Ауа райы
Мерекелер
Сіз емшіге қаралдыңыз ба?
Қытай ғалымдары адам-дәрігер сияқты тура диагноз қоюға қабілетті жасанды интеллекті бар медициналық аппаратты ойлап тапты


 

Қытай қаласы Гуанчжоудағы ана мен бала Медициналық орталығының мамандары адам кеселдерін нақтылауға (диагностикалауға) ерік беретін құрылғы ойлап тапты.

Дерттердің дер кезіндегі және оңтайлы диагностикасы емнің барынша маңызды сатысы екені белгілі.

АІ негізіндегі медициналық аппаратты пайдалану диагноз қоюдағы адами фактордың ықпалын азайтуға ерік береді. Осылайша дәрігерлік қателіктің тәуекелі төмендейді.

Құрылғы балалардың өкпе қабынуын немесе көздің торлы қабығының кеселдерін жеңіл анықтайтыны мәлімделген. Ғалымдардың жоспарында – аппаратты жетілдіру мен ол нақтылайтын кеселдердің тізімін кеңейту тұр.

Қытай инженерлері өз технологияларының мейлінше тез барынша дәл диагностика есебінен қазіргі заманғы медицинаның ықпалдылығын арттыруға көмектесетініне сенімді.

Бұрынырақ америка ғалымдары жасанды интеллектті обырға (ракқа) қарсы күреске тартқан болатын. Әдісті тесттен өткізу барысында олардың бағдарламалармен алынған деректерінің дәлдік нәтижесі 92%-ті құраған еді.

 

«Сыр медицинасы» газеті.

 

Дереккөз:naked-science.ru

САҚТАНСАҢ САҚТАЙДЫ...

Қазақстанда туберкулез бойынша эпидемиологиялық жағдай тұрақты. Соңғы 10 жылда бұл дертке шалдыққандар саны 2,4 есеге төмендеген. Бұған диагностиканың халықаралық стандарттарға сәйкес заманауи әдістерінің қолданылуы септігін тигізіп отыр.

Туберкулез белгілері уақытында анықталып, емделген жағдайда, одан толық айығып кетуге болады. Яғни, туберкулез микобактерияларын шығармайтын және айналасындағы адамдарға қауіп тудырмайтын пациенттер тұрғылықты мекенжайы бойынша емханада амбулаториялық ем қабылдайды. Жуырда «Туберкулездің бизнеске ықпалы» деген тақырыпта амбулаториялық-емханалық қызметі бар аудандық орталық ауруханада өткен баспасөз конференциясында айтылды. Жиын барысында амбулаториялық-қызметі бар Жалағаш аудандық орталық ауруханасы туберкулезге қарсы күрес бөлімінің дәрігері Райкүл Ахетова сөз алып, жұқпалы аурудың белгілерін, алдын алу шараларын тыңғылықты түсіндіріп өтті.
– Туберкулез – ең алдымен ауа арқылы жұғады. Бірақ, оның кез келген адамға жұғу мүмкіндігі жоқ, оны иммунитеті төмен, әлсіз адамдар тез қабылдайды. Қазіргі заманның дамуына көз ілеспейді. Заманына қарай түрлі заманауи технологиялар, медициналық аппараттар, ауру белгілерін демде анықтайтын құрылғылар пайда болып, соның арқасында көптеген дерттің алдын алып жатырмыз. Туберкулезбен ауырған адамды емдеуге болады. Бірақ, емнің ерекшелігі көп уақытқа созылуында. Кох таяқшалары оңтайлы сәтті күтіп, адамның иммунитеті төмендегенде, яғни тұмау тигенде басқа да аурулар дендегенде өз белгілерін бере бастайды. Алайда, көбіне біз мұны басқа аурулармен шатастырып алуымыз мүмкін. Сондықтан, егер жөтеліңіз апталап созылып кетсе, тәбетіңіз жоғалып, салмағыңыз азайса, қызуыңыз көтерілсе, әркез шаршаңқы күйде болсаңыз дереу дәрігер көмегіне жүгініңіз.
Барлық облыстық, қалалық және өңірлік туберкулезге қарсы ұйымдардағы бактериологиялық зертханаларда туберкулезді және ауқымды дәрілерге көнбейтін туберкулезді тез диагностикалау, яғни 2 сағат ішінде анықтайтын технологиялар қолданыста. Олар BACTEС MGIT-960, Hain-test және Genе-Хpert. Әрбір адам жыл сайын тексеруден өтіп, өз денсаулығының жағдайын біліп тұруы қажет. Әсіресе, кәсіпкерлер жұмысшыларыңызды және өзіңізді флюрографиялық тексерістен өткізіп, жағдайыңызды білгеніңіз жөн. Туберкулезді жұқтырған адам айналасына зиянын тигізбес үшін, дер кезінде ем қабылдауы тиіс, – деді Р.Адисқызы.
Конференцияда «Нұр Отан» партиясы аудандық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Қаншагүл Мұстафаева жұқпалы аурулардан сақтанудың жолдарын және туберкулездің бизнеске ықпалын айтты. Қаншагүл Шоңмұрынқызы жұқпалы аурулардың барлығы да тазалық сақтамаудан болатынын айта келе сапасы сын көтермейтін, ашық орындарда сатылатын азық-түлік түрлерін тұтынудан сақтандырды.
Қазақстанда туберкулездің алдын алу, диагностикалау мен емдеу тегін және ол мемлекет есебінен жүргізілетінді. Тез диагностикалау әдістері мен тиімділігі жоғары дәрі-дәрмектер арқасында бұл дертті толығымен емдеуге болады. Ауруды еңсеріп, айығып кеткен адамдар оқып, еңбек етіп, дүниеге дені сау сәби әкеліп, мәнді де мағыналы өмір сүруге толық мүмкіндігі бар. Мұны айтқан бас дәрігердің пациентті қолдау және ішкі бақылау қызметі жөніндегі орынбасары Гүлсім Каюпова уақытылы тегін медициналық қызметті пайдалануға шақырды. Жиынға қатысушылар тарапынан сұрақтар қойылып, жан-жақты түсіндіру жұмыстары жүргізілді.
Мамандардың айтуынша, наурыз айында ел ішінде туберкулездің бизнеске ықпалы жөнінде, бизнес құрылымдары өкілдеріне сауалнама жүргізу түріндегі жыл сайынғы Дүниежүзілік экономикалық форум (ДЭФ) сауалы өткізіледі. Қатысушылар қатарында шағын, орта, ірі бизнес өкілдері болады. ДЭФ сауалының қорытындысы бойынша халықтың туберкулез жөніндегі сауаттылық деңгейі бағаланады екен. Бизнес басшыларының туберкулездің бизнеске ықпал ету қаупінің жоқ екендігін объективті түрде бағалауы еліміздің бәсекеге қабілеттілік рейтингінің өсуіне және инвестиция тартудағы өзіндік тартымдылығының артуына септігін тигізетін болады.

 

Нұржамила АЛМАСҚЫЗЫ.

https://zhalagash-zharshysy.kz/kogam/1320-satansa-sataydy.html

АҚЫСЫЗ ДӘРІНІ ҚАЛАЙ АЛУҒА БОЛАДЫ?


Елде халықты дәрімен қамтамасыз ету кепілдендірілген тегін медициналық жәрдем шеңберінде жүзеге асады. Бұл туралы толық ақпаратты медициналық ұйымдардың ақпараттық тақтайшасынан табуға болады. Амбулаторлық кезеңде дәрілерді беру тегін, ал тізбе негізінде амбулаторлық-емханалық ұйымдарға бекітілген дәрігердің рецепті бойынша жүргізіледі. Ендігі кезекте тегін дәрі-дәрмекке кімдер қол жеткізе алады? деген сұраққа келсек. Негізінде амбулаториялық деңгейде тегін рецепт алу үшін науқас емханада тіркелген, диспансерлік есепте тұруы керек. Яғни, ақпарат тіркеу реестрінде болуы қажет. Бұл туралы бізге ауданның бас дәрігері Сәулебек Ысқақов мәлімдеді.
Оның айтуынша, алдағы уақытта аудандық емханадан тегін дәрі-дәрмекті үйлестіру мақсатында арнайы дәріхана ашылады. Есепте тұрған науқастың есік жағалап шаршамай, өзіне тиесілі дәрісіне оңай қол жеткізуге мүмкіндік жасалмақ. Жалпы аудан бойынша, 9001 адам диспансерлік есепте тіркелген. Оларға 2018 жылға кепілдендірілген медициналық тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету үшін 369, 637014,00 теңге қарастырылған. Қандай ауру түрлеріне ақысыз берілетін дәрілердің тізімін бас дәрігердің өзі айтып берді.
– Әуелі ересектер тобының тізімін атасақ. Психикалық жүйке аурулары, жүрек-қан тамырлары ауруы, созылмалы бронхит, пневмония, ағза мүшелерін ауыстырған науқасқа, асқазанның ойық жарасы, бүйректің созылмалы жетіспеушілігіне, онкологиялық қатерлі ісік ауруларына, бауырдың гепатит созылмалы В, С түрлеріне, өкпенің демікпе науқасына, жүректің созылмалы жетіспеушілігіне, сүйек буын ауруларына және де гемотологиялық, неврологиялық ауру түрлеріне тегін дәрі дәрмек беріледі. Ал, дүниеге келген әрбір сәбиге медициналық дәрі қобдишасы, 18 жасқа дейінгілер пневмония мен анемия болған жағдайда, жүктілік кезеңіндегі созылмалы қан жетіспеушілігіне байланысты ауру түрлеріне тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етіледі – деді Сәулебек Ысқақов.
Сондай-ақ, бас дәрігер ауыл-аймақтағы тұрғындарға арнайы курста оқытылған 25 мейірбике арқылы таратылады. Оған қоса, ең басты жаңалық – наурыз айының соңында арнайы сайт іске қосылып, диспансерлік есепте тұрған науқастар дәрі-дәрмектің тізімін, қайдан алуға болатынын онлайн жүйесінде көруіне мүмкіндік болады. Өздеріңізге белгілі, Елбасының «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында 2018 жылдан бастап, елімізде онлайн сайт іске қосылды. Бұдан былай, диспансерлік емделушілерге тегін босату үшін аймақтарға қандай дәрі-дәрмектер жөнелтілгені туралы ақпаратты бірыңғай дистрибьютор сайтының «2018 жылға АДҚ бойынша ақпарат» деген бөлімінен көруге болады. «СҚ-Фармация» сайтының арнайы құрылған бөлімінде емделушілер бірыңғай дистрибьюция жүйесі арқылы дәрі-дәрмекті сатып алу жағдайы туралы және дәрі-дәрмекті тегін рецепт бойынша босататын дәріхана туралы қажетті мәлімет таба алады. Яғни, ашықтыққа негізделген ғаламтор сайтында пациенттер өздерінің аймағында қажетті дәрі-дәрмектің бар-жоғымен қоса, өзге де қажетті ақпараттарды алу үшін шұғыл байланыс телефонын орнатқан. Түптеп келгенде, мұның бәрі мемлекет қамқорлығының бір ғана айшықты көрінісі. Ақпарат ретінде айта кету керек, 2018 жылы халықты тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге 106 429 019 926 теңге жұмсалатын болды. 2017 жылмен салыстырғанда қаражат 38 пайызға артық бөлінеді. Яғни, жыл сайын берілетін қаржы көлемі де ұлғайып келеді. Ал, халық аурудың 48 тобы, 6 медициналық өнімнің түрі бойынша халықаралық патенттелмеген атаулы дәрі-дәрімектің 274 түрімен тегін қамтылмақ. Сөз соңында, ауданның бас дәрігері ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің Қазақстан халқына берілуі тиіс тегін дәрілер тізімі көрсетілетін бұйрығы жыл сайын шығып, сол тізімге енетін дәрілер сұранымы жазда жасақталып, күзде жаңа мәліметтер базасына енгізілетінін жеткізді. Яғни, бүгін диспансерлік есепке тіркелген науқас ертесіне тегін дәріге қол жеткізе алмайды. Ол үшін арнайы өтінім жіберіліп, белгілі уақыт күтіуіне тура келеді. Десе де, қазына қаржысы барлық тұрғындарды ақысыз дәрімен қамтамасыз етуге шамасы келмейді. Оған қоса, дәрілердің басым бөлігі өзге мемлекеттен сатып алынады. Сондықтанда, ауырып, ақысыз дәрі іздегенше, ауырмаудың жолын іздеп, салауатты өмір салтын серік еткен абзал.

Әбдісамат ӘБДІШ.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/kogam/918-aysyz-drn-alay-alua-bolady.html

Құрөзекті (дифтерияны) зертханалық нақтылаудың тәсілдері

 

Құрөзектің жасырын және белгісіз (симптомсыз) түрде өту мүмкіндігі ескеріліп, оған күмәнданғанда бадамша бездің шырышы мен таспасын дифтерия таяқшасына (Corinebacterium diphtheriae) бактериологиялық тексеру жүргізеді.

Құрөзек – тек адамнан адамға ғана жұғатын жұқпалы дерт. Алайда онымен ауырған адам да, сондай-ақ уытты (токсигенді) штаммдарды тасымалдаушы да кесел жұқтыру бағытында қауіпті. Мұндай тасымалдың еш белгісі болмайды. Оны тек зертханалық тексеру арқылы анықтайды.

Дифтерия бактериялары – Леффлер бациллалары ылғалдың немесе шаңның өте ұсақ бөлшектерімен ауа арқылы берілуі мүмкін. Оған қоса бактериялрдың жұқпаланған тұрмыстық заттармен және кейде жұқпаланған тағаммен де таралуы ықтимал.

Дерттің алғашқы белгілері 2-10 тәуліктен соң байқалады. Дене қызуы 38-39оС-ге дейін жетеді. Тамақ ауырады, жұту қиындайды.

Құрөзектің белгілері баспаға (ангинаға) ұқсас, дегенмен соңғысына тән өзіндік белгілер болады. Басты айырмашылық – бадамша бездердің зақымдану түрі. Оларда тығыз таспа пайда болады.

Құрөзектің өзі емес, оның асқынулары аса қауіпті. Олардың ішінде: жұқпалық-уыттық талуды; миокардитті – жүрек бұлшықетінің зақымдануын; полинейропатияны – шеткі нервтердің зақымдануын; нефроздарды – бүйректердегі дистрофиялық үдерістерді; ДВС-синдромды – қан ұюының бұзылуын; крупты – жұтқыншақтың тарылуымен асқынған тыныс жолдарының қабынуын бөліп көрсеткен жөн.

Құрөзекті нақтылау үшін бірнеше әдіс: бактериологиялық, серологиялық және ПЦР-талдау, сондай-ақ қанның жалпы талдауы қолданылады.

Диагноз қоюға ерік беретін негізгі әдіс – дифтерияның микробилогиялық диагностикасы. Оны бадамша бездерінде ерекшеліктік тұнба болған баспаға, инфекциялық мононуклеозға, паратонзиллярлы іріңдікке (абсцесске) немесе ларинготрахеитке күдіктенгенде жүргізеді.

Бактериологиялық зерттеу үшін зақымданған тұстан жағынды алып, оны қоректік ортаға орналастырады. Шамамен 5-7 күннен соң биоматериалда дифтерия таяқшасының өскені және оларда уыттық қасиеттердің болуы анықталады. Қалыпты кезде өсудің болмауы тиіс.

Бұған қосымша ПЦР-диагностиканы қолдануға болады. Алайда диагноз нақтылауда ол міндетті емес. Бұл зерттеуге материал зақымданған ошақтан алынып, арнайы ортаға себіледі. Зертханада дифтерия бактериясының гендерін бөліп алады.

Серологиялық тексеру мақсатындағы қан көктамырдан (венадан) алынады. Лабораторияда олардан алынған сарысудан антиденелер анықталады. Бұл шамамен 2-5 жұмыс күніне созылады.

 

Фото ЦСМ-Центр современной медицины сайтынан алынды.

 

Әлия БӘЛІБАЕВА,

Ұлттық сараптама орталығының Қармақшы ауданы бойынша бөлімшесінің бактериолог-дәрігері,

Қармақшы ауданы,

Қызылорда облысы

Назад Вперед