Ауа райы
Мерекелер
Сіз емшіге қаралдыңыз ба?

ДӘРІГЕР дәреметі


Елбасы Нұрсұлтан Н­азарбаев «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауында «Үздік денсаулық сақтау ісі – дені сау ұлт» дей келе, медицина саласын мобильдік цифрлық басқару ісіне көшіріп, шалғай ауылдардағы амбулаториялық емдеу ісіне алыстан диагностика жасауды тапсырды. Президент пәрмені Жаңақорған ауданының барлық ауылдарында қызмет көрсетіп отырған ауруханалардың ісіне серпін берері сөзсіз. Осы тұста, цифр­лы медициналық қызметтің көпшілік біле бермейтін кереметін Төменарық ауылдық ауруханасының аға дәрігері Зуре Хайнекееваның әңгімесінен аңғардық.
Медицина саласында қырық жылға жуық қызмет етіп келе жатқан Зуре Хайнекеева: «Елбасы Жолдауында айтқандай, «қағаз қолданбайтын ауруханаға» ептеп айналуға әрекеттер басталды. Бұл ең біріншіден халықтың тиімді ем алуына мүмкіндік береді. Біздің ауылда интернет желісі арқылы электронды құжаттар әзірлеп, веб-порталдар арқылы алыс қалалардағы ауруханаларға қаралуға кезекке тұра алады. Мәселен, психолог, гинеколог, терапевт, невропатолог, лор және т.б мамандарға алдын-ала кезекке амбулаториядан тұруға болады. Осы қызмет түрін ауылдағы ағайындар қолданып, уақыт тиімділігі мен қаражат үнемділігін арттыруда», – деді.
Ауыл ауруханасының замана көшіне ілесіп, дамудың даңғыл жолына түсуіне Зуре Хайнекееваның еңбегі ерекше. Ес білгелі дәрігер болуды мұрат еткен маман кіндік қаны тамған туған жеріне тұтас ғұмырын арнады. Мақсат жолында Қарағанды мемлекеттік медицина институтында білім алды. Онда педиатрия мамандығы бойынша білім жинап, біліктілігін шыңдады. Ізденімпаз жас 1979-1980 жылдары облыстық ауруханасында интернатурадан өтті. Жігерлі жастың талабын аңғарған басшы Жаңақорған аудандық ауруханасына педиатр-иммунолог қызметіне жұмысқа бағыттайды. Осылайша үлкен мекемелерде тәжірибе жинақтаған маман 1981 жылы өзінің туған жеріне бала дәрігері болып оралады. Құтты мекен өз перзентіне құшағын кең жайып, білек сыбана еңбек етуге жол ашады.
Ауылға келген дәрігер ұжымға тез үйренісіп, әріптестерінің сенімін ақтайды. Ісіне адал, жұмысына ұқыпты, зерек те зейінді дәрігер ортасына сыйлы. Ол алға мақсат қойып, қызметте өрлей бастады. Арада екі жыл өтпей-ақ, Төменарық ауылдық ауруханасының бас дәрігері қызметіне тағайындалды. Бұған оның ісіне жауапкершілікпен қарайтыны себеп болды. Қызмет ете жүріп, Ақтөбе медициналық университетінде, С.Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық медицина университетінде біліктілігін шыңдады.
Аурухана тізгінін қолға алған тұста халық саны 10200-ден асатын. Себебі, Төменарық ауылдық ауруханасы 2002 жылға дейін Сунақата, Екпінді, Еңбек, Сүттіқұдық елдімекенінің тұрғындарына медициналық көмек көрсететін. Зуре Хайнекееваның жүктемесінде 4596 бала, 2365 әйелдің денсаулығын қадағалау тұрды. Осындай жауапкершілікті абыроймен атқарғаны үшін марапаттарға ілікті.
Оны облыстық медицина кәсіподақ комитеті, аудандық аурухана кәсіподақ комитеті «Алғыс хатпен» бірнеше рет марапаттаған. Ол 2002 жылы Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігінің «Құрмет грамотасына» қол жеткізді. Дарынды дәрігер 2004 жылы Елбасы Жарлығымен «Шапағат» медаліне ие болды. Осындай құрметке лайықты деп танылған Зуре Хайнекеева бүгінгі таңда аға дәрігер санатында қызмет етеді. Жерлестері денсаулық сақшысының адамгершілік, бауырмашылдық асыл қасиетімен көпшіліктің сенімінен шыққанын айтады.
Осы тұста, жетістікке жету жолын сөз еткенде: «Дәрігердің қолы шипалы, жүрегі кең болуы керек. Адам өміріне тікелей жауапты болғандықтан, бүкіл күшіңді, біліміңді салып, уақытпен санаспай тіршілік ету әр дәрігердің борышы. Осы міндетті абыроймен атқаруды өмірлік ұстанымыма айналдырдым», – дейді ол.
Туған жерге туын тіккен ақ халатты абзал жан елдің амандығын, ұлттар татулығын, отбасының іргесі берік болғанын тілейді. Ұжымда 30-дан аса орта буын қызметкердің ұйыса еңбек етуіне себепкер болып отыр. Барлығын өз отбасындай жақын көретінін жасырмады. Әріптестері «Қамыққанда қамқор әпке, жабыққанда сырлас дос. Қиын сәтте қолдау білдіріп, жас буынға өмір баспалдақтарында сүрініп кетпей, саналы өмір сүруге бағыт-бағдар береді», – дейді.

ТҮЙІН. Ауыл ардақтысына айналған жанның абыройлы қызмет жолы кімге де болса үлкен тәрбие мектебі іспетті. «Дәрігер арыстандай айбатты, қыздай икемді, анадай мейірімді болуы керек» деген халық даналығы Зуре Хайнекеева сынды маманға қарата айтылғандай.

Мақпал МАРҚАБАЙ.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/kogam/498-drger-dremet.html


ХИРУРГКЕ ЕҢБЕКҚОРЛЫҚ ТӘН


«Хирургтың қолы – әйелдердікіндей нәзік, көзі – бүркіттікіндей қырағы, жүрегі – арыстандыкіндей айбатты болуы керек» деген қанатты сөз бар. Әрі, олардың сөзі де қуатты, жанға жылу беретіндей болғаны абзал. Осыдан-ақ, хирург болудың жауапкершілігі жоғары екенін ұғасыз. Адам өміріне жауапты мамандықтың салмағы да өте ауыр. Осы тұста, Нұрхан Инятханұлы бұл саланы таңдағанын мақтан етеді. Сондықтан, біз медицинаның қыр-сырын меңгерген білікті дәрігердің бір күндік қызметімен танысуды жөн көрдік.
Сағат 10.00. Жоспар бойынша аудандық емханаға жол тарттық. Сырттай бақылағанға оңай көрінетін дәрігерлер тынысының бір күні түсінгенге қиындығы көп. Таңғы қарбалас жұмыс уақытында №210 бөлменің есігін қақтық. Біз барған уақытта хирург егде жастағы ақсақалдың тізе ауруына ем-дом жасап, артынша жетпісті алқымдаған әженің сараптамасын көріп, бауырды тексертуге қайта жіберді.
Жалпы, денсаулық сақшысының жұмыс күні пациент қабылдаудан басталады. Ол науқасты тексереді, ем тағайындайды. Арнайы мамандандырылған мамандарға немесе ем қабылдауға жатқызуға жолдама жазады. Ауырғандығын растайтын парақша рәсімдейді, медициналық тексеру картасын толтырады. Құжат толтыру, есеп беруді түзу, тұрғындармен санитарлық-ағартушылық жұмыс жасау да хирург-дәрігердің міндеті екенін аңғардық. Міне, осындай тынымсыз қызметтің арасында уақыт тауып әңгімеге тарттық.
– Түске дейін 20-дан аса науқасты қарап, қажетті дәрі-дәрмегін жазып береміз. Егер уақыт күттірмейтін сырқаттың түрін анықтасақ бірден іске кірісіп, ота жасауға дайынбыз. Емханада осындай мүмкіндік жолға қойылды. Бір сөзбен айтқанда біздің қызмет дер кезінде ауырған жанға араша болу, – деген дәрігер жаңадан келген заманауи аппарат түрлерімен таныстырды.
Алдымен, ота жасауға арналған «Цистоскопия» аппаратымен таныстық. Оның қызметі қуық жолдарының қабынуын, ер адамдардағы зәр жолдарының өткізгіштігін, несіп зәр жүйесіндегі тасты анықтауға және оны уақытылы алып тастауға арналған. Болашақта жарық (грижа) және басқа да ауру түрлеріне ота жасайтын құрылғының әлеуеті зор.
– Технологияның дамыған уақытында заманауи медициналық аппараттарды меңгеру талабы күшейді. Өйткені, оның тиімділігі көп. Мәселен, қазақша айтқанда ысытып-құрғатқыш стирелдеу шкафын алайық. Оның қызметі отадан кейінгі инструменттерді сол құрылғыға салып қойып, аз уақыттың ішінде құрал-саймандар таза күйінде қайта отаға дайын күйінде болады. Яғни, отадан кейінгі инструментті аз уақыт мерзімде шкаф арқылы залалсыздандыру. Бұл уақыт тиімділігін арттырады. Көгілдір лампылар шкафы да бар. Міне, осындай көмекші құралдармен уақыт үнемдеу мен сырқаттың алдын алуға мүмкіндік мол, – деді хирург.
Елбасы жылдағы Жолдауларында денсаулық сақтау саласына жіті қадағалау жасап келеді. Биылғы «Төртінші революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауында ақпараттық жүйелерді біріктіру, мобильдік цифрлық қосымшаларды қолдану мен «қағаз қолданбайтын ауруханаға» көшу арқылы медициналық көмектің қолжетімділігі мен тиімділігін арттыру қажеттігін айтқан болатын. Осы орайда жуырда «компьютерлік томография» қызметі іске қосылмақшы. Нұрхан Асханов сол саланың маманы болатынын жеткізді.
Түскі сағат 15.00. Кейіпкеріміз аудандық қорғаныс істер бөліміне аяқ басты. Жастарды медициналық тексеруден өткізіп жатқан ақ халатты жан бала кезден дәрігер болуды армандапты. М.Нәлібаев ауылында дүниеге келген болашақ хирург №196 мектепті үздікке бітіріп, С.Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетіне оқуға түседі. Жоғары білімін 2006 жылы тәмамдағаннан кейін, еңбек жолын аудандық ауруханада дәрігер мамандығы бойынша бастайды. Қабылдау бөлімінің бөлім меңгерушісі болған ол бүгінде емхананың хирург дәрігері қызметінде жүр.
Хирург-дәрігер болып жұмыс істеу үшін берік жүйкеден басқа, шыдамдылық, ұстамдылық, сабырлылық қасиеттерге ие болуы тиіс. Әрі, медициналық аппараттар мен хирургиялық құралдарды пайдалана алуы керек дейді кейіпкеріміз. Бүгінде қос баланың әкесі, білімді де, білікті дәрігер көпке үлгі болатындай маман. Бір сөзбен түйіндегенде, болашағын адам денсаулығының арашасы ретінде таңдаған Нұрханның қызметіне тұрғындар разы.

Әлібек ТЕМІРБЕК.

https://zhanaqorgan-tynysy.kz/kogam/499-hirurgke-ebekorly-tn.html

ЖЕДЕЛ КӨМЕКТІҢ ЖӘРДЕМІ КӨПЖедел жәрдемнің қызметіне аудан халқы күні бойына үздіксіз жүгініп жатады. Қазіргі таңда белгіленген мекен-жайға уақытында жете отырып, сапалы қызмет түрлерін көрсетуге сала мамандары мүдделі. Қашанда жедел шапшаңдыққа негізделген жұмыс күші барлық қиындықтардың алдын алады. Аудан бойынша жедел жәрдем саласында 3 бригада халыққа қызмет етеді. Оның біреуі дәрігерлік, екеуі фельдшерлік пункт ретінде құрылған.

Облыстық медициналық жедел-жәрдем станциясына қарасты аудандық жедел-жәрдем бөлімінде бүгінгі таңда 64 қызметкер жұмыс жасайды. Бұл ретте айтпағымыз сала мамандары ай сайын біліктіліктерін жоғарылатып, түрлі оқиға орындарынан табылуға тырысады. Арнайы орталықтармен тәжірибе алмасу арқылы медициналық көмектің дамыған тетіктерін үйренуге жол ашады. Оқу- жаттығу курстарынан өтіп, қауіп-қатерлердің алдын-алу қағидаттарына қанығады.
Елбасының «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» Жолдауында атап көрсетілген цифрлы технологиялар аталмыш бөлімде тиісінше жүзеге асырылып келеді. Бұрынғыдай шақыртулар түскен уақытта мекен-жайға бару, кезек күту шешімі табылмайтын дүние болып көрінген. Дегенмен, қазіргі күні фельдшерлер смартфонның көмегімен шақыртудан босағаны жөнінде диспечерлік орталыққа хабар береді. Белгіленген мекен-жайларға байланысты келесі кезекті шақыртуларды фельдшерлік құрамға ұсынады. Былтырғы жылы аудан бойынша 12684 шақырту тіркелген. Арнайы мамандар осыншама азаматтарға барып, жедел көмек түрлерін көрсеткен. Цифрлы технологияның даму көкжиегі жедел жәрдемдіктердің жұмысын жеңілдететінін аңғартқандай. Бүгінде жедел жәрдем бөлімшесіне кардиометр құрылғысы алынған. Бұл құрылғы арқылы жүрек талмасына, тағы да басқа жүрек ауруларына шалдыққан науқасты тексере отырып, нақты диагноз қоюға мүмкіндік бар. Компьютерге жүрек ақауларының негізгі белгілері түскен бойда арнайы дәрігердің немесе маманның қарауына автоматты түрде жолданып отырылады. Нақты диагнозы бойынша орын алған оқиға орнында емді шаралар жасалады. Мұндай жағдайда жүрек ауруларына қатысты қиындықтар жүгі жеңілдейді. Көбіне фельдшерлік бригадаларды жүкті аналар шақыртады. Ауырсынған аяғы ауыр әйелдерді тексеру барысында фетальді доплер құрылғысы қолданылады. Жаңа құрылғы ана құрсағындағы дамып келе жатқан баланың жүрегін тыңдап, оның денсаулығының бір қалыпты екендігін анықтайды. Сонымен қатар жол- көлік оқиғасы кезінде керекті Кромер шиналары, шанс варантик, пластикалық шиналар пайдаланылады. Осы құрал жабдықтар жол-қөлік оқиғасында орын алған түрлі ашық және жабық сынықтары бар азаматтарды тасымалдауға көмектеседі. Белгіленген ауруханаларға жолданбас бұрын сақтық шараларын жүргізу бірінші орынға қойылады. Аталмыш құрылғылар ауыр хәлдегі азаматтарды тиісті орынға аман-есен жеткізуге арналған. Келесі кезекте жауапты мамандар қарауға алып, аяқтан тұрғызуға күш салады.
Жедел, әрі сапалы қызмет көрсетуге күш-жігерін салатын сала мамандары аудандағы ахуалға байланысты өз ойла- рын жеткізді. Халық көбіне шақырғанда жедел жетуді талап етеді. Бірақ, арагідік қиындықтар кездеседі. Себебі, кейбір көшелердің атаулары, үйдің нөмірлері көрсетілмей, мамандар едәуір уақыт жоғалтады. Ауыр жағдайдағы науқастың халі нашарлап, көмек көрсету одан әріге қиындай түседі. Мұндайда айтпағымыз тұрғындар үй нөмерлерін анық, мекен-жай атауларын түсінікті жазса, сала мамандарының жұмысын жеңілдетені сөзсіз.

Балтабай ОРДАБЕКОВ

https://tirshilik-tynysy.kz/zanalyk/1050-zhedel-kmekt-zhrdem-kp.html