМ «Медициналық және фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің» Қызылорда облысы бойынша департаментінің медициналық қызметті бақылау бөлімінің бас маманы лауазымдарын абыроймен атқарды.

2012 жылдан бастап «Қазақ республикалық лепрозорийі» РММ бас дәрігердің емдеу ісі жөніндегі орынбасары болып осы уақытқа дейін сол мекемеде жұмыс атқарып келеді.

І-ші санатты «анестезиолог-реаниматолог», І-ші санатты «гигиена және денсаулық сақтау ісін ұйымдастырушы-дәрігер» біліктіліктері бар.

40 жылдан астам облыс медицинасындағы еткен еңбегі «Денсаулықты сақтау ісінің үздігі», «Денсаулық ісіне қосқан үлесі үшін» төсбелгілерімен, Қызылорда облысының дамуына елеулі үлес қосқаны үшін «Қызылорда облысына 70 жыл» және «Қазақстан республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерекелік медалдарімен марапатталған, бірнеше рет облыс әкімшілігі мен облыстық денсаулық сақтау басқармасының Алғыс Хаттарын және Грамоталарын иеленген.

Жұбайы Гүлжихан Нысанова «облыстық наркологиялық орталығының» бас дәрігері. 5 немерелері бар.

Лепрозорий ұжымы қадірлі әріптесіміз Абилмажит Нысановты 63-ке келген кемел жасымен шын жүректен құттықтай отырып, оның әлі де денсаулық сақтау ісіне қосар үлесінің мол екеніне сенеді. Әбекеңе мықты денсаулық, бойындағы жігердің әлі таусылмауына және балалары мен немерелерінің бар қызығын сүйікті жарымен бірге бөлісіп, көре беруіне тілектестік білдіреміз.

 

Ұжым атынан: Молдағали СЕЙТАЛИЕВ,

«Қазақ республикалық лепрозорийі» РММ басшысы

"Сыр медицинасы" газеті

 

 

МАМАН ЖЕТІСПЕЙДІ

 

Қармақшының экономикалық тыныс-тіршілігімен танысудың бастамасы жаман болған жоқ. Одан ары аудан халқының денсаулығына жауапты мекеме саналатын аудандық емханаға бас сұқтық. Бас дәрігер Ж.Құдайбергеновтың айтуынша, «Жол картасы» бағдарлам­асы аясында аудандағы емдеу мекемеле­рі­нің техникалық базасы жаңа технологиялармен жабдықталған. Оған дәлел ретінде 3 жаңа жедел жәрдем көлігінен бөлек жалпы құны 80 миллионнан асып жығыла­тын «HAMILTON», «ISOLETTE», «MOT 6000», «ТІ 500 Сlobe Trotter» инкубатор аппараты секілді 8 қондырғы сатып алыныпты. Бұл құрылғылардың өзіндік қызметтері бар. Пайдалануға берілгелі жөндеуден өтпеген аудандық орталық аурухананың кәріз жүйесі жаңартылып пайдалануға берілсе, ауызсу мен жылу мәселесі жуық арада шешімін табады­ деп күтілуде. Сондай-ақ, Қармақшы ауданына қарасты Ақай ауылында орналасқан аудандық орталық­ аурухана құрылымдық бөлім ғимаратына да күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Төребай би ауылындағы медициналық пункте типтік жобадағы ғимарат салынып, пайдалануға берілген. «Жақсылықтың ерте-кеші жоқ» демекші, қазіргі күні ауданда акуше­р-гинеко­лог маман тапшы. Бас дәрігердің айтуын­ша, 2016-2019 жылдарға арналған «Денсаулық» бағдарламасы аясында мамандары бар меди­циналық кешен елді мекендерді аралап жүр. Бір сөз­бен айтқанда, 2017 жыл аудандағы денсаулық сақтау саласы үшін табысты болған.

Ердәулет КӘКІМЖАНОВ,

Қорқыт ата атындағы ҚМУ-дың 4-курс студенті

 

«ҚАРМАҚШЫНЫҢҚАДАМЫҚАРҚЫНДЫ» мақаласынан үзінді

http://www.halyk-gazeti.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=8723:2018-03-15-04-40-56&catid=3:2011-11-18-09-00-35&Itemid=3
ЕМХАНА ҚЫЗМЕТІНЕ КӨҢІЛІМІЗ ТОЛМАЙДЫ
Өткенде  ауылдық  округ  әкімшілігі  ұйымдастырған  қоғамдық  кеңес  отырысының  біріне  қатысқан едік.  Сол  жиында  айтылған жергілікті  қоғамдық кеңес және  халық  алдында  ауылдағы мекеме басшылары есеп беретіні  қуантарлық  жағдай. Осы жылғы ақпан  айында  ауылдық  емхананың  есебі тыңдалатыны  жадыма жазылып, маза бермей келеді. «Дені саудың – жаны  сау»  демей  ме қазақ атамыз. Қай жерің ауырса, жаның сол жерде деген де бар. Алайда қынжылтатыны  сол, даңғарадай  ғимараты  бар, барлық  жағдайы  жасалған  ауылдық емхана қызметінің өте төмен деңгейде  болуы еді. Нақты айтар болсақ, осыдан екі ай бұрын қайғылы жағдай орын алды.  Бәрі де бір Құдайдың қолында шығар, бірақ бұл – қателік. Себебі ауылдық емхана қызметкерлерінің  салғырттығы,  шақырту кезінде бірінші кезекте  жеке басының жұмыстарын қоюы. «Қолым тимей жатыр», «қонақ келіп қалды», «үйде адам жоқ» деген жайттарды жиі естиміз. Олай болмаған жағдайда келген дәрігердің қолында дәрісі немесе құралы жоқ, тек тамыр ұстаушылар келеді. Тамыр ұстаудың заманы өтті, алғашқы медициалық көмек көрсететін арнайы қолсөмке бар емес пе, ол қайда?
Науқастың жанына келген медбикелер көп жағдайда дәрігеріне қоңырау шалып жатады: температурасы бар немесе жоқ, «ана жерім дейді», «мына жерім дейді, не істейін» деп. Осы кезде арғы жақтан «ана дәріні салып көр» деген дауысты  естиміз, сонда ауру адам сынақ жүргізетін сынақ алаңы болғаны ма?
Соңғы кезде ауыл тұрғындары арасын­да  «бірден  қалаға  көрінейік»  деген­ сөз туындауда. Жолдама алу үшін амалсыз­ ауылдық емханаға келеміз. Сонда ауылдық емхана кеңес дәуірінде жұмыс істегеніміздей жүргізушілерге­ жолдама (путевка)  беретін диспетчер­дің қызметіне  айналғаны  ма?
Дәрі жоқ! Бөлінген дәрі қайда? Емхан­а жанында дәріхана бар, онда дәрі де бар. Бұл дәріхана қалай ашыл­ған? Жеке біреулердің дәрісін сатуға арнайы­ маман бекіткен бе? Әлде бөлінген дәрі саудаға шыға ма? Ең бірінші дәрігер науқасты жүрегімен емдейт­іні қайда? Басы ауырып, бал­тыры сыздағандарға жылы сөз, оң көз­қарас қажет емес пе? Жақында болған­  қайғылы  жағдайдан соң, қателігі бар дәрігердің оның отбасына барып: «Өлетін адам өлді, енді не қыласың­дар?» дегені қалай? Гиппократтың  алдындағы ант қайда? Осыдан 2-3 жыл көлемінде ауыл тұрғынының әлеуметтік  желіде  жариялаған  мақаласы елді елең еткізді. Себебі емханаға барсаң, шай болмаса, қарамай ма деген. Бұл не сонда­, шай беру, шай ішу үрдіс пе? ҚР ҚК-інде медицина қызметкерлерінің осы кәсiпқой қателіктері үшін қыл­мыстық­  жауапқа  тартылады  де­лінген. Сол  шектеулі  тізімдегі «Заңсыз сыйлық  берудi  алу»  деген  бапқа жатпай ма?  Демек,  бұл –  дәрігерлік қате­ліктің пайда­ болуы­.  Анығырақ  ашып  айта­йық.
Дәрігерлік  қателіктің  пайда  болуы­ның себебі,  бірінші – дәрiгердiң  құзырлы  еместiгi,  емделушіге енжар қатынас, бұл – ең ауыр жағдайлар. Кейбір кезде ең сирек кездесетін ауруды­ң пайда болуы дәрiгердiң төмен бiлiктiлiгiне тікелей байланысты. Төменде көрсетілген тізімдер бойынша ҚР ҚК-нің баптарымен медицина қызметк­ерлері  осы  кәсiпқой  қателіктері  үшін  қылмыстық  жауапқа  тар­ты­лады:
- байқаусыздық бойынша өлтiрiп алу;
- алып қоюға мәжбүр ету немесе адамның мүшелері және кездеме­лерi­нiң заңсыз алып қоюы;
- дәрiгерлiк және фармацевтикалық  қызметкерлердiң кәсiби  мiндеттерiн  лайықсыз  орындауы;
- клиникалық зерттеу­лердiң жаңа әдiстер мен профи­лактика бойынша диагно­стика, емдеу және медици­налық оңалтудың өткiзуiндегі қолдану ретiн бұзу;
- түсiктiң заңсыз өндiрiсi;
- ауру адамға көмек көр­сетпеу;
- қауіпті жағдайда қал­дыру;
- психиатриялық стационарға  заңсыз  жатқызу;
- адамдармен  сауда;
- бөпені ауыстырып жiбе­руi;
- бала асырап (қыз бала асырап алу) алудың жасырын сырдың  ашылуы;
- дәрiгерлiк жасырын сырдың­  ашылуы;
- заңсыз сыйлық берудi алу;
- есiрткi заттарды заңсыз жасау, өңдеу, алу, сақтау, тасыма­лдау немесе өткiзуi;
- заңсыз дәрiгерлiк немесе­ фармацевтикалық қызмет;
- рецепттердi заңсыз беруi немесе басқа құжаттардың жалғаны­.
Осы мәселелерге байланысты дәрігердің кінәлі әлде кінәлі еместігін сот шешеді.
«Айта-айта Алтайды, Жамал­ апам қартайды». Бұл не? Түсінбей қалсаңыздар, айтайық. Ауылдың ұйыған ауызбірлігіне кері әсерін туғызар­, ағайындық араға жік түсер, бірақ айтпасқа бол­майды. Бұл мәселе бұрын­дары да туындап, өзгеріссіз қалған жедел жәрдем көлі­гінің  уақытында келмеуі, кешігуі, бұзылдым деп сылтау айтуы, науқастан бензинім жоқ деп жанар-жағармай тала­п етуі. Басқа салғасын амал жоқ, табасың, болмаса, өле бер. Неге өлу керек осындай заманда? Бөлінген қаржы қайда? Жедел жәрдем жүргізушісінің үйінен сататын жанар-жағармайы не май? Осыған үңіліп көрдіңіздер ме? Қарақұм беткейінен мал  тасу, өзінің немесе басқа біреудің сойылған малы­н­ың етін тарату не деген сұмдық немесе жеке жұмыстарға жалдануы қалай? Санитарл­ық талаптар қайда? Қасқырға қой бақтырғанымыз ба? Тұрғындардың емделемін деп жүріп, ауру жұқтыр­масына кім кепіл? Жедел  жәрдем көлігі үнемі дайын болуы­ керек емес пе? Әлде дәрігердің жиналысқа қатынайтын немес­е жүр­гізушінің жалдан­ып пайда тауып, шаруа­сын  бітіретін  жеке  көлігі  ме?
Білмесеңіздер, анықтап көрейік.
Жедел  медициналық жәрдемнің міндетіне  мыналар  кіреді:
1. Ауруханаға дейінгі кезеңде нау­қастың немесе оны қоршаған адам­дардың денсаулығына және өміріне қауіп төнген жағдайда, кенеттен болған­ аурулар және созылмалы аурулардың асқынуы, бақытсыз жағдайлар, жара­қаттар, уланулар, жүктіліктің және босану­дан кейінгі асқыну жағдайлары.
2. Науқастарды емдеу профилактикалық мекемелерге тасымалдау.
3. Табиғат, төтенше жағдайлар, жол апаттарын жоюға белсенді араласу.
Негізгі  талаптары:
1. Тәуліктің барлық уақытында ЖМЖ-ге тұрғындардың толық қолы жетуі.
2. Ауруханаға дейінгі түрлі медициналық қызметтің шапшаң, әрі дер кезінде­ көрсетілуі.
3. Барлық санаттағы жарақаттан­ғандар мен науқастарға қажетті ЖМЖ көлемін көрсету үшін жоғарғы білікті медициналық мамандармен қамтамасыз  етілуі.
4. Нақтылы медициналық мекемелерге кідірусіз жатқызуды қамтамасыз ету.
5. ЖМЖ-мен жеткізілген жарақаттанғандар мен науқастар аурухананың қабылдау бөлімінде шұғыл қаралып, қажет болса, ауруханада бос орынның бар-жоғына қарамастан жатқызылады.
6. Аурухананың  қабылдау  бөлімінде ЖМЖ 10 минуттан артық кідіруге немес­е кідіртуге болмайды. (Науқас немес­е жарақаттанғандарды ауруха­наның  кезекш­і дәрігеріне өткізетін уақыт).
Шұғылдылық:
Сыртқы және ішкі факторлардың әсерінен болған барлық шұғыл пато­ло­гиялық жағдайларды жою және оларды ауырлық дәрежесіне қарай тез арада анықтау және ем шараларын жүргізу.
Шұғыл  жағдайлар:
Адам денсаулығын күрт нашарлатып және өміріне қауіп төндіретін ағзадағы патологиялық өзгерістер.
Бұл кезде күттірмейтін шұғыл емдік шараларды жүргізу қажеттігі туындайды.
Шұғыл көмекті қажет ететін пато­логиялық  жағдайлар:
1. Жедел медициналық жәрдемсіз өлімге әкелетін өмірге қатер төнуі жағдайлары.
2. Өмірге қаупі жоқ, бірақ патоло­гиялық жағдайға байланысты, түрлі уақытта қатер төнуі мүмкін.
3. Өміріне қаупі жоқ, бірақ науқастың  қасіретін жеңілдету.
4. Науқас өміріне қауіп жоқ, бірақ айнала қоршаған адамдарды сақтан­дыру  үшін  көмек  қажет.
ЖМЖ  дәрігерінің  жауапкершілігі:
1. ЖМЖ дәрігері заңмен қарастырылған тәртіп бойынша жауапты.
2. ЖМЖ жұмысын ЖМЖ дәрігерлері үшін бекітілген салалық өлшемдерге, ережелер мен стандарттарға сәйкес сапалы ұйымдастыруға.
3. Науқастың денсаулығына нұқсан келетін немесе оның өліміне әкелетін құқыққа қарсы әрекеттер мен әрекет­сіздіктерге.
ЖМЖ  шақыртылу  тәртібі:
ЖМЖ телефон немесе өз бетінше шақыртылуы мүмкін.
ЖМЖ ЖМК көрсету үшін келесі жағдайларда  жіберіледі:
1. Төтенше жағдайларда.
2. Өмірге қауіп төндіретін кенеттен болған ауруларда.
Келесі  жағдайларда  көмек  көрсетіп, арнайы  медициналық  мекемелерге  тасы­малд­айды:
1. Босану және жүктілік ағымының асқынуында.
2. 1 жасқа дейінгі балаларға.
3. Жіті және денсаулығының күрт нашарлап кетуіне байланысты әртүрлі созылмалы аурулардың асқынуында.
4. Емдеу дәрігерінің шақыртуымен денсаулығына қарай, зембілмен, санитарлы автокөлікпен тасымал­дауды қажет ететін жол-жөнекей медицина­лық көмек қажет ететін науқаста­рға.
Ауруханаға жатқызу үшін тасы­малдау:
1. Емдеу дәрігерінің шақыртуымен жіті жарақаттануларда, жіті хирургиялық, акушер-гинекологиялық ауруларда. Жүрек-қантамыр жүйесінің ауруларында жол бойы медициналық көмекті қажет ететін және зембілмен тасымалданатын жағдайларда.
2. Ауыр жағдайдағы жұқпалы ауруларды жұқпалы аурулар ауруханасына.
3. Жоспарлы түрде ауруханаға жолдама алған науқастарды, егер жағдайы санитарлық көмекті қажет етсе.
Әлқисса, қандай  міндеттері бар  екенін  білдік. Жиналысқа немесе жеке шаруаға пайдалануға еш негіз жоқ. Сонда­ бекітілген ережені белінен бас­қаны­ ғой. Түсінбедік, елдің иесі қайда? Ауыл  әкімінің  жұмысы от жағушыларды  тексеру  ғана ма?
Құрметті қоғамдық кеңес мүшелері мен ауыл әкімі, бұл – ел аузында айтылып, наразылық туғызып жүрген жағдай. «Ел болам десең, бесігіңді түзе» деген, бұл мәселе шешімін таппай, алға басу қиын. Көп жағдайда біреудің өзі, біреудің көзі жақсы дейміз. Биліктегілерге келсек, «бақсыға айтып бақ­тыртам, балгерге айтып қақтыртам» деумен­ сиырқұйымшақтанып жоқ болады.­ Ал сондағы нәтиже қандай: «баяғы  жартас – бір  жартас».
Қорытындылай келсек, емделуші де өз денсаулығына жауапты болуы абзал. Яғни адамның өз денсаулығына салғырт қарауы да қателікке әкеліп соқтыруы әбден мүмкін. Мысал келтірсек, емделушілердің аурудың нақты белгілерін жасыруы, немесе өз-өзін емдеумен айналы­суы... Соған қоса тағы бір негізгі мәселе бар. «Дәрігер-емделуші» қатынастарында  құқықтық  сауаттылықтың орны ерекше. Егер емделуші өз құқық­тарын жеткілікті білсе, ол өз денсаулығына қатысты барлық тиісті қызметті талап етер еді. Мүмкін осындай жағ­дайда ғана көптеген қайғылы қателіктер  болмас  еді.
 
Бұл мәселе шешімін таппаған жағ­дайда, жоғарғы тұрған құзырлы орган­дарға, әлеуметтік  желіге, аймақ басшысы  Қырымбек Елеуұлына, облыстық ден­саулық басқармасының басшысы Ақмарал­  Шәріпбайқызына   жолдана­тын­дығы  ескертіледі.
Жанқожа  батыр  ауылының
бір  топ  тұрғындары,
Қазалы  ауданы
 
 
РЕДАКЦИЯДАН:  Аталмыш хат газетіміздің электронды поштасы­на  келіп түскеннен кейін, әдепкіде нақты бір адамдардың аты-жөндері көрсетіліп, қолы қойылмағандықтан, бейтарап қалуға тырысып едік. Бірақ, тиісті орындар мәселеге мән беріп, құлақ аспағаннан кейін соңғы үміті ретінде БАҚ-қа арқа сүйеп, пана іздейтінін ескеріп, хат мәтінін барынша өзгертпей, сол күйінде бергенді жөн санадық. «Халық» газетіне үміт артып, жолдаған хатында: «Ел болам десең, бесігіңді түзе» демей ме? Айып етпессіз, елдің арасындағы ренішін ашығынан жеткізейін. Бұл мәселе ауыл әкімшілігі ұйымдастырған жергілікті қоғамдық кеңес отырысына ұсынылды. Халық алдында оқып беру сұралды. Алайда ауыл әкімінің бұл мәселені жасырып қалғаны қалай? Ауыл тұрғындарының жанай­қайы емес пе? Оны қараусыз қалдырғаны несі? Тура бидің бүйрегі басқа жаққа бұрғаны ма, ханның алдында қара халық тартынб­ай сөйлеу керек дегендері қайда? «Ханның сөзін қара да айтады, бірақ аузының дуасы жоқ» деген рас болғаны ма? Ауыл халқы­ атынан жазылған өтініш қараусыз қала бере ме? Анығына үңіліп көрерсіз, кімдікі дұрыс, кімдікі бұрыс екенін» депті.
Ендеше, бір топ ауыл тұрғындары көтеріп отырған мәселеге тиісті орындар атүсті қарамай, оңтайлы шешім қабылдайды деп ойлаймыз. Сондай-ақ, қарсы тараптың уәжі болса, тыңдауға, басылым­ бетінен орын беруге дайын екенімізді де айта кетейік.
 

АҚСАҚАЛДАРДЫ АМАЛ МЕРЕКЕСІМЕН ҚҰТТЫҚТАДЫ

Облыс әкімі Қырымбек Көшербаевоблыс орталығында «Қауышу күні» мерекесінеорай облыстың қоғам қайраткерлерімен, еңбек ардагерлерімен кездесті. Көктемніңкелуін бейнелейтін, Наурыз мейрамықарсаңында атап өтілетінбұл мереке «Амал» немесе «Көрісу күні» деп те аталады.
Кездесу барысында аймақ басшысы ақсақалдарды мерекеменқұттықтап, өңірдің дамуынақатысты сұрақтарды талқылады.
«Қауышу - тек адамдардыңбір-біріне амандасып, жақсылықтілейтін, бір-бірімен қауышатынмерекесі ғана емес, сондай-ақ, жасы үлкендерге ізет көрсетіп, ілтипат білдіретінкүн. Біздің аймақ ата-бабаларымыздың салт-дәстүрлерімен әдет-ғұрыптарынқатаң сақтаған, біз осы мәдениетті сақтауымызкерек. Бүгін осындайкеремет күні бас қосып отырмыз. Өздеріңізгемықты денсаулық, отбастарыңызға береке-бірлік, жақындарыңызға амандықтілеймін»,-деді ҚырымбекКөшербаев.
Кездесуде облыстың танымалқоғам қайраткерлері ТұрғанбайМаханов, Оразғали Бекпанов, ФайзуллаСахиев және басқаларсөз сөйледі. Олар облыстыңдамуына қатысты ойларымен, «Рухани жаңғыру» бағдарламасын іске асыру аясындағыидеяларымен бөлісті.
«Соңғы жылдары облысымызқарқынды дамып келеді.Республикабойынша біздің аймақ үздік үштікте. Бұл мақтанатындай көрсеткіш.Осында отырған әр ардагердің өңірдіңдамуына сіңірген еңбегі зор. Ата-салтымызжаңғырып жатқан уақыттакөрген-білгенімізді жастарғажеткізу біздің парызымыздеп есептеймін»,- деді қоғам қайраткері, облыстың Құрметтіазаматы, медицина ғылымдарының кандидаты Тұрғанбай Маханов.
Сондай-ақ, ақсақалдар Сырдарияныңсол жағалауына барып, жаңа қала құрылысыментанысты, «Қауышу күні» мерекесінеорай «Сыр сүлейлері» аллеясындағы мерекелікіс-шараларға да қатысты.

http://syrboyi.kz/negizginews/18720-asaaldardy-amal-merekesmen-ttytady.html