Ауа райы
Мерекелер

ДЕРТКЕ ДӘРУ ІЗДЕГЕН

Соңғы жылдары аймақ медицинасына ерекше көңіл бөлініп келеді. Бұл адам денсаулығы – басты назарда деген сөз. Расында, аталған салада жыл сайын қарқынды істер көбейіп, қолжетімділік артты. Оның ішінде соңғы үлгідегі заманауи қондырғыларды ерекше айтуға болады. Нәтижесінде ақ халатты абзал жандар әрбір науқасқа әлем елдерімен терезесі тең дәрежеде көмек көрсетуде.

Облыстық денсаулық сақтау басқармасы осы орайда БАҚ өкілдеріне баспасөз турын ұйымдастырды. Ондағы басты мақсат – емдеу мекемесіндегі құрал-жабдықтардың сапасы мен қолжетімділігі туралы.

Ең алғашқы нысан – облыстық медицина орталығы. Ондағы кардиология бөліміне 2009 жылы алынған ангиограф құрылғысының мүмкіндігі таныстырылды. Сыр өңірі жұршылығына арналған қондырғы қаншама адамның өміріне араша түсуде. Бүгінге дейін онда 5000-нан астам коронографиямен басқа да зерттеулер жүргізіліп, ота жасалды. Өкініштісі, соңғы кезде науқастардың барлығына бірдей көмек көрсету мүмкін болмауда. Өйткені, жүктеменің көптігінен құрылғының жалғыз өзінің шамасы келмейді. Ал, мамандардың айтуынша, біздің облысқа мұндай құрылғының 3-і қажет. Емдеу мекемесі жанынан 2012 жылы нейроинсульт орталығы ашылды. Содан бері оны нейрохирургиялық ота жасау кезінде кеңінен қолдануда.

Жанына шипа іздеген әрбір жанға жылы сөздің өзі үлкен ем. Дегенмен, инфаркт, инсульт алған науқастарға жедел көмек көрсетілуі керек. Мұндай кезде әрбір минуттың өзі үлкен маңызға ие. Сол үшін дәрігерлер «алтын сағат» қағидасын ұстанады. Алайда, шалғай орналасқан Арал, Қазалы, Қармақшы аудандарының тұрғындары бұл мүмкіндікті пайдалана алмауда. Себебі, ауруды облыс орталығына жеткізу үшін қаншама уақыт кетеді. Осыған орай сала мамандары осы жаққа да ангиограф қондырғысының қажет екенін айтады.

Баспасөз туры барысында журналистерге бұл құрылғының көмегімен жасалған отаны экран арқылы көруге мүмкіндік туды. Жетпіс екі жастағы науқас Арал ауданының тұрғыны. Ол кісі жүректің ишемиялық ауруымен сырқаттанған. Дәрігерлер жарты сағаттың ішінде бітелген тамырды қайта қалпына келтірді. Осылайша аталған қондырғының арқасында ота сәтті аяқталды. Енді емделушінің өміріне қауіп жоқ. Мамандардың айтуынша, бір-екі күнде аяғынан тік тұрып кетеді.

– Қазіргі кезде облыстық денсаулық сақтау басқармасы тарапынан мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында біршама жұмыстар атқарылуда. Мәселен, бұл саланы халықаралық стандарттарға сәйкестендіру мақсатында – 2020 жылға дейін 5,9 млрд. теңгеге кезең-кезеңімен қымбат тұратын, аса қажетті құрал-жабдықтарды сатып алу жобасы жасалды. Оған алдағы уақытта медицина саласындағы сұранысқа ие барлық құрылғылар алынады деп жоспарлануда. Атап айтсақ, МРТ (магнитті резонансты томоргаф), КТ (компьютері томоргаф), ангиограф, маммограф, террогамм және осы секілді сапалы қондырғыларды әкелу көзделуде, – деді облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Баян Боранбаева.

Содан соң, былтыр қолданысқа берілген қант диабеті орталығына бас сұқтық. Соңғы жылдары өңірде осы дертке шалдыққандар саны артып келеді. Мәселен, біздің өңірдің өзінде тоғыз мыңнан астам ауру тіркеуде тұр. Олардың саны жыл сайын 1000-1200 адамға толығып отыр. Аталған бөлім меңгерушісі Елена Цхайдың айтуынша, бұл еліміз бойынша төртінші орталық. Науқастарға жүйелі көмек көрсету мақсатында – инсулинді помпа, денсинтометр секілді замануи құралдар пайдалануда. Олар емделушінің жағдайын бақылап, бірқалыпты ұстайды.

Осылайша аймақ медицинасының адымын барлап, емдеу мекемелерінің жеткен жетістігін көзбен көріп, соңғы үлгідегі заманауи құрылғылардың оң нәтижесіне куә болып қайттық. Сондықтан бұл салаға қандай құрал-жабдықтар алынса да артықтық етпейді. Өйткені, қай кезде де адам денсаулығы назардан тыс қалмайды.

Ақмарал ОЛЖАБАЕВА

https://aqmeshit-aptalygy.kz/zanalyk/2356-dertke-dru-zdegen.html

Алпыс жылда 11000 шәкірт тәрбиеледім

Шет елдерде өмір сүріп жатқан көптеген қандас бауырларымыз баршылық. Олардың арасында биік лауазымға қол жеткізгендері немесе ғылым-білім, кәсіп, медицина саласында танымалдылыққа ие болғандары қаншама. Солардың бірі – көзі тірісінде «Моңғол медицинасының атасы» атанған дәрігер-хирург, Моңғолияға еңбек сіңірген дәрігер (1990), Моңғолия Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1993), Моңғолия елінің Халық дәрігері (2001), Еңбек Ері (2007), академик (2009) ардагер ақсақал Қайыролла Жәлелұлы.

Жоғарыда жазылған марапаттарға қарап-ақ бұл қазақ дәрігерінің осал адам емес екенін аңғарғандаймыз. Өткен жылдың соңы желтоқсан айында кезекті еңбек демалысын пайдаланып, байөлкелік ағайындардың аман-сәлемін біліп қайтқан едік. Осы сапарымызда ел астанасы Ұлан-Батырда тұратын Қайракеңмен онлайн тілдесіп, маңдай терімен моңғол жұртын мойындатқан абыз ақсақалды атажұрттағы ағайындарымен қауыштыру мақсатында азғана әңгіме өрбіткен едік.

– Ассалаумағалейкум Қайыролла аға, мен Қазақстанның бас газеті «Егемен Қазақстан» басылымның қызметкері боламын...

– Уағалейкумсалам, қош келіпсіз, ел-жұрт, Елбасымыз аман ба? Газеттеріңді білем, интернет арқылы қадау-қадау қарап отырамыз. Қол тигенде дегендей... ал енді сұрағыңды қоя бер, қалқам!

– Өмір тарихыңыз жайлы қысқа-нұсқа айтып берсеңіз?

– Қобда бетінде (Моңғол елінің батысын айтады) туған адаммын. Жеті-сегіз жасымда әкем Жәлелді халық жауы ретінде ұстап, атып тастады. Жарықтық көзі қарақты адам еді, 1900 жылдардың басында Қазан, әлде Уфа қаласында молданың оқуын оқыған екен...

– Қай жылы оқуға бардыңыз?

– Екінші дүниежүзілік соғыс бұрқырап жатқан 1941 жылдың күзінде Бай-өлке аймағында ашылған алғашқы орта мектепке бардым. 1945 жылы төрт жылдық білім алған соң, кабинасы ағаш ЗИС-5 дейтін шабан машинамен 21 күн жүріп Ұлан-Батырға келдім. Мақсатым – офицерлік мамандықты оқу.

– Жалғыз келдіңіз бе?

– Жоқ. Мені Ұлан-Батырға сол тұста аймақ басшысы болған Қаби деген ақсақал жетектеп әкелді. Қабаң жарықтық қалқа-моңғолдың адал перзенті, қазіргі Моңғол елінің негізін қалаушы қайраткер тұлға, дарынды қолбасшы Д.Сүхэ-батордың отбасымен етене араласады екен. Мені сол үйге алып барды. Ол тұста қайраткердің өзі өмірден өткен, шаңырағында жесірі Янжыма, ұлы Ғалсын және келіні бар екен. Қабаң Янжымаға мені аманаттап «сабағы басталғанға дейін осында жүрсін» деп тапсырды. Сөйтіп атақты адамның үйінде екі ай жаттым.

– Содан...

– Содан 1945 жылдың күзінде әскери шенділерді дайындайтын Д.Сүхэ-батор атындағы офицерлік мектепке қабылдандым. 1951 жылы әскери оқуды тәмамдап, келесі жылы елдегі жалғыз университеттің медицина факультетіне оқуға түстім. 1957 жылы оны үздік аяқтап, содан бері үздіксіз дәрігерлік қызмет атқарып келе жатқан жайым бар...

– Сіздің бітірген мамандығыңыз ортопедия екен. Қалай нейрохирург болдыңыз?

– 1960 жылы Чехословакияда социалистік режім аясына топтас­қан елдердің дәрігерлерін жинап «Жасөспірімдерге жасалатын ортопе­диялық отаның ерекшелігі» атты сегіз айлық курс ұйымдастырылды. Моңғолия атынан мен бардым. Курсты аяқтап, елге қайтуға қамданып жатыр едім, денсаулық министрі хабарласты: «Қайыролла қарағым, елімізде миға ота жасайтын бірде-бір маман жоқ, осы сала бойынша оқысын деп Мәскеуге төрт дәрігерді жіберген едік, олар оқуды игере алмады. Сен соған бар!» деді. Бардым. Оқыдым. Үйрендім.

– Түсінікті. Сіз моңғол медицинасы тарихында тұңғыш рет 1966 жылы адамның миына ота жасаған көрінесіз...

– 1966 жылы тұңғыш рет Дарима деген кішкентай қыздың миына ота жасадым. Оның алдында мынадай бір кездейсоқ оқиғаға тап болдым. Ауруханада кезекші дәрігер едім. Үсті-басы қып-қызыл қан кішкентай қызды көтеріп ер адам кіріп келді. Баланы мотоцикл қағып кетіпті. Соққының қатты болғаны соншалық, сәбидің басы жарылып, миы сыртына шығып кетіпті. Жеткіншектің миын бүлдіріп алмай орнына салып, басындағы жарықты тіктім. Аман-есен жазылып кетті. Ол кезде мен хирург те емес едім...

– Қанша балаңыз бар?Осылардың ішінде жолыңызды қуғандары бар ма?

– Балам бесеу еді, бір ұлым ертерек дүние салды. Екі қызымның бірі – экономист, бірі – мұғалім, қалған екі ұлымның бірі – инженер, бірі – өзімнің жолымды қуған нейрохирург. Аты – Құсайын. Бұдан басқа жолымды қуған Абай атты жиенім бар. Жақында осы жиенім мидың ішкі құрылысындағы өте нәзік тамыр талшығын екінші тамырға жалғайтын аса күрделі операцияны жасап шықты. Бұл моңғол түгілі әлем медицинасында аса ептілікті қажет ететін нейрохирургия. Тіпті атағынан ат үркетін мына менің де қолымнан келмеген шаруа.

– Тәрбиелеген шәкірттеріңіз көп шығар?

– Баршылық. Дәрігерлік жұмыспен қатар күні бүгінге дейін мединститутта сабақ бергеніме 60 жылдан ас­ты. Осы аралықта 11000 шәкірт тәр­биелеппін. Біршама жыл бұрын «Моңғол нейрохирургиясының тарихы» атты еңбек жаздым. Осы кітапты жазу барысында байқағаным, ел тарихында 2000 жылға дейін ми және жұлынға ота жасатқан 20 мыңнан астам адам бар екен. Осылардың 90 пайызына мен ота жасаппын.

Әңгімелескен

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ.

egemen.kz

АҚ ХАЛАТТЫЛАР АҒАТТЫҚ ЖАСАСА...Әсел ӘНУАРБЕК

 

Ұлттың саулығыболашақ ұрпақтың да саулығы. Сондықтан, азаматтардың денсаулығы әрқашан басты назарда. Бұл ретте Денсаулық сақтау министрлігі мен ақ халаттыларға артылар жауапкершілік үлкен. Бірақ соңғы жылдары дәрігерлер абзал жан болудан қалып бара ма деген үрей басым. Жұртшылықтың дәрігерлер жұмысына көңілі толмауы, олардың үстінен шағым түсіруі, тіпті, дәрігерлердің біліксіздігі байқалатын жайттар жиі кездесуде. Осындай жайттардан кейін антына адал бола алмаған дәрігерлерді қалай жазалау керек? Жалпы, оларды жазалаған дұрыс па? Дәл осы сауалдар қазір қоғамда қызу талқылануда. Бұған Денсаулық сақтау министрінің жасаған мәлімдемесі себеп болды.

Дәрігердің қателесуіне бола ма?

Жуырда Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов Мәжіліс депутаттарының алдында жаңа реформаны таныстырған болатын. Денсаулық сақтау саласын цифрландыру жүйесіне көшіру туралы жобасын таныстыруға сақадай-сай болып келген министр ә дегеннен-ақ халық қалаулыларының қатаң сынына ілікті. Цифрландыру жүйесінен бөлек әңгіме ауаны дәрігерлердің жауапкершілікке тартылуына ойысты. Бұл ретте министр ақ халаттыларды ақтап алуға барын салды. Сөйтті де, «қате диагноз қойған дәрігерлер қылмыстық жауапкершілікке тартылмауы қажет» деп кесіп айтты. Неге? Министрдің сөзінше, дәрігерлерді жауапкершілікке тарту медицина саласына кері ықпал етуі ықтимал. Себебі ақ халаттыларды қателігі үшін соттай беретін болса, жастар дәрігер болудан қорқып, адам емдейтін мамандар таппай қалуымыз әбден мүмкін. Қазірдің өзінде қауіп-қатері жоғары салаларда мамандар тапшылығы сезіліп отыр.

Ал Елжан Біртановтың келесі сөзі жұртшылықтың тіптен ашуын туғызған сыңайлы. Ғаламтор қолданушылары министрдің сөздерін ертегіге балады. Ол – «медицина қызметкерлерінің қателік жіберуге қақы бар». «Дәрігер жұмысына атүсті қараса жазалау керек. Ал егер науқасты емдеуге бар күшін салып, бірақ қателік жібергені дәлелденсе, кешіріммен қарауға шақырамын. Дәрігерлік қателік үшін жазалауға болмайды, бұл біздің қатаң ұстанымымыз. Өйткені дәрігерлердің қателік жіберуге құқысы бар. Жүз пайыз науқастың диагнозын, оны емдеу жолын білу мүмкін емес», – деді Елжан Біртанов. Министрдің айтқанынан түйгеніміз, медициналық көмек көрсетуге мүмкіндігі бола тұра немқұрайлылық танытқан дәрігер жазалануы қажет. Ал науқасты аман алып қалуға барын салғанымен, қателік жіберіп алған ақ халаттының ағаттығы кешірілуі тиіс.

Хош, кез келген пенде қателеседі. «Қателеспейтін адам болмайды» деп жұрт өзін жұбатып жүре берер еді. Бірақ дәрігердің дұрыс диагноз қоя алмағанының кесірінен адам өлімі орын алса, оны кешуге бола ма? Жұртшылық үшін министрдің дәрігерлерді бұлай ақтауы қисынсыз көрініп отырғаны да түсінікті. Бір жағынан, Елжан Біртановтың кадр тапшылығы орын алуы мүмкін деп қауіптенуі де ойға қонымды мәселе тәрізді. Десек те, адам тағдыры таразыға түскен сәтте мәселенің оңы мен терісін айқындап отыру орынсыз.

Айта кетейік, қазіргі қолданыстағы заңнама бойынша дәрігерлік қателік жасаған мамандар қылмыстық жауапкершілікке тартылуы тиіс. Ал министр осы құжатты қайта қарау керектігін айтып отыр. Министрдің айтуынша, денсаулық сақтау жүйесі дамыған мемлекеттерде қателескен дәрігерлер жазаланбайды. «Қателіктер қарастырылады, персоналды оқытуға бағытталған тиісті шаралар қолға алынады, бірақ дәрігерлер жазаланбайды. Егер біз дәрігерлік қателік үшін жазалай берсек, онда дәрігерсіз қалатынымыз анық. Өзім бұрынғы дәрігер-реаниматолог ретінде айтарым, адамдардың қателеспеуі мүмкін емес», – дейді Денсаулық сақтау министрі.

«Тәуекел салығы» туралы сөз

Естеріңізде болса, 2017 жылдың жазында да Денсаулық сақтау министрлігі дәрігерлер кәсіби қателіктер үшін қылмыстық жазаға тартылмайды деп мәлімдеген еді. Оның орнына ақ халаттылардың тәуекел салығын төлейтіндігі айтылған. «Дәрігердің мамандығына байланысты міндетті сақтандыру жарнасы 24 мың мен 40 мың теңге аралығында. 40 мың хирургтардан алынады, себебі олардың тәуекелі ең жоғары. Қатардағы медқызметкерлер 5 мың теңгеден аударады. Егер де дәрігерлердің қателігінен пациенттің денсаулығына зиян келсе, 900 мың мен 1 миллион 800 мың теңге аралығында, қайғылы жағдай болса 2 миллион теңгеден аса өтемақы төленеді», – деген еді Денсаулық сақтау вице-министрі Ләззат Ақтаева. Яғни, әр дәрігер қорға ақша жинайды. Сол қорға түскен қаржыға емнен денсаулығына зиян келсе немесе өлім жағдайы тіркелсе, науқасқа өтемақы қарастырылады. Денсаулық сақтау министрлігі осылайша дәрігерді сотқа сүйреуден құтыламыз деген болатын. Министрлік есепке 29 мың дәрігерді алып отыр. Оған сәйкес қорға бір жылда бір миллиард теңгеден артық түсуі тиіс. Дәрігердің қателігін тыю мүмкін еместігін түсінген министрлік осылай сақтанбақшы.

Өткен жылғы статистикалық деректерге сенсек, бір жылда ақ халаттылардың үстінен 500-ге жуық шағым түседі. Бірақ оның санаулысы ғана сотқа жетеді. Мысалы, 2016 жылы 15 дәрігер жазаға тартылса, 2015 жылы екеуі ғана жазаланды. Көпшілік дәрігердің кінәсін дәлелдеу басқа бір дәрігердің қолында болғандықтан, қиынның қиыны дейді. Қарға қарғаның көзін шұқымайтыны жазылмаған заң. Тіпті, Денсаулық сақтау министрлігі де мамандарын қорғау үшін барын салуда.

Ал бір ғана Ақтөбе облысында өткен жылы дәрігерлердің үстінен жүзден астам шағым түсіпті. Түскен шағымдардың басым бөлігінде медицина қызметкерлерінің дөрекі сөйлейтіндігі, науқастарға мәдениетсіздік көрсететіндігі айтылады. Науқастардың арыз-шағымымен танысқан облыс басшысы Бердібек Сапарбаев мұндай ақ халаттыларды жазалау керектігін айтады. «Науқастар дәрігерлердің дөрекілігіне, кәсіби этиканы сақтамайтынына шағымданады. Ауру адам дәрігерге бармай, қайда барады? Соңғы үміті медицина қызметкерлерінде емес пе? Науқастар дәрігер дөрекі сөйлесе, ауру үстіне ауру жамайды ғой. Дөрекі сөйлеп, мәдениетсіздік көрсеткен дәрігерлер мен басшылар жазалануы керек», – дейді Бердібек Машбекұлы.

Жұрт не дейді?

Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртановтың дәрігерлерге қатысты пікірі мен көзқарасы қоғамда екі түрлі пікір қалыптастырды. Министрдің сөзін қолдайтындар да, «қателік жасаған дәрігерлерді жазалау керек» деп ұрандатқандар да табылды. Әрине, әркімнің өз шындығы бар. «Дәрігер де адам, ол да қателеседі» дейтіндердің де, «адам өміріне жауаптылардың ісі сауатты болуы керек» деп пікір білдіргендердің де айтқандары дұрыс. Бірақ ешбір дәрігер жасаған қателігі үшін жазаланбаса, ақ халаттылардың «қателіктері» көбейіп кетпесіне кім кепіл? Осындай жеңілдікті пайдаланып, адам тағдырын ойыншыққа айналдырып алса, оған кім жауапты болады? Гиппократ антын қабылдағандардың серттен тайып, «қателігім кешіріледі» деп еркінсіп кетпесіне министрлік сенімді ме?

Екінші жағынан, медицина саласында білікті мамандар да көп. Бәріне бірдей қара күйе жағуға әсте болмас. Ал сол білікті кадрларды бағалай алмай отырған министрлік олардың қателігін ақтап алуға неге құмартып отыр? Бағалай алмай отыр дегенде, бүгінгі дәрігерлердің әлеуметтік ахуалын сөз қылғымыз келген. Ақ халатты жандардың жалақысының төмендігін, есесіне атқарар жұмысының ауыр екендігін талай мәрте жазғанбыз. Егер дәрігерлердің жалақысына қосымша ақы қосылар болса, олар да барынша мінсіз қызмет етуге тырысар ма еді?! Емханаларда науқастар дәрігерлердің қызмет көрсету сапасын бағалап, сол арқылы ақ халаттыларға үстеме сыйақы төленетін болса, мәселе бір шешімін табар ма еді, кім білсін?!

Денсаулық сақтау министрінің мәлімдемесінен кейін дәрігерлерді кәсіби қателігі үшін жазалауға қатысты қарапайым халық арасында сауалнама жүргізіп көрдік. Бұл сауалды дәрігерлер қауымына жолдамадық. Олардың өздерін қорғап тұрған министрге қарсы пікір білдірмейтіні бесенеден белгілі. Сондықтан сол дәрігерлердің алдында жиі болатын қарапайым азаматтардың ой-пікірімен шектелдік. Жұрттың пікірі екіге жарылды. Тіпті, пікір білдірушілер арасынан дәрігерлерді емес, сол министрлікте отырған басшыларды жазаға тарту керек дегендер де табылды.

Нұржамал Әмірәлиева, 45 жаста:

– Дәрігерлер неге қателесуі керек? Сол мамандықты таңдаған кезде олар адам өміріне жауапты екендіктерін білді емес пе? Ендеше, дәрігердің қателесуі деген миға сыймайтын дүние. Сондықтан министрдің «дәрігердің де қателесуге қақы бар» дегенін құптай қоймаймын. Емханаларға барғанда талай дәрігердің науқастармен қалай сөйлесетінін көріп жүрміз ғой. Соның бәріне шыдап жүрген қарапайым халық енді дәрігерлердің кесірінен мүгедек атанса да, бәрін кешіру керек пе?

Берік Еркінұлы, 26 жаста:

– Дәрігерлердің жұмысы оңай емес. Олар да пенде ғой. Өздерінің қателескенін қалайды дейсіз бе? Кім біреудің өліміне себепші болғысы келеді? Сондықтан бас салып дәрігерлерді айыптау дұрыс емес. Министрдің ақ халаттыларды қорғап отырғаны қуантты. Әйтпесе, басшылықтағылар кінәні аудару үшін қарамағындағыларды төмпештеуге дайын тұрады ғой. Дәрігерлердің еркінен тыс орын алған қателіктер үшін кешірім беруді мен де құптаймын.

Толқын Жөңкебаева, 37 жаста:

– Біздер, қарапайым халық дәрігерлердің жұмысы қаншалықты қиын екенін біле бермейміз. Газет беттерінен олардың науқастардан бөлек құжат толтырумен әуре болатынын оқып отырып, оларға жаным ашып-ақ кетеді. Бірақ диагнозды дұрыс қоймағандықтан, балаларынан, жақындарынан айырылып қалып жатқандардың жайы не болмақ? Бұл мәселені министрлік шеше ала ма? Шеше алмаса, сол министрліктегілердің өздерін жазалау керек. Қарамағындағылардың жұмысын қадағалай алмаса, олар жылы орындарында неге отыр? Дәрігерлерді жазаламау керек дегенше, олардың халықты дұрыс емдеуіне жағдай жасасын.

Кәмшат Мұсаева, 40 жаста:

– Дәрігерлерді жазалаудан бұрын азаматтардың жауапкершілігін арттыру керек. Көпшілігіміз ауру бойымызды әбден дендегенде ғана дәрігерге барамыз да, соңында дәрігерлерді айыптап шыға келеміз. Өзіміздің қателігімізді ескермейміз де.

Бұл біз жинаған пікірлердің бірнешеуі ғана. Қарап отырсаңыз, әрбір азаматтың сөзінің жаны бар. Рас, дәрігерлер антына адал болуы қажет. Ақ халаттылар кәсіби міндетінде мүлт кетпеуі шарт. Себебі оның қолында бір адамның тағдыры тұр. Дегенмен де бүгінге дейін дәрігерлердің өз ісіне жауапкершілікпен қарамауының салдарынан қаншама науқас дертіне дерт қосты. Ақ халатты абзал жандарға деген сенім жоғалып барады. Оған себеп, тағы да дәрігерлердің біліктілігіне күмән туғызатын қайғылы жағдайлардың көптеп орын алуы. Қандай қателіктің де өтеуі болады. Сондықтан кәсіби қателік жіберген дәрігерді жазаламаудың жолын іздегеннен гөрі, сол қателіктің орын алмауына жағдай жасаған абзал.

https://turkystan.kz/article/46989-a-halattylar-a-atty-zhasasa

ДӘРІГЕР дәреметі


Елбасы Нұрсұлтан Н­азарбаев «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауында «Үздік денсаулық сақтау ісі – дені сау ұлт» дей келе, медицина саласын мобильдік цифрлық басқару ісіне көшіріп, шалғай ауылдардағы амбулаториялық емдеу ісіне алыстан диагностика жасауды тапсырды. Президент пәрмені Жаңақорған ауданының барлық ауылдарында қызмет көрсетіп отырған ауруханалардың ісіне серпін берері сөзсіз. Осы тұста, цифр­лы медициналық қызметтің көпшілік біле бермейтін кереметін Төменарық ауылдық ауруханасының аға дәрігері Зуре Хайнекееваның әңгімесінен аңғардық.
Медицина саласында қырық жылға жуық қызмет етіп келе жатқан Зуре Хайнекеева: «Елбасы Жолдауында айтқандай, «қағаз қолданбайтын ауруханаға» ептеп айналуға әрекеттер басталды. Бұл ең біріншіден халықтың тиімді ем алуына мүмкіндік береді. Біздің ауылда интернет желісі арқылы электронды құжаттар әзірлеп, веб-порталдар арқылы алыс қалалардағы ауруханаларға қаралуға кезекке тұра алады. Мәселен, психолог, гинеколог, терапевт, невропатолог, лор және т.б мамандарға алдын-ала кезекке амбулаториядан тұруға болады. Осы қызмет түрін ауылдағы ағайындар қолданып, уақыт тиімділігі мен қаражат үнемділігін арттыруда», – деді.
Ауыл ауруханасының замана көшіне ілесіп, дамудың даңғыл жолына түсуіне Зуре Хайнекееваның еңбегі ерекше. Ес білгелі дәрігер болуды мұрат еткен маман кіндік қаны тамған туған жеріне тұтас ғұмырын арнады. Мақсат жолында Қарағанды мемлекеттік медицина институтында білім алды. Онда педиатрия мамандығы бойынша білім жинап, біліктілігін шыңдады. Ізденімпаз жас 1979-1980 жылдары облыстық ауруханасында интернатурадан өтті. Жігерлі жастың талабын аңғарған басшы Жаңақорған аудандық ауруханасына педиатр-иммунолог қызметіне жұмысқа бағыттайды. Осылайша үлкен мекемелерде тәжірибе жинақтаған маман 1981 жылы өзінің туған жеріне бала дәрігері болып оралады. Құтты мекен өз перзентіне құшағын кең жайып, білек сыбана еңбек етуге жол ашады.
Ауылға келген дәрігер ұжымға тез үйренісіп, әріптестерінің сенімін ақтайды. Ісіне адал, жұмысына ұқыпты, зерек те зейінді дәрігер ортасына сыйлы. Ол алға мақсат қойып, қызметте өрлей бастады. Арада екі жыл өтпей-ақ, Төменарық ауылдық ауруханасының бас дәрігері қызметіне тағайындалды. Бұған оның ісіне жауапкершілікпен қарайтыны себеп болды. Қызмет ете жүріп, Ақтөбе медициналық университетінде, С.Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық медицина университетінде біліктілігін шыңдады.
Аурухана тізгінін қолға алған тұста халық саны 10200-ден асатын. Себебі, Төменарық ауылдық ауруханасы 2002 жылға дейін Сунақата, Екпінді, Еңбек, Сүттіқұдық елдімекенінің тұрғындарына медициналық көмек көрсететін. Зуре Хайнекееваның жүктемесінде 4596 бала, 2365 әйелдің денсаулығын қадағалау тұрды. Осындай жауапкершілікті абыроймен атқарғаны үшін марапаттарға ілікті.
Оны облыстық медицина кәсіподақ комитеті, аудандық аурухана кәсіподақ комитеті «Алғыс хатпен» бірнеше рет марапаттаған. Ол 2002 жылы Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігінің «Құрмет грамотасына» қол жеткізді. Дарынды дәрігер 2004 жылы Елбасы Жарлығымен «Шапағат» медаліне ие болды. Осындай құрметке лайықты деп танылған Зуре Хайнекеева бүгінгі таңда аға дәрігер санатында қызмет етеді. Жерлестері денсаулық сақшысының адамгершілік, бауырмашылдық асыл қасиетімен көпшіліктің сенімінен шыққанын айтады.
Осы тұста, жетістікке жету жолын сөз еткенде: «Дәрігердің қолы шипалы, жүрегі кең болуы керек. Адам өміріне тікелей жауапты болғандықтан, бүкіл күшіңді, біліміңді салып, уақытпен санаспай тіршілік ету әр дәрігердің борышы. Осы міндетті абыроймен атқаруды өмірлік ұстанымыма айналдырдым», – дейді ол.
Туған жерге туын тіккен ақ халатты абзал жан елдің амандығын, ұлттар татулығын, отбасының іргесі берік болғанын тілейді. Ұжымда 30-дан аса орта буын қызметкердің ұйыса еңбек етуіне себепкер болып отыр. Барлығын өз отбасындай жақын көретінін жасырмады. Әріптестері «Қамыққанда қамқор әпке, жабыққанда сырлас дос. Қиын сәтте қолдау білдіріп, жас буынға өмір баспалдақтарында сүрініп кетпей, саналы өмір сүруге бағыт-бағдар береді», – дейді.

ТҮЙІН. Ауыл ардақтысына айналған жанның абыройлы қызмет жолы кімге де болса үлкен тәрбие мектебі іспетті. «Дәрігер арыстандай айбатты, қыздай икемді, анадай мейірімді болуы керек» деген халық даналығы Зуре Хайнекеева сынды маманға қарата айтылғандай.

Мақпал МАРҚАБАЙ.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/kogam/498-drger-dremet.html


ХИРУРГКЕ ЕҢБЕКҚОРЛЫҚ ТӘН


«Хирургтың қолы – әйелдердікіндей нәзік, көзі – бүркіттікіндей қырағы, жүрегі – арыстандыкіндей айбатты болуы керек» деген қанатты сөз бар. Әрі, олардың сөзі де қуатты, жанға жылу беретіндей болғаны абзал. Осыдан-ақ, хирург болудың жауапкершілігі жоғары екенін ұғасыз. Адам өміріне жауапты мамандықтың салмағы да өте ауыр. Осы тұста, Нұрхан Инятханұлы бұл саланы таңдағанын мақтан етеді. Сондықтан, біз медицинаның қыр-сырын меңгерген білікті дәрігердің бір күндік қызметімен танысуды жөн көрдік.
Сағат 10.00. Жоспар бойынша аудандық емханаға жол тарттық. Сырттай бақылағанға оңай көрінетін дәрігерлер тынысының бір күні түсінгенге қиындығы көп. Таңғы қарбалас жұмыс уақытында №210 бөлменің есігін қақтық. Біз барған уақытта хирург егде жастағы ақсақалдың тізе ауруына ем-дом жасап, артынша жетпісті алқымдаған әженің сараптамасын көріп, бауырды тексертуге қайта жіберді.
Жалпы, денсаулық сақшысының жұмыс күні пациент қабылдаудан басталады. Ол науқасты тексереді, ем тағайындайды. Арнайы мамандандырылған мамандарға немесе ем қабылдауға жатқызуға жолдама жазады. Ауырғандығын растайтын парақша рәсімдейді, медициналық тексеру картасын толтырады. Құжат толтыру, есеп беруді түзу, тұрғындармен санитарлық-ағартушылық жұмыс жасау да хирург-дәрігердің міндеті екенін аңғардық. Міне, осындай тынымсыз қызметтің арасында уақыт тауып әңгімеге тарттық.
– Түске дейін 20-дан аса науқасты қарап, қажетті дәрі-дәрмегін жазып береміз. Егер уақыт күттірмейтін сырқаттың түрін анықтасақ бірден іске кірісіп, ота жасауға дайынбыз. Емханада осындай мүмкіндік жолға қойылды. Бір сөзбен айтқанда біздің қызмет дер кезінде ауырған жанға араша болу, – деген дәрігер жаңадан келген заманауи аппарат түрлерімен таныстырды.
Алдымен, ота жасауға арналған «Цистоскопия» аппаратымен таныстық. Оның қызметі қуық жолдарының қабынуын, ер адамдардағы зәр жолдарының өткізгіштігін, несіп зәр жүйесіндегі тасты анықтауға және оны уақытылы алып тастауға арналған. Болашақта жарық (грижа) және басқа да ауру түрлеріне ота жасайтын құрылғының әлеуеті зор.
– Технологияның дамыған уақытында заманауи медициналық аппараттарды меңгеру талабы күшейді. Өйткені, оның тиімділігі көп. Мәселен, қазақша айтқанда ысытып-құрғатқыш стирелдеу шкафын алайық. Оның қызметі отадан кейінгі инструменттерді сол құрылғыға салып қойып, аз уақыттың ішінде құрал-саймандар таза күйінде қайта отаға дайын күйінде болады. Яғни, отадан кейінгі инструментті аз уақыт мерзімде шкаф арқылы залалсыздандыру. Бұл уақыт тиімділігін арттырады. Көгілдір лампылар шкафы да бар. Міне, осындай көмекші құралдармен уақыт үнемдеу мен сырқаттың алдын алуға мүмкіндік мол, – деді хирург.
Елбасы жылдағы Жолдауларында денсаулық сақтау саласына жіті қадағалау жасап келеді. Биылғы «Төртінші революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауында ақпараттық жүйелерді біріктіру, мобильдік цифрлық қосымшаларды қолдану мен «қағаз қолданбайтын ауруханаға» көшу арқылы медициналық көмектің қолжетімділігі мен тиімділігін арттыру қажеттігін айтқан болатын. Осы орайда жуырда «компьютерлік томография» қызметі іске қосылмақшы. Нұрхан Асханов сол саланың маманы болатынын жеткізді.
Түскі сағат 15.00. Кейіпкеріміз аудандық қорғаныс істер бөліміне аяқ басты. Жастарды медициналық тексеруден өткізіп жатқан ақ халатты жан бала кезден дәрігер болуды армандапты. М.Нәлібаев ауылында дүниеге келген болашақ хирург №196 мектепті үздікке бітіріп, С.Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетіне оқуға түседі. Жоғары білімін 2006 жылы тәмамдағаннан кейін, еңбек жолын аудандық ауруханада дәрігер мамандығы бойынша бастайды. Қабылдау бөлімінің бөлім меңгерушісі болған ол бүгінде емхананың хирург дәрігері қызметінде жүр.
Хирург-дәрігер болып жұмыс істеу үшін берік жүйкеден басқа, шыдамдылық, ұстамдылық, сабырлылық қасиеттерге ие болуы тиіс. Әрі, медициналық аппараттар мен хирургиялық құралдарды пайдалана алуы керек дейді кейіпкеріміз. Бүгінде қос баланың әкесі, білімді де, білікті дәрігер көпке үлгі болатындай маман. Бір сөзбен түйіндегенде, болашағын адам денсаулығының арашасы ретінде таңдаған Нұрханның қызметіне тұрғындар разы.

Әлібек ТЕМІРБЕК.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/kogam/499-hirurgke-ebekorly-tn.html

ЖЕДЕЛ КӨМЕКТІҢ ЖӘРДЕМІ КӨПЖедел жәрдемнің қызметіне аудан халқы күні бойына үздіксіз жүгініп жатады. Қазіргі таңда белгіленген мекен-жайға уақытында жете отырып, сапалы қызмет түрлерін көрсетуге сала мамандары мүдделі. Қашанда жедел шапшаңдыққа негізделген жұмыс күші барлық қиындықтардың алдын алады. Аудан бойынша жедел жәрдем саласында 3 бригада халыққа қызмет етеді. Оның біреуі дәрігерлік, екеуі фельдшерлік пункт ретінде құрылған.

Облыстық медициналық жедел-жәрдем станциясына қарасты аудандық жедел-жәрдем бөлімінде бүгінгі таңда 64 қызметкер жұмыс жасайды. Бұл ретте айтпағымыз сала мамандары ай сайын біліктіліктерін жоғарылатып, түрлі оқиға орындарынан табылуға тырысады. Арнайы орталықтармен тәжірибе алмасу арқылы медициналық көмектің дамыған тетіктерін үйренуге жол ашады. Оқу- жаттығу курстарынан өтіп, қауіп-қатерлердің алдын-алу қағидаттарына қанығады.
Елбасының «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» Жолдауында атап көрсетілген цифрлы технологиялар аталмыш бөлімде тиісінше жүзеге асырылып келеді. Бұрынғыдай шақыртулар түскен уақытта мекен-жайға бару, кезек күту шешімі табылмайтын дүние болып көрінген. Дегенмен, қазіргі күні фельдшерлер смартфонның көмегімен шақыртудан босағаны жөнінде диспечерлік орталыққа хабар береді. Белгіленген мекен-жайларға байланысты келесі кезекті шақыртуларды фельдшерлік құрамға ұсынады. Былтырғы жылы аудан бойынша 12684 шақырту тіркелген. Арнайы мамандар осыншама азаматтарға барып, жедел көмек түрлерін көрсеткен. Цифрлы технологияның даму көкжиегі жедел жәрдемдіктердің жұмысын жеңілдететінін аңғартқандай. Бүгінде жедел жәрдем бөлімшесіне кардиометр құрылғысы алынған. Бұл құрылғы арқылы жүрек талмасына, тағы да басқа жүрек ауруларына шалдыққан науқасты тексере отырып, нақты диагноз қоюға мүмкіндік бар. Компьютерге жүрек ақауларының негізгі белгілері түскен бойда арнайы дәрігердің немесе маманның қарауына автоматты түрде жолданып отырылады. Нақты диагнозы бойынша орын алған оқиға орнында емді шаралар жасалады. Мұндай жағдайда жүрек ауруларына қатысты қиындықтар жүгі жеңілдейді. Көбіне фельдшерлік бригадаларды жүкті аналар шақыртады. Ауырсынған аяғы ауыр әйелдерді тексеру барысында фетальді доплер құрылғысы қолданылады. Жаңа құрылғы ана құрсағындағы дамып келе жатқан баланың жүрегін тыңдап, оның денсаулығының бір қалыпты екендігін анықтайды. Сонымен қатар жол- көлік оқиғасы кезінде керекті Кромер шиналары, шанс варантик, пластикалық шиналар пайдаланылады. Осы құрал жабдықтар жол-қөлік оқиғасында орын алған түрлі ашық және жабық сынықтары бар азаматтарды тасымалдауға көмектеседі. Белгіленген ауруханаларға жолданбас бұрын сақтық шараларын жүргізу бірінші орынға қойылады. Аталмыш құрылғылар ауыр хәлдегі азаматтарды тиісті орынға аман-есен жеткізуге арналған. Келесі кезекте жауапты мамандар қарауға алып, аяқтан тұрғызуға күш салады.
Жедел, әрі сапалы қызмет көрсетуге күш-жігерін салатын сала мамандары аудандағы ахуалға байланысты өз ойла- рын жеткізді. Халық көбіне шақырғанда жедел жетуді талап етеді. Бірақ, арагідік қиындықтар кездеседі. Себебі, кейбір көшелердің атаулары, үйдің нөмірлері көрсетілмей, мамандар едәуір уақыт жоғалтады. Ауыр жағдайдағы науқастың халі нашарлап, көмек көрсету одан әріге қиындай түседі. Мұндайда айтпағымыз тұрғындар үй нөмерлерін анық, мекен-жай атауларын түсінікті жазса, сала мамандарының жұмысын жеңілдетені сөзсіз.

Балтабай ОРДАБЕКОВ

https://tirshilik-tynysy.kz/zanalyk/1050-zhedel-kmekt-zhrdem-kp.html

Қызылордада міндеттеріне салғырт қараған дәрігерлер сотталды

Қызылорда облысында Сырдария аудандық соты міндеттеріне салғырт қараған дәрігерлерге қатысты үкім шығарды, деп хабарлайды ҚазАқпарат.

Аудандық аурухананың дәрігері мен акушері босанған жас ананың денсаулығын бақылауға алмаған. Нәтижесінде, ұл баланы дүниеге әкелген Алтынай Тәжімова көз жұмды. Аталмыш факті бойынша қылмыстық іс қозғалып, тергеу кезінде сол күні жұмыс жасаған мамандар кәсіптік міндеттерін тиісті орындамағандары анықталды.

Сот үкімі бойынша дәрігерлерлерге 2 жылға бас бостандықтарынан айыру жазасы тағайындалды. Сонымен қатар, олар медицина саласындағы қызметпен айналысу құқығынан 1 жыл мерзімге айырылды.

«Сотталушылардың жасаған қылмыстық іс-әрекеттері онша ауыр емес қылмыстар санатына жатады. Сондай-ақ, олар бұрын сотталмаған. Кәмелетке толмаған балаларының болуы олардың кінәсін жеңілдетеді. Осыған орай, рақымшылық заңы аясында дәрігерлер қылмыстық жауапкершіліктен босатылды», - деп мәлімдеді Қызылорда облыстық сотының баспасөз қызметі.

Айта кету керек, көз жұмған Алтынай Тәжімова медицина қызметкерлерінің кәсіби мейрамы күні босанған. Ал, мерекелік дастарханға асыққан ақ халаттылар қызметтеріне атүсті қараған.

www.inform.kz

ҚЫМБАТ ҚОНДЫРҒЫЛАРДЫҢ ҚОЛЖЕТІМДІЛІГІ ҚАНДАЙ?Жыл санап жаңа технологияның енгізіліп жатқандығы медицина саласын­а да соны серпін әкелді. Мемле­кет басшысының тапсыр­ма­сы­мен жүзеге асырылып жатқан бағ­дарламаларға да баса көңіл бөлудің нәтиже­сінде халықаралық стандартты­ жүйенің тетігіне қол жеткізуге мүм­кіндік туды. Соңғы бірнеше жылда отандық денсаулық сақтау жүйесінде айтарлықтай өзгерістер болғанын мойындау керек.Денсаулық сақтауды одан әрі дамыту бойынша мемлекеттік бағдарламалардың қабыл­дануы және олардың іске асырылуы осы бағытта бірқатар жетістіктерге қол жеткізуге ықпал етті.

Бұған дейін қабылданған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде денсаулық сақтау жүйесі кең көлемде жаңғыртылды.Емдеу процесінде жаңа тех­нологиялар белсенді қолданылып,тәжірибе жинақталды. Қазір бізде ауруды ерте кезде анықтауға мүм­кіндік беретін Ұлттық скринингті бағдар­лама, Бірыңғай ұлттық ден­саулық сақтау жүйесі жұмыс істейді. Фертильді жастағы әйелдер,жүкті және ауыр жағдайда жатқан науқастар тіркелімі жасалған. Тиісті және шұғыл медициналық көмек көрсету үшін ескерту және іс-қимыл алгоритмінің кестесі қабылданды.Осының нәтижесінде өмір сүру ұзақ­тығының шамамен 3 жылға ұзаруы, мемлекеттің басты капиталы– халықтың, оның ішінде ана мен бала өлімі деңгейінің төмендеуі аталмыш бағдарламаның негізгі нәтижесі екені рас. Осы секілді жағымды өзгерістерге толы салада қазір өлімнің негізгі себептері болы­п табылаты­н қан айналымы жүйесінің бұзылуы, қатерлі ісіктер секілді қауіпті аурулардың алдын алуға,ерте анықтауға және уақытылы емдеуг­е бағытталған кешенді шаралар облыс көлемінде жүргізілуде.

Ауырып ем іздегеннен аурудың алдын алып, салдарымен күрескен әлдеқайда пайдалы. Аймақ бойынша соңғы жылдары қан айналымы жүйесінің бұзылуы салда­рынан туындайтын аурулар көбейген. Асқынған дерттің соңы ота жасауға алып барады. Бүгінде осы кеселдің алдын­алу бағытында аймақтағы жергілікті емханаларда мойын және аяқ тамыр­ларын ультрадыбыстық зерт­теу құрылғысымен анықтау жұмыстары жүргізілуде. Ота демекші, қазіргі күні аймақта науқастарға жасалатын отаның­ барлық түрі ангио­графиялық қондырғы арқылы жасалуда.Бұлқондыр­ғы­ға қажеттілікті есептейтін болсақ,­ 250 мың халыққа бір қондыр­ғы қызмет етуі тиіс. Ал біздің аймақ тұр­ғындарының саны 800 мыңға жуықтап қалды.Демек, облысқа әлі де осындай екі аппарат қажет.Ангиографиялық қондырғының адам өмірі үшін қандай қызмет атқаратынын,өмір мен өлім аузындағы адамды аман алып қалуға тигізе­тін көмегін көру үшін облыстық денсаулық сақтау басқармасы облыстық медициналық орталықтың ішкі жұмы­сы­мен таныстырды.

ОМО-ның бірінші қабатындағы қабылдау бөлімінде бұрынғыдай ұзын-сонар кезек, дәліз жағалап отырған науқ­ас жоқ. Өйткені ел президентінің айтып жүрген қымбатқа түсетін стацио­нарлық ем көрсету қызметі бойынша арнайы бөлімше ашылды. Онда шұғыл көмекті қажет ететін, ауру­ханаға түскен ауыр науқастарға алғашқы медициналық көмек көрсетіледі. Перде жапқыштарының түсі – қанық сары. Бұл түс – әлем­дік медицинада «шұғыл көмек» түсі деп аталады екен.Бағытымыз – эндоваскулярлы бөлімше. Ол жерде 1946 жылы туған аралдық азаматтың жүрегіне ангио­графиялық аппаратпен ота жасалуд­а. Тәжірибелі дәрігерлер мен мамандардың көмегімен ота бар бол­ғаны 30 минутқа ғана созылды.Бар болға­ны дейміз-ау, өмір үшін күресіп жатқан ағза үшін секундтың өзі – уақыттың төресі.

ҚЫМБАТ ҚОНДЫРҒЫЛАРДЫҢ ҚОЛЖЕТІМДІЛІГІ ҚАНДАЙ?- Бұл аппараттың бізге берер көмегі ұшан-теңіз. Өйткені науқастың өмірін сақтауда біріншіден,уақыт тиімділігін сыйласа, екіншіден, бұрынғыдай кеуде тұсын толық ашып жатпаймыз.Аппараттың көмегімен түйінделіп тұрған тамырды тауып, оған «стенд» қойып, әрі қарайғы отаны сәтті жалғастырамыз. Өткен жылдың өзінде2700-ге тарта науқа­стың жүрек-қан тамырларына ота істелді, - дейді ОМО-ның кардиология бөлімшесінің меңгерушісі Ғалымжан Әбішев.

Айта кетейік, мемлекет басшысы қойған міндеттер негізінде денсаулық саласын одан әрі дамытуға бағытталған бағдарлама 2020 жылға дейін толы­ғы­мен іске асуы керек.Басым бағыт ретінд­е қарастырылып отырған тап­сырманың бірі – мемлекеттік-жекеменшік әріптестік және заманауи ақпарат­тық-коммуникациялық технологиялар негізінде денсаулық сақтау инфрақұрылымын одан әрі дамытуды қамтамасыз ету. Осы ретте аймақтағы емхана, аурухана, медициналық бекеттердің материалдық-техникалық базасын 2020 жылға дейін тыңғылықты нығай­ту жоспарда тұр. Қыруар қаржы талап ететін жобаны іске асыруға тек мемлекет емес, жеке инвесторлар да жұмылады.Яғни, қажетті қондырғылар мемлекеттік-жекеменшік әріптестік келісім бойынша алынады.Осы мақсатта облыстық денсаулық сақтау басқармасы қажетті қондырғы, құрал-жаб­дықтардың тізімін жасап,жоба әзірлеген. Құны 5,9 млрд теңгені құрайтын жобаға сәйкес облыстағы бүкіл емдеу мекемелеріне,халықтың денсаулығын тексеріп, қажет жағдайда жедел әрі сапалы­ медициналық көмек көрсетуге жарамды аса қат қондырғыларды ауыс­пал­ы және майда бөлшектерімен бірге кезең-кезеңімен алу көзделген.Оның ішінде магнитті-резонансты томограф, компьютерлік томограф, маммограф, террогамм, ангиографиялық және басқа да қымбат аппараттар бар.

- Облыс халқының санына шақсақ,бізге әлі екі ангиографиялық қондырғы қажет. Бүгінде ол бізде біреу ғана. Осы аппаратпен жылына орташа есеппен4500-5000 коронография жасалуы тиіс. Ал қазір бұл көрсеткіш 2 мыңның ғана шамасында. Бұдан тұрғындардың қажетті медициналық көмекті алуға қолжетімділігінің азайып отырғанын аңғарамыз. Облысымыздағы жалғыз ангиогра­фиялық қондырғы 2009 жылдан бері жұмыс істеп тұр. Тоғыз жыл ішінде 5000-нан астам коронографиялық зерттеу­лер мен операциялар жүргізілді. 2012 жылдан бастап нейроинсульт орталы­ғы ашылғалы бері осы қондырғы нейрохирургиялық операциялар жасау кезінде де кеңінен қолданылуда. Одан бөлек 15 түрлі операцияға да қолда­нылып жүр. Аса үлкен жүктемемен жұмыс істеп тұрғандықтан бірнеше рет істен шығып, нәтижесінде жедел коронарлы синдроммен түскен науқастарға медицин­алық көмекті толық көлемде көрсету мүмкін болмады, - деп мәлім­деді облыстық денсаулық сақтау басқа­р­масы басшысының орын­ба­са­ры Баян Боранбаева.

Ашылғанына бес айдың ғана көлемі болған «Диабет орталығы» да жаңа қондырғылармен жабдықталған. Соның бірі – денситометр. Аяқтағы сүйек тығыздылығын анықтап, нәтижесін қолыңызға ұстатады. Айта кетейік­, бұл аппарат тек Алматы мен Қызылорда облысында ғана бар.

- Қант диабеті ауруымен жылына 1000-1200 адам тіркеледі. Жас мөлшерлері әртүрлі. Тіпті жаңа туылға­н нәрестелер де бар. Ал басым көп­шілігі – 40-60 жас аралығындағы азамат­тар. Орталық ашылғалы аурудың­ алдын алу, дұрыс тамақ­тану, күтіну туралы 361 емделушіге 1000-ға тарта сабақ өткізілді. Орталыққа 10 млн теңгеге 5 жаңа қондырғы орнатыл­ған. Сол аппараттардың көмегімен­ науқастарды емдеу шара­лары жүргі­зіледі, - деді эндокрино­логия бөлім­шесінің меңгерушісі Елена­ Цхай.

Облыстық медициналық орталық – дәлізін кезіп, санитарлық талапта­рды бұзатын орын емес. Сондықтан жаңа қондырғылардың жұмысымен танысу сағатының өзінде біраз жайтқа қанықтық. Айтпақшы, Арал, Қазалы, Қармақшы ауданы тұрғындарына инфаркт, инсульт сияқты ауруларға жедел коронография қажет бол­ған жағдайда «алтын сағат» қағидасының сақталуы қиынға түсіп отыр. Нау­қ­астарға жаңа технология арқылы уақытылы медициналық көмек көр­сету мүмкіндігі болмай тұр. Сол себептен бұл аудандардың облыс орталығынан алыс орналасуына байланыс­ты жаңадан алынатын 2 ангиография­лық қондырғының біреуі Қазалы ауданы­на орналастырылады. Қон­дыр­ғыны жеткізу, орнату және бес жыл көле­мінде сервистік қызмет көрсету жұмыс­тарын жеке инвестор арқылы жүргізу жоспарланып отыр.

Нұрбике ҚАЗИҚЫЗЫ,

Н.Нұржаубай (сурет)

http://www.halyk-gazeti.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=8537:2018-02-08-04-14-49&catid=5:2011-11-18-09-02-24&Itemid=5

ЗАМАНАУИ АППАРАТҚА МАМАНДАНҒАН МЕЙІРБИКЕ


ХХІ ғасырда технология қарыштап, медицина, нанотехнология, ІТ-технология белсенді дамып, зор табысқа жеттік. Осы тұста, әлемдік бәсекеге қабілетті болудың бірден-бір жолы – адами капиталы болмақ. Адам капиталын дамытуда заманауи ілімдерді меңгеріп, біліктілігін арттыруымен қатар, денсаулығы мықты болғаны абзал. Демек, адам өмірінің барынша жақсаруы үшін медицина саласының соңғы технологиямен жабдықталғаны маңызды. Бұл тұрғыда, «Жаңақорған шипажайы» АҚ-ның уақыт ағымына сәйкес түрлі медициналық құрылғылармен жабдықталуы бәсекеге қабілеттіліктің бір көрініс екені һақ. Ал, оның тілін түсініп, адам игілігіне икемдейтін маманның орны бір бөлек. Бұл мекемеде заманауи аппараттардың пайдасын жұртшылыққа ұсынып жүрген мамандар көп. Солардың қатарына Динара Аманованы жатқызуға болады.
Ол қызмет көрсететін рафа және ішек жуу бөліміне барғанымызда алпысты алқымдаған ел ағасы оның қызметіне оң бағасын беріп, алғысын білдіріп жатқанын естідік.
Ем алушыны әңгімеге тартқанымызда:
– Шипажай қызметі өте сапалы. Жоғарғы стандарттарға сай жұмыс жасайды. Әсіресе, бұл жердегі жұмысшылардың жылы шырай танытуы дертіңе шипа болатындай. Осымен Жаңақорғанның шипалы батпағына үшінші рет келіп отырмын, – деп пікірін білдірді Алматы облысынан келген Нау­ан Тышқанов.
Иә, «Қонағыңның алтынын алма, алғысын ал», демекші Динара бір күнде оннан аса емделушіні қабылдап, оларды сауықтыру жолында талмай еңбек етеді. Ол қызмет жасайтын ішек жуу бөлімі заманауи медициналық аппараттармен жабдықталған. Ал, сол техниканы тұтынушының игілігіне асыру мейірбикенің басты міндеті. Оның тілін меңгеріп, дұрыс пайдалана білуде білім мен біліктілікті қажет ететіні сөзсіз.
– Біздің бөлімде рафа терапия мен колон-гидротерапия жұмыс жасайды. Рафа терапияда тұтынушыларға арнайы тұзды судан ванна дайындаймыз. Ал, колон-гидротерапиясының пайдасы зор. Оны германиялық «colon-hidro» аппаратының көмегімен жүргіземіз. Аталмыш құрылғы ішкі ағзаны, яғни, тік ішектен асқазанға дейінгі жолдарды жеңіл түрде сумен тазалайды. Негізінен, ішкі ағзаны сумен тазалау ежелгі уақыттан бері пайдаланып келе жатқан процедура. Ол көптеген созылмалы ауруды емдейді, – дейді мейірбике.
Динара Жаңақорғанның тумасы. Кенттегі №51 мектепті бітіргеннен кейін, Тараз қаласындағы Жамбыл медициналық колледжіне оқуға түседі. Колледжден мейірбикелік мамандық алып шыққан соң, 2007 жылы «Жаңақорған шипажайы» АҚ-на жұмысқа орналасады. Бастапқыда шипажайдың физиокабинетінде қызмет жасап, кейіннен рафа және ішек жуу бөліміне ауысады. Содан бері аталмыш сауықтыру орталығында өз қызметін абыроймен арқалап келеді.
Осы мекемеде он бір жылдық жұмыс өтілі бар жас мейірбике әріптестері арасында да абыройға ие. Оның ұқыптылығы мен өз ісінің кәсіби маманы екенін осы сауықтыру орталығының бас дәрігерімен әңгіме барысында аңғардық.
– Динара Әбубәкірқызы біліктілігімен ұжымда сыйлы. Ол өз ісіне үлкен жауакершілікпен қарап, әр емделушінің денсаулығына алаңдайды. Олармен жылы қарым-қатынас орнатып, шипажай жұмысының ілгерлеуіне өзіндік үлес қосып жүрген кәсіби маман, – дейді директордың емдеу ісі жөніндегі орынбасары Ғабит Үйсінбаев.
Кейіпкеріміз қызмет орнында білікті, еңбекқор маман болғанымен қатар, шаңырағында бір үйдің ұйытқысы, аяулы ана, асыл жар екенін естен шығарған емес. Жолдасы Бақытжан Қалдыбаев екеуі екі перзентті тәрбиелеп отырған жас отбасы.

Түйін. Теріскеннің қара батпағынан қазына тауып, дертіне дауа іздегенге сүйеніш болып жүрген «Жаңақорған шипажайы» бүгінде жаңа технологиямен тұтастай жабдықталған. Әлемнің түкпір-түпкірінде өндірілген брендтік аппараттардың игілігін осы сауықтыру орталығынан көруге мүмкіндік зор. Ал, жаһандық жаңарудың ағымынан қалмай, оның қызметін көпшілікке ұсынып жүрген жас мейірбике Динара Аманованың қызметі замандастарына үлгі болары сөзсіз.

Айсұлу АЛДАНАЗАР.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/zanalyk/414-zamanaui-apparata-mamandanan-meyrbike.html

САУЛЫҚТЫҢ ҚАДІРІН, САУЫҢДА БІЛ


«Ауырып ем іздегенше, ауырмаудың жолын ізде». Бұл халық даналығы заман жаңарып, уақыт өтсе де өзектілігін жоймақ емес. Десе де, денсаулықтың қадірін ауырғанда ғана білетініміз ақиқат. Осы тұста, елімізде бастапқы медициналық-санитарлық алғашқы көмекті ұйымдастыру жүйесі ұтымды жүзеге асуда. Әрі профилактикалық шараға баса маңыз беру арқылы халық саулығын жақсартудың жолын жетілдіруде. Осындай маңызды саланың аудандағы ахуалын білмекке аудандық емхананың есігін қақтық. Мұнда бас дәрігердің бастапқы медико-санитарлық көмек жөніндегі орынбасары Алғатай Қаратаевамен тілдестік.
– Келешек ұрпақтың баянды болашағының кепілі болып табылатын денсаулық мәселесін жетілдіру – біздің дәрігерлік борыш. Бұқараның бізге деген сенімі артатындай, халыққа қызмет көрсетсек одан артық абырой жоқ – деп бастады әңгімесін Алғатай Әбітайқызы.
Тілдесу барысында белгілі болғандай, алғашқы еңбек жолын арқа төсіндегі кербез Көкшетаудың Чкалов ауданындағы дәрігерлік-амбулаторияда педиатр болып бастайды. Араға бір жыл салып, бас дәрігер ретінде жауапкершілік жүгі күшейеді. 1991 жылға дейін арқа төрінде саланың серпінді дамуына өзіндік үлесін қосып, дертіне шипа іздегеннің жанның қасынан табыла біледі. Тәуелсіздік алған тұста туған жерге оралып, аудандық емханаға жасөспірімдер дәрігері, аймақтық дәрігер, Талап ауылдық ауруханасы бас дәрігері, аудандық емхананың терапия бөлімінің меңгерушісі, Талап ауылында аға дәрігер, аудандық емхананың бас терапевті қызметін абыройлы атқарады. Өткен жылдан бастап Алғатай Әбітайқызы бас дәрігердің бастапқы медико-санитарлық көмек жөніндегі орынбасары. Оның қатарында, аудандық әскерге шақыру медициналық комиссиясының төрағасы, Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің электронды қызметін ұйымдастыру жүктеледі.
Бізде өз кезегінде денсаулық сақшысынан Елбасы Жолдауындағы он басымдықтың бірі – медициналық қызмет сапасын арттыру бағытында аудан көлемінде қандай тындырымды жұмыстар жасалып жатқанын сұрадық.
– Президент Жолдауында: «Халықтың өмір сүру ұзақтығының өсуіне және медициналық технологиялардың дамуына байланысты медициналық қызмет көрсетуге деген сұраныс көлемі арта түсетін болады. Қазіргі денсаулық сақтау ісі қымбатқа түсетін стационарлық емге емес, негізінен аурудың алдын алуға бағытталуға тиіс. Саламатты өмір салтын насихаттай отырып, қоғамдық денсаулықты басқару ісін күшейту керек» деген болатын. Бұл бағытта нәтижелі жұмыс бар. Жалпы, ауылдық округ бойынша 17 дәрігерлік емхана жұмыс жасап тұр. Барлығы да медициналық алғашқы көмек көрсетуге қауқарлы» дей келе, стратегиялық құжаттағы ақпараттық жүйелердің медицинаға енуін сөз етті. Яғни, Жолдауда айтылған «электрондық денсаулық паспортын енгізу, «қағаз қолданбайтын ауруханаға» көшу» сынды жеделдетілген технологияның аудандағы қарекетін тыңдадық.
– Медицина саласы күн өткен сайын даму үстінде. Осыған орай, емдеу мекемелеріндегі заманауи құрал-жабдықтар мен қызмет көрсету сапасы да уақыт талабына сай болуы қажет. Ал, электрондық денсаулық паспорты бойынша аудан тұрғындарының 70 пайызға жуығын базаға енгіздік. Келешекте амбулаторлық картаның номерін айтып, тексерілуге мүмкіндік алады. Әлі де осы бағытта жұмыс қарқынды. Оған қоса, e.gov порталы арқылы дәрігер қабылдауына жазылу не ауыр науқастар үйіне шақыртуға мүмкіндігі бар. Және де аудандық емхананың екінші қабатында арнайы талон беретін терминал іске қосылды. Ол бойынша жалпы тәжірибелік мамандар мен бейінді мамандарға электрондық кезек алады, – дейді Алғатай Қаратаева.
Сондай-ақ сала қызметкерлеріне мемлекет тарапынан жасалынып жатқан қолдау шарасы қомақты. Бұған емдеу мекемесіндегі білікті мамандар мен мекеменің заманауи медициналық қондырғылармен толығуы дәлел. Бас дәрігердің орынбасары профилактикалық және әлеуметтік психологиялық көмек беру бөлімі және де функциональды диагностика (рентген, УДЗ), кардиофункционалды диагностикасы бар екендігін жеткізді. Мемлекеттік «Денсаулық» бағдараламасы шеңберінде жасалған Жол картасы арқылы жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алуға мүмкіндігі бар екен. Және де Жолдау­да айтылған қоғамдық денсаулықты басқарудың көкжиегін кеңейту мақсатында аудандық емханадан 9 денсаулық мектебі ашылған. Оның ішінде; қант диабеті тобы, қарттар тобы, қауіп-қатер тобы сынды кабинетте мамандардың кеңесін алып, скринингтік тексерілуден өтетіні белгілі болды.
Осылайша, отыз жылдан астам аудан медицинасының серпінді дамуына өзіндік үлесін қосып келе жатқан Алғатай Әбітайқызы алдағы уақытта да ақпараттық жүйенің кең ауқымды қамтылуына жұмыс жасай беретінін жеткізді.
Самат керуенбектегі.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/kogam/497-saulyty-adrn-sauyda-bl.html